තවත් භාෂාවලින්: English · தமிழ்
10. නිගමනය, රන් නීති 5 සහ ඉදිරි දැක්ම (Conclusion & The Path Forward)
ප්‍රකාශිත 2026-09-14
ප්‍රධාන තේමාව: GPT-4 තනි උපදේශකයෙකු බඳු විය; GPT-5 උපදේශක කණ්ඩායමක් විය; GPT-6 ඔබ අසලම හිඳින බුද්ධිමය සගයෙකු වී ඇත. අද ඔබේ නිවසටම PhD උගතුන් කණ්ඩායමක් පැමිණ ඇත. ගැටලුව වන්නේ ආකෘති බලවත් වීම නොවේ; ඒ බලවත් ආකෘතිවලින් නිවැරදි ප්‍රශ්නය අසා වැඩ ගැනීමට තරම් අප සූදානම්ද යන්නයි.
පසුගිය මාස 18 තුළ මෙම තාක්ෂණික මාදිලි කෙතරම් දුරක් පැමිණ ඇත්ද?
2025 වසරේ අප්‍රේල් මාසයේ ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලයේදී මා මෙම පුහුණු මාලාවේ පළමු සැසිය පවත්වන විට ලෝකයේ ප්‍රමුඛතම ආකෘතිය වූයේ ChatGPT-4 ය. එකල ක්ලෝඩ් (Claude) හෝ ඩීප්සීක් (DeepSeek) පිළිබඳව සාමාන්‍ය පරිපාලන ලෝකය දැන සිටියේ අල්ප වශයෙනි.
එතැන් පටන් ගතවූ කාලය තුළ කෘත්‍රිම බුද්ධිය පෙන්නුම් කළ ශීඝ්‍ර සංජානන පිම්ම මිණුම් ලකුණු සංඛ්‍යාවලට වඩා උපමාවකින් වටහා ගැනීම පහසුය: මන්ද වෙනස් වූයේ අමු තාක්ෂණික හැකියාව පමණක් නොව, එම තාක්ෂණය සමාන වන සහායකයාගේ ස්වභාවයයි.
ChatGPT-4 යුගය: තනි කනිෂ්ඨ උපදේශකයෙක් (A Single Junior Consultant)
ChatGPT-4 යනු හරියට මැකින්සි (McKinsey) හෝ BCG වැනි ගෝලීය උපදේශන ආයතනයකින් එක් කනිෂ්ඨ උපදේශකයෙකු (Junior Consultant) ඔබේ මේසය අසල හිඳුවා ගත්තාක් බඳු විය. ඔහුට සරල ලිපි ලිවිය හැකි වූ අතර, තනි විමසුමකට හොඳින් පිළිතුරු දිය හැකි විය. එහෙත් සංකීර්ණ නීතිමය පරස්පරතා හමුවේ ඔහු අසරණ විය. ඝන ලේඛන කිහිපයක් එකවර මනසේ තබාගැනීම ඔහුට කළ නොහැක්කක් විය.
ChatGPT-5 යුගය: විසඳුම් සපයන සම්පූර්ණ උපදේශක කණ්ඩායමක් (A Full Consulting Squad)
ChatGPT-5 පැමිණීම විස්තර කෙරුණේ McKinsey සමාගමේ සම්පූර්ණ විශේෂඥ කණ්ඩායමක් (Full Engagement Squad) ඔබේ කාර්යාලයට පැමිණියාක් මෙනි! ඉඩම් සංවර්ධන ආඥාපනත, රජයේ ඉඩම් ආඥාපනත, සහ අලුත්ම ගැසට් පත්‍රය වැනි ඝන ලේඛන 3ක් හෝ 4ක් එකවර ඇතුළත් කර, ඒවා අතර ඇති සංකීර්ණ නීතිමය ගැටුම් නිරාකරණය කරමින් දෝෂ රහිත පරිපාලන තීන්දු සම්පාදනය කිරීමට ඊට හැකියාව ලැබිණි.
