s, p සහ d ගොනු වලට අයත් මූලද්‍රව්‍යවල රසායනය

මෙය විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන තැන

වසර 1 · වාරය 2

පුනරාවර්තනය සඳහා ප්‍රධාන කරුණු

සංක්ෂිප්ත, විභාගයට සූදානම් ප්‍රධාන කරුණු සමඟ s, p සහ d ගොනු වලට අයත් මූලද්‍රව්‍යවල රසායනය ඉක්මනින් පