අකමැති විෂයන්: උනන්දුව කියන්නේ ඉබේ එන දෙයක් නෙවෙයි, ඇති කරගත යුතු දෙයක්

ඕනෑම කාලසටහනක එක විෂයක් තියෙනවා. ඒ විෂය දිහා බැලූ සැණින් හවස් කාලයම එපා වෙනවා—කම්මැලි, තේරුමක් නැති, කොහොමහරි ඉවසගෙන ඉන්න ඕන විෂයක් විදිහටයි අපිට ඒක දැනෙන්නේ. ශිෂ්‍යයෝ තමන්ට ඒ විෂය ගැන උනන්දුවක් ඇති වෙනකල් බලාගෙන ඉන්නවා. හැබැයි ඒ බලාගෙන ඉන්න හැම මොහොතකම තමන්ගේ ප්‍රතිඵලය එක මට්ටමකින් පහළට යනවා. "ඉගෙන ගන්න හැටි ඉගෙන ගන්න" පොතේ පුරුදු පිළිබඳ පරිච්ඡේද මාලාව අවසන් කරන මෙම කොටසින් අපි කතා කරන්නේ ඉතා වැදගත් දෙයක් ගැන: "කම්මැලිකම" කියන්නේ බොහෝ වෙලාවට වෙස්වලාගත් "අපහසුවටයි". ඒ වගේම උනන්දුව කියන්නේ මේ පොතේ සඳහන් අනිත් හැම දෙයක් වගේම ක්‍රමානුකූලව ගොඩනගාගත යුතු දෙයක්.

කෙටි පිළිතුර: යම් විෂයක් ගැන උනන්දුවක් ඇති වෙනකල් බලාගෙන ඉන්න එක නතර කරන්න. මතක තබා ගන්න, උනන්දුව ඇති වෙන්නේ ඔබ යම් දෙයකට දක්ෂ වූ පසුවයි (interest follows competence). එම විෂය ඔබට තේරුම් ගන්න බැරි වුණේ කොතැනදීද කියා සොයාගෙන, එය මුලින්ම නිවැරදි කරගන්න. දිනකට විනාඩි විස්සක් වැනි සුළු කාලයක් වෙන් කර, ඉතා කුඩා ජයග්‍රහණ ලබාගන්න. සති කිහිපයක් මෙසේ ඉදිරියට යන විට, ඔබ තුළ තිබූ අකමැත්ත ක්‍රමයෙන් පහව යනු ඇත.

ශිෂ්‍යයෙකුගෙන් ඔහු ඉතිහාසය විෂයට අකමැති ඇයිදැයි ඇසුවහොත්, බොහෝවිට ලැබෙන පිළිතුර "ඒක කම්මැලි" යන්නයි. නමුත් මීට වඩා ටිකක් ගැඹුරින් හාරා බැලුවහොත් ඔබට සැබෑ හේතුව සොයාගත හැකියි: යම් කාලයකදී එම විෂය ඔහුට තේරුම් ගැනීමට අපහසු වී තිබෙනවා—සමහරවිට පදනම දුර්වල වීමක් හෝ ගුරුවරයා උගන්වන දේ ග්‍රහණය කරගැනීමට නොහැකි වීමක් නිසා වෙන්න පුළුවන්. අපේ මොළයට යම් විෂය කරුණක් අල්ලා ගැනීමට නොහැකි වූ විට, මොළය එම අපහසුව "කම්මැලිකමක්" ලෙස නම් කරනවා. "කම්මැලිකම" කියන්නේ ඇත්තටම "මට මේක තේරෙන්නේ නැහැ, ඒක මට පීඩනයක්" කියන එකේ ශිෂ්ට සම්පන්න නමයි.

මෙමඟින් අපිට එක් වැදගත් රහසක් හෙළි වෙනවා: දක්ෂතාවය විසින් උනන්දුව නිර්මාණය කරනවා. අපි යම් දෙයකට දක්ෂ වන විට, එහි ක්‍රියාකාරිත්වය අපට වැටහෙන විට, එය ඉබේම අපට රසවත් දෙයක් බවට පත්වෙනවා. ඔබට අකමැති විෂය ඔබෙන් ඉල්ලන්නේ ඔබේ උනන්දුව නෙවෙයි, එය තේරුම් ගැනීමට ඔබ තබන පළමු පියවරයි.

අකමැති විෂය ගොඩදා ගන්නේ කොහොමද?

පියවර 1 — වෙස්වලාගත් අපහසුව හඳුනාගන්න. අවංකවම ඔබෙන්ම මෙහෙම අහන්න: "මේක ඇත්තටම කම්මැලිකමක්ද, නැත්නම් මට මේක තේරුම් ගන්න අමාරු නිසා ඇතිවුණු දෙයක්ද?" මෙය පරීක්ෂා කිරීමට "හිස් කොළයේ පරීක්ෂණය" (blank-page test) කරන්න. දැනට උගන්වන පාඩමක් ගැන කිසිවක් නොබලා යමක් ලිවිය හැකිද? ඔබේ ලකුණු අඩුවෙන්න පටන් ගත්තේ කොතැනින්ද? බොහෝ "කම්මැලි" විෂයන්වල කම්මැලිකම ආරම්භ වී ඇත්තේ එම විෂය තේරුම් ගැනීම නතර වූ තැන සිටයි. එසේ නම්, ඔබ කළ යුත්තේ ඉතා කුඩා මට්ටමකින් නැවතත් මූලික කරුණු ඉගෙන ගැනීමයි.

පියවර 2 — කුඩා ජයග්‍රහණ සැලසුම් කරන්න. ඇත්තටම කම්මැලි වුණත්, අපහසු වුණත් විසඳුම එකමයි: එම විෂය තුළ නිතර නිතර දැකගත හැකි කුඩා ජයග්‍රහණ ලබාගන්න. දිනකට විනාඩි 20 ක් වැනි කෙටි කාලයක් පමණක් මේ සඳහා වෙන් කරන්න. අකමැති විෂයට කවදාවත් පැය ගණන් මැරතන් පාඩම් කරන්න එපා; එයින් ඔබේ අකමැත්ත තවත් වැඩි වෙනවා. සැසිය ආරම්භයේදීම ඉතාම ලෙහෙසි ප්‍රශ්නයකින් පටන් ගන්න. ඔබ ලබාගන්නා ලකුණු සහ දිනපතා වැඩ කරන ආකාරය (streaks) සටහන් කරගන්න. සති කිහිපයක් මෙසේ කුඩා ජයග්‍රහණ ලබන විට, ඔබේ අකමැත්ත ක්‍රමයෙන් සාමාන්‍ය තත්ත්වයකට පත්වනු ඇත.

පියවර 3 — සැබෑ සම්බන්ධයක් (hook) සොයාගන්න. උනන්දුව ඇති කරගන්න තවත් ක්‍රමයක් තියෙනවා: ඔබ දැනටමත් ආදරය කරන දෙයක් සමඟ මේ විෂය සම්බන්ධ කරගන්න. ඔබ චිත්‍රපටවලට කැමති නම්, ඉතිහාසයේ එන යුද්ධ චිත්‍රපට සමඟ සසඳන්න. ඔබ ව්‍යාපාර විෂයට අකමැති නම්, ඔබ පාවිච්චි කරන දුරකථනය නිෂ්පාදනය කරන සමාගම ගැන සොයා බලන්න. එසේත් නැතිනම් අවසාන බලාපොරොත්තුව මෙය කරගන්න: "මේ විෂය සමත් වීම මගේ අනාගත සිහිනයට යන දොරේ එක් ගඩොලක්." ආදරයට වඩා "අරමුණ" කියන දේ ශක්තිමත් විය හැකියි.

අවසාන වශයෙන්: සමහර විෂයන්ට ඔබ කවදාවත් ආදරය නොකරන්න පුළුවන්. එය ගැටලුවක් නැහැ. අපේ වැඩිහිටි ජීවිතය කියන්නේත් අප කැමති නැති නමුත් දක්ෂ ලෙස කළ යුතු වැඩවලින් පිරුණු දෙයක්. විභාගයේදී ලකුණු ලැබෙන්නේ ඔබ ඒ විෂයට කොතරම් ආදරේද යන්නට නොව, ඔබ එය කොතරම් නිවැරදිව කර තිබේද යන්නටයි.

අද රාත්‍රියේම කළ හැකි දේ

1. ඔබ අකමැතිම විෂය ගැන පරීක්ෂණයක් කරන්න: දැනට කරන පාඩම ගැන පොත නොබලා යමක් ලියන්න උත්සාහ කරන්න. ඔබට එය අමාරු වූ තැන හඳුනාගන්න.
2. අද සිට එම විෂය සඳහා දිනකට විනාඩි 20 ක් වෙන් කරන්න. ඉතාම පහසු වැඩකින් පටන් ගන්න. දිනපතා එය කරන බව සලකුණු කරන්න.
3. මෙම විෂය ඔබේ අනාගතයට වැදගත් වෙන්නේ කොහොමද කියලා එක වාක්‍යයකින් ලියලා ඔබේ පොතේ ඇතුළතින් අලවා ගන්න.

කෙටියෙන්

• "කම්මැලිකම" යනු බොහෝ විට වෙස්වලාගත් අපහසුවයි. මොළයට තේරුම් ගැනීමට අපහසු දේ කම්මැලි ලෙස දැනෙන්නට පටන් ගනී.
• උනන්දුව ඇති වෙන්නේ දක්ෂතාවය ලැබුණු පසුවයි. ඔබ යම් දෙයකට දක්ෂ වන විට එය රසවත් වේ.
• විසඳුම: මූලික තැන් නිවැරදි කරන්න → කුඩා ජයග්‍රහණ ලබාගන්න (දිනකට විනාඩි 20 බැගින්) → විෂය සමඟ කුඩා හෝ සම්බන්ධයක් ඇති කරගන්න.
• අකමැති විෂයට කිසිවිටෙකත් එකදිගට පැය ගණන් පාඩම් නොකරන්න.
• ඔබ විෂයකට ආදරය නොකළත්, එය දක්ෂ ලෙස අවසන් කිරීම සාර්ථකත්වයකි. විභාගයට අවශ්‍ය වන්නේ ඔබේ ආදරය නොව, ඔබේ ක්‍රමානුකූල දැනුමයි.