පරිපාලන කාර්යයන් සඳහා මෙය අතිශය වැදගත් පිම්මකි. රාජ්‍ය පරිපාලනයේ දුෂ්කරතාවය ඇත්තේ තනි නීතියක නොවේ; විවිධ දශකයන්හි නිකුත් වූ, එකිනෙක සංශෝධනය කරන එහෙත් එකිනෙකට සම්පූර්ණයෙන්ම නොගැළපෙන නීති සහ රෙගුලාසි කිහිපයක් එකවර කළමනාකරණය කිරීම තුළය. ඒවා සියල්ල එකවර රඳවාගත හැකි ආකෘතියක් මගින් එම කාර්යය නිශ්චිතවම ඉටුකර දෙයි.
ChatGPT-6 සහ ඉන් ඔබ්බට: පරිසර බුද්ධිය (Ambient Intelligence)
අද අප ජීවත් වන්නේ ChatGPT-6 සහ පරිසර බුද්ධිය (Ambient Intelligence) කරලියට පැමිණ ඇති යුගයකය. දැන් පරිගණකය ඉදිරියේ වාඩි වී යතුරුපුවරුවේ අකුරු ටයිප් කරමින් ප්‍රොම්ප්ට් කළ යුතු නැත. සාලයේ හිඳගෙන, සාමාන්‍ය මිනිසෙකු හා කතා කරන ආකාරයටම සිංහලෙන් හෝ දෙමළෙන් හඬ නගා කතා කරමින් ඕනෑම සංකීර්ණ රාජ්‍ය පද්ධතියක් මෙහෙයවීමේ, දත්ත සමුදායන් සෙවීමේ, සහ නියෝජිත ලූප් ක්‍රියාත්මක කරවීමේ පරිසර බුද්ධිය අද යථාර්ථයක් වී ඇත.
04 වන පරිච්ඡේදයේ සඳහන් වූ ඒ කවය මෙතැනින් සම්පූර්ණ වේ. ATM යන්ත්‍රය ඉදිරියේ අසරණ වූ මිත්තණිය පරාජය වූයේ ඉංග්‍රීසි භාෂාව, මෙනු සහ පරිගණක යන්ත්‍ර පිළිබඳ සාක්ෂරතාවයක් ඉල්ලා සිටි අතුරුමුහුණත හමුවේය. පරිසර බුද්ධිය එම බාධකය මුළුමනින්ම ඉවත් කරයි. තාක්ෂණය අවසානයේදී පුරවැසියා සිටින තැනටම පැමිණ ඇත.
ඔබේ නිවසට හෝ කාර්යාලයට පැමිණ ඇති ආචාර්ය උපාධිධාරී කණ්ඩායම
අතීතයේදී ගැඹුරු දැනුමක් ලබා ගැනීමට නම් විශාල පුස්තකාලවල පීරන්නට, මිල අධික විදේශීය පොත්පත් මිලදී ගන්නට, නැතහොත් මහාචාර්යවරුන් පසුපස යන්නට අපට සිදුවිය.
අද කෘත්‍රිම බුද්ධිය මගින් සිදුව ඇති වෙනස සරලව පැහැදිලි කළ හැක: ලෝකයේ සියලු දැනුමෙන් සන්නද්ධ වූ PhD උපාධිධාරීන් කණ්ඩායමක් ඔබේ මේසය මතට, ඔබේ දුරකථනයටම පැමිණ හිඳුවා තිබේ! දැනුම උකහා ගැනීමේ ආන්තික පිරිවැය (Marginal Cost of Knowledge) ශූන්‍යය දක්වා පහත වැටී ඇත.
ඉහත රූපසටහනෙන් දැක්වෙන්නේ මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මතුවන සංජානන අසමමිතියයි (Cognitive Asymmetry); එය මේ දශකයේ කේන්ද්‍රීය අභියෝගයයි. බුද්ධියේ සැපයුම අසීමිත වී ඇත; එහෙත් එය ප්‍රයෝජනයට ගැනීමේ මානව ධාරිතාව එලෙසම පවතී.
Important
නමුත් මූලිකම පැවැත්මේ ප්‍රශ්නය මෙයයි:
"Models are becoming extraordinarily powerful. But do we know enough to deal with the models?"
(ආකෘති අතිශය බුද්ධිමත් වෙමින් පවතී. එහෙත් එම ආකෘතිවලින් නිවැරදි ප්‍රශ්නය අසා, දැඩි සීමා පනවා වැඩක් කරවා ගැනීමට තරම් අපේ චින්තනය සූදානම්ද?)
