පරිසර පද්ධතියක සංරචක සහ සම්බන්ධතා
උ/පෙළ ජීව විද්යාව සඳහා පරිසර පද්ධතියක සංරචක සහ සම්බන්ධතා හි මූලික සංකල්ප සරලව ඉගෙන ගන්න · NIE විෂය නිර්දේශයට අනුකූලයි
මෙය විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන තැන
වසර 2 · වාරය 2
ඔබ ඉගෙන ගන්නා දේ
උ/පෙළ ජීව විද්යාව සඳහා පරිසර පද්ධතියක සංරචක සහ සම්බන්ධතා හි මූලික සංකල්ප සරලව ඉගෙන ගන්න
උ/පෙළ ජීව විද්යාව ගැන: උසස් පෙළ ජීව විද්යාව අණුක මට්ටමේ සිට පරිසර පද්ධති මට්ටම දක්වා ජීවය අධ්යයනය කරයි.
පාරිසරික පද්ධතියක් (පරිසර පද්ධතිය) යනු ජීවී (ජෛවීය) සංරචක සහ ඒවායේ භෞතික (අජෛවීය) පරිසරය අතර ශක්ති ප්රවාහය සහ පෝෂක චක්රීකරණය ඔස්සේ සිදුවන ගතික ක්රියාකාරී ඒකකයයි. අජෛව සංරචක: දේශගුණික සාධක (සූර්ය විකිරණය, උෂ්ණත්වය, වර්ෂාපතනය, සුළඟ, ආර්ද්රතාවය) සහ පාංශු සාධක (පාංශු pH අගය, වයනය, ඛනිජ, ජල ධාරිතාව). ජෛව සංරචක: ප්රාථමික නිෂ්පාදකයන් (ස්වයංපෝෂීන් - ශාක), පාරිභෝගිකයන් (විෂමපෝෂීන් - ශාකභක්ෂක, මාංශභක්ෂක), සහ වියෝජකයන් (දිලීර සහ බැක්ටීරියා - මළ ද්රව්ය දිරාපත් කර පෝෂක මුදාහරියි).
නිවාසය එදිරිව පාරිසරික නිඛේතය: නිවාසය යනු ජීවියා ජීවත් වන භෞතික ස්ථානයයි ('ලිපිනය'); නිඛේතය යනු පරිසර පද්ධතිය තුළ ජීවියාගේ සම්පූර්ණ කාර්යභාරයයි ('රැකියාව'). මූලික එදිරිව සත්ය නිඛේතය: මූලික නිඛේතය යනු තරගයක් නොමැති විට ජීවියෙකුට භාවිත කළ හැකි සම්පත් පරාසයයි; සත්ය නිඛේතය යනු අන්තර්විශේෂ තරගය හමුවේ ජීවියා සැබවින්ම භාවිත කරන සීමිත පරාසයයි.
පරීක්ෂක ලකුණු කිරීමේ පිරික්සුම් (උ/පෙළ ජීව විද්යාව)
- තරගකාරී බැහැර කිරීමේ මූලධර්මය (ගවුස්ගේ නියමය): එකම සීමාකාරී සම්පත් සඳහා තරග කරන සර්වසම නිඛේත සහිත විශේෂ දෙකකට එකම පරිසරයක දිගුකල් සහජීවනයෙන් සිටිය නොහැක; එක් විශේෂයක් අනෙකා බැහැර කරයි.
- සම්පත් බෙදාගැනීම: තරගකාරී විශේෂ විවිධ සම්පත් හෝ ස්ථාන පරිභෝජනය කිරීමට හැඩගැසීම (උදා: ගසක විවිධ උස මට්ටම්වල ආහාර සොයන කුරුල්ලන්).
- ප්රධාන විශේෂ (Keystone species): පරිසර පද්ධතියක සමස්ත සමතුලිතතාවය සහ ජෛව විවිධත්වය පවත්වා ගැනීමට අත්යවශ්ය, නමුත් ගහන ප්රමාණයෙන් අඩු විශේෂ.
මූලාශ්රය: NIE G.C.E. (A/L) Biology Syllabus & Resource Book, Unit 6 & DoE Examination Guidelines
ඊළඟට යොමු වන්නේ
අදාළ මාතෘකා
විෂය නිර්දේශයේ
අද පරිසර පද්ධතියක සංරචක සහ සම්බන්ධතා ඉගෙනීම ආරම්භ කරන්න
නොමිලේ AI අධ්යයන උපදේශක, දෛනික සැලසුම් සහ පුහුණු ප්රශ්න. ගෙවීම් අවශ්ය නැත.
නොමිලේ ගිණුමක් සාදන්න නොමිලේ ප්රශ්නාවලිය