ඉඩසර ඇකඩමිය සමඟ තවත් පියවරක්

අකමැති විෂයන් ජය ගන්න ඉඩසර ඇකඩමියේ (Idasara Academy) ඇති පහසුකම් ඔබට බෙහෙවින් උදවු වෙනවා. එහි ඇති Micro-quizzes හරහා ඔබට ඉතා කුඩා සහ පහසු මට්ටමේ සිට ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු දී ජයග්‍රහණය කළ හැකියි. ඔබ ලබාගන්නා දියුණුව Streak සහ Progress view හරහා වෙන වෙනම දැකගත හැකි නිසා, ඔබට ඔබ ගැනම විශ්වාසයක් ඇති වෙනවා. එමෙන්ම Today's Plan (අද සැලසුම) මඟින්, අකමැති විෂය සඳහා දිනපතා නියමිත වේලාව වෙන් කර දෙන නිසා, එය මඟහැරීමට ඇති ඉඩකඩ අඩු වෙනවා.

නොමිලේ ආරම්භ කරන්න — ගිණුමක් සාදන්න →

නිතර අසන ප්‍රශ්න

මට විෂය හොඳට තේරෙනවා, හැබැයි ඇත්තටම ඒක මාරම කම්මැලියි. මම මොකද කරන්නේ? එහෙනම් ඔබ කළ යුත්තේ පියවර 2 සහ 3 යි. දිගටම ජයග්‍රහණ ලබන්න (win-engine). තවත් දෙයක්: සමහර විට ඔබට විෂය කම්මැලි වන්නේ එය ඔබට ඕනෑවට වඩා ලෙහෙසි නිසා වෙන්නත් පුළුවන්. එවැනි අවස්ථාවක තව ටිකක් අමාරු මට්ටමේ ගැටලු විසඳීමට උත්සාහ කරන්න.

මම අකමැති විෂයට නෙවෙයි, ඒක උගන්වන ගුරුවරයාටයි. ඒකට මොකද කරන්නේ? මෙය බොහෝ විට සිදුවන්නක්. මතක තබා ගන්න, විෂය කියන්නේ එකක්, ගුරුවරයා කියන්නේ තව එකක්. ගුරුවරයා නිසා ඔබේ අනාගතය විනාශ කරගන්න එපා. ස්වයං අධ්‍යයන ක්‍රම (පොත් කියවීම, වීඩියෝ බැලීම) මඟින් ගුරුවරයාගෙන් තොරව විෂය ඉගෙන ගැනීමට උත්සාහ කරන්න.

මට අකමැති විෂය අත්හැරලා දාන්න බැරිද? එය අත්‍යවශ්‍ය නොවන විෂයක් නම් සහ ඔබේ අනාගතයට බලපෑමක් නැත්නම් පමණක් එසේ කරන්න. නමුත් ඊට කලින් සති 6 ක් මේ ක්‍රමය අත්හදා බලන්න. බොහෝ විට අප අකමැති යැයි කියා අත්හරින විෂයන් පසුව අපට මඟහැරිය නොහැකි බාධාවන් බවට පත්වෙන්න පුළුවන්.

මගේ දරුවා "ගණිතයට අකමැතියි" කියනවා. දෙමාපියන් විදිහට අපි මොකද කරන්නේ? (දෙමාපියන් සඳහා) දරුවා "අකමැතියි" කියන එක දත්තයක් විදිහට සලකන්න. බොහෝ විට ඒ කියන්නේ ඔහුට ගණිතය තේරෙන්නේ නැති තැනක් තියෙනවා කියන එකයි. "කවදා ඉඳන්ද මෙහෙම දැනෙන්න ගත්තේ?" කියලා ආදරයෙන් අහන්න. ඔහුට දිනපතා ඉතා කුඩා ගණන් කිහිපයක් හැදීමට උදවු කරන්න. වැදගත්කම ගැන දේශනා පවත්වනවාට වඩා, ඔහුට "පුළුවන්" කියන හැඟීම ඇති කිරීම වැදගත්.

තවදුරටත් කියවීමට

මෙම පරිච්ඡේදයට අදාළ අනෙකුත් කොටස්: පළමු දින 30 (ජයග්‍රහණ ලබාගන්නා හැටි) · බිංදුවේ සිට ගණිතය (ගණිතය අමාරු අයට) · සඳුදාටත් පවතින උනන්දුව.

මූලාශ්‍ර

• UCLA Bjork Lab — research overview (අපහසුව සහ උනන්දුව පිළිබඳ පර්යේෂණ)
• Dunlosky, J. et al. (2013) — overview at APS (ආශාවක් නැතත් ඉගෙනීමේ ක්‍රමවේද ක්‍රියා කරන ආකාරය)
• ඉඩසර ක්‍රමය: Part 4 — කාල කළමනාකරණය සහ Flipped Learning