ආකෘතියක් කොතෙක් දක්ෂ වුවද, ප්‍රශ්නය අසන මිනිසා තුළ ගැඹුරු කියවීමක්, කුතුහලයක් සහ විනයක් නොමැති නම් ලැබෙන්නේ "Thinkslop" හෙවත් වචන හරඹවලින් පිරි නිසරු පිළිතුරක් පමණි.
සමස්ත ග්‍රන්ථයම ගොඩනැගුණේ මෙම නිගමනය කරා ළඟාවීමටය: අද ලෝකයේ සැබෑ බාධකය ඇත්තේ යන්ත්‍රයේ නොවේ; මිනිසාගේ චින්තනයේ සහ අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ (Human Articulation) නොහැකියාව තුළය. මෙහි සෑම පරිච්ඡේදයක්ම කතා කළේ එම සත්‍යය ගැනය: 04 වන පරිච්ඡේදයේ කියවීම සහ සවන්දීම, 05 වන පරිච්ඡේදයේ නිරවද්‍ය ප්‍රකාශනය, 06 වන පරිච්ඡේදයේ තාර්කික චින්තනය, සහ 08 වන පරිච්ඡේදයේ සත්‍යාපනය. මේ කිසිවක් හුදු තාක්ෂණය ගැන නොවීය; ඒ සියල්ල කතා කළේ රාජ්‍ය නිලධාරියා ගැනය.
රාජ්‍ය නිලධාරියා සඳහා රන් නීති 5 (The Five Golden Rules)
2026 සහ ඉන් ඉදිරියට කෘත්‍රිම බුද්ධිය සමග වැඩ කරන ඕනෑම රාජ්‍ය නිලධාරියෙකු තම මේසය මත නොමැකෙන ලෙස සටහන් කරගත යුතු රන් නීති 5ක් ඇත:
මානව පාලනය නිරන්තරයෙන් රඳවාගන්න (Keep the Human in the Loop)
යන්ත්‍රය ලියන සෑම දෙයක්ම ගැඹුරින් කියවන්න. කියවීම යනු යන්ත්‍රයේ වැරදිවලට හසුවීම වළක්වන එකම බුද්ධිමය පළිහයි. 08 වන පරිච්ඡේදයෙන් පෙන්වා දුන්නේ එය මගහැරීමෙන් ආයතනයකට සිදුවන විනාශකාරී පිරිවැයයි. අවසාන ලේඛනයට අත්සන තබන ඔබ සම්පූර්ණ නීතිමය වගකීම දරයි — එම වගකීම කිසිදාක සැපයුම්කරුවෙකුට, පද්ධතියකට හෝ AI ආකෘතියකට පැවරිය නොහැක.
රහස්‍යභාවය දිවිහිමියෙන් රකින්න (Protect Confidentiality)
පුද්ගලික දත්ත (PII), හැඳුනුම්පත් අංක සහ අමාත්‍ය මණ්ඩල සංදේශ පොදු විවෘත AI වෙත කිසිවිටෙකත් ඇතුළත් නොකරන්න. සීමාවාසිකයෙකුට නොපෙන්වන කිසිදු රහස්‍ය ලේඛනයක් AI වෙත නොපෙන්වන්න. පිටස්තරයෙකු අතට එම ලේඛනය පත්කිරීම පිළිගත නොහැකි නම්, විවෘත මෙවලමකට එය ඇතුළත් කිරීමද ඊට සමානය.
මතකයෙන් නොව ඔබේ ලේඛනයෙන් පිළිතුරු ලබාගන්න (Ground Answers in Your Documents)
AI සතු පොදු අන්තර්ජාල මතකයට වඩා ඔබේ නිල චක්‍රලේඛය, ගැසට් පත්‍රය සහ මුදල් රෙගුලාසි පොත විශ්වාස කරන්න. ලේඛනය අමුණා, එයින් පමණක් පිළිතුරු උකහා ගන්නා ලෙස නියෝග කරන්න; අදාළ ඡේදය උපුටා දැක්වීම අනිවාර්ය කරන්න. මෙම එකම පුරුද්ද මගින් නිල භාවිතයේ සිදුවන විශාලතම දෝෂ කාණ්ඩය තුරන් කළ හැක.
ප්‍රකාශනයේ පැහැදිලි බව සහ ශූන්‍ය අපැහැදිලි බව (Master Articulation and Zero Ambiguity)
ඔබේ උපදෙස්වල ඇති අපැහැදිලි බව මුළුමනින්ම ඉවත් කරන්න. කුඩා දරුවෙකු මෙන් කුතුහලයෙන් ප්‍රශ්න කරන්න; පරිණත විධායකයෙකු මෙන් නිශ්චිත සීමා පනවමින් (Explicit Constraints) උපදෙස් දෙන්න. කුතුහලය නිවැරදි ප්‍රශ්නය සොයා දෙයි; නිරවද්‍යතාවය නිවැරදි පිළිතුර ලබා දෙයි. පාලනය කළ හැකි වැදගත්ම කොටස වන්නේ දෙවැන්නයි.
විශාල ලෙස සිතන්න, කුඩාවට අරඹන්න, දැඩිව මනින්න (Think Big, Start Small, Measure Rigorously)
මහා පරිමාණ නියමු ව්‍යාපෘති ආරම්භ කිරීමට පෙර, ඔබේ මේසය මත ඇති එක් ලිපියක් සාරාංශ කිරීමෙන් හෝ කෙටුම්පත් කිරීමෙන් අරඹන්න. සාර්ථකත්වය මනින්නේ වැයවූ ටෝකන් ගණනින් හෝ පුහුණු කළ නිලධාරීන් ගණනින් නොවේ; පුරවැසියා පෝලිමක නොරැඳී ඉතිරි කරගත් පැය ගණනිනි. ඉතිරි වූ ගමන් වාර, ඉතිරි වූ දින ගණන සහ නොගෙවූ බස් ගාස්තු අනුව ප්‍රතිඵල මනින්න.
මෙතැන් සිට ඔබේ ඉදිරි ගමන සැලසුම් කරන්නේ කෙසේද? (Where to Go From Here)
කෘත්‍රිම බුද්ධිය යනු එක් දිනක සම්මන්ත්‍රණයකින් හෝ සති අන්ත පාඨමාලාවකින් ඉගෙන අවසන් කළ හැකි දෙයක් නොවේ. එය ජීවිත කාලය පුරාම පවත්වාගත යුතු දෛනික කුතුහලය සහ විනයකි — පුරුද්දකි, පාඨමාලාවක් නොවේ (A habit, not a course). මෙම ග්‍රන්ථයේ නම් කරන ලද මාදිලි වෙනුවට නව මාදිලි පැමිණෙනු ඇත; එහෙත් මූලික කුසලතා කිසිදා අභාවයට නොයයි.
රූපය 10.1: Idasara Digital රාජ්‍ය අංශයේ AI සම්පත් ද්වාරය — ඉහත QR කේතය ස්කෑන් කර හෝ Google Drive නිල ගබඩාව වෙත පිවිසීමෙන් මෙම පාඨමාලාවේ සියලුම ප්‍රොම්ප්ට් ආකෘති, ඉදිරිපත් කිරීම් ස්ලයිඩ (Slide Decks), සහ රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති මාර්ගෝපදේශ නොමිලේ බාගත කරගන්න.
සම්පත් ගබඩාව සතු දෑ (What the Repository Holds)
- ප්‍රායෝගික ප්‍රොම්ප්ට් එකතුව (Production Prompt Libraries): ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල, ග්‍රාම නිලධාරී සේවා, විගණන පරීක්ෂණ, සහ අමාත්‍යාංශ වාර්තා සඳහා පරීක්ෂා කර තහවුරු කළ පද්ධති ප්‍රොම්ප්ට් (System Prompts) සහ CoT ආකෘති.
- සම්පූර්ණ ඉදිරිපත් කිරීම් ස්ලයිඩ (Complete Slide Decks and Schemas): ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලයේ සහ අමාත්‍යාංශවල පැවැත්වූ සියලුම විධායක සැසිවාරවල අධි-විභේදන දේශන ස්ලයිඩ.
- ප්‍රතිපත්ති ලේඛන සහ මාර්ගෝපදේශ (Policy Documents and Guides): 09 වන පරිච්ඡේදයේ පේළි 10ක ආයතනික AI ප්‍රතිපත්තිය (Ten-Line Policy), PDPA දත්ත වර්ගීකරණ පිරික්සුම් ලැයිස්තුව, සහ ආකෘති මාර්ගගත කිරීමේ (Model Routing) ප්‍රායෝගික සැලැස්ම.
ඉඩසර පරිසර පද්ධතිය (The Idasara Ecosystem)
මා ආරම්භ කළ ඉඩසර ආයතනය (Idasara Digital) සහ ඉඩසර ඇකඩමිය (Idasara Academy) හරහා මෙම ග්‍රන්ථය මත ගොඩනැගෙන අඛණ්ඩ ඉගෙනුම් මාවත් 4ක් මෙසේය:
- GenAI පරිණාමීය චාරිකාව (The Gen AI Evolutionary Journey: 2017 to 2035): 2017 Transformer පත්‍රිකාවේ සිට 2035 නියෝජිත ආර්ථිකය සහ භෞතික බුද්ධිය දක්වා ලෝකය ගමන් කරන මාවත, DeepSeek පිරිවැය බිඳවැටීම, සහ තාක්ෂණය ලාභදායී වෙද්දී මිනිසා සතු විනිශ්චය (Judgment) මිල කළ නොහැකි වන අයුරු විග්‍රහ කෙරෙන ප්‍රධාන මගපෙන්වීම් ලේඛනය.
- ඉගෙන ගැනීමට ඉගෙනීම (Learn to Learn & Meta-Learning): විභාග සහතික මත පමණක් යැපෙන්නේ නැතිව, වෙනස් වන ලෝකයේ ඕනෑම නව දැනුමක් තමන් විසින්ම වේගයෙන් උකහා ගැනීමේ සුපිරි බලය ගොඩනැංවීම.
- ඉංග්‍රීසි ඉගෙනුම් ඉණිමඟ (The English Learn Ladder): භාෂා බිය දුරලා, පියවරෙන් පියවර ජාත්‍යන්තර තාක්ෂණික ලෝකයට පිවිසීමේ දොරටුව විවර කිරීම.
- රැකියා නියුක්තිය සහ නිෂ්පාදන ඉංජිනේරු චින්තනය (Employability & Product Mindset): කෝඩර්වරුන්ගේ සහ ලිපිකරුවන්ගේ යුගය නිමා වෙද්දී, ගැටලු හඳුනාගෙන පද්ධතිමය විසඳුම් ක්‍රියාත්මක කරවන නිර්මාණශීලී නිෂ්පාදන ඉංජිනේරුවන් සහ රාජ්‍ය නායකයින් බිහිකිරීම.
අවසාන පණිවිඩය: රටක පරිවර්තනය ආරම්භ වන්නේ ඔබේ මේසය මතිනි (The Final Message: A Nation's Transformation Begins at Your Desk)
රාජ්‍ය සේවයේ මගේ මිතුරනි,
අප කැමති වුවද අකමැති වුවද කෘත්‍රිම බුද්ධි විප්ලවය සිදුවෙමින් පවතී. එය ගෝලීය දේශපාලනය, ආර්ථිකය සහ මානව ශ්‍රමය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කරමින් තිබේ.
නමුත් රාජ්‍ය සේවයේ අනාගතය යනු මිනිසුන් නැති පාළු යන්ත්‍ර ලෝකයක් නොවේ. එය යන්ත්‍රවල වේගයෙන් සහ නිරවද්‍යතාවයෙන් බලගැන්වුණු, ලිපිගොනු බරින් නිදහස් වූ, වඩාත් මානුෂීය, වඩාත් සානුකම්පිත සහ පුරවැසියාට සැබවින්ම සවන් දෙන රාජ්‍ය නිලධාරීන්ගේ ස්වර්ණමය යුගයයි.
අවුකන බරණැස්තා මෙන්, ඒකාකාරී කටුව සහ මිටිය යන්ත්‍රයට පවරන්න. ඔබේ මනස, හදවත සහ චින්තනය පුරවැසියා වෙනුවෙන් අවදි කරන්න.
මම ඔබට නොයෙක් වර මතක් කළෙමි; අවසන් වශයෙන්ද මෙසේ කියමි:
කියවන්න!
ලියන්න!
හිතන්න!
සවන් දෙන්න!
ප්‍රොම්ප්ට් කරන්න!
ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍ය සේවය ජයග්‍රහණය කරවන්න!
ස්තූතියි!
සමිස අබේසිංහ
නිර්මාතෘ සහ ප්‍රධාන විධායක ඉංජිනේරු — ඉඩසර ඩිජිටල් (Idasara Digital (Pvt) Ltd)
academy.idasara.org | idasara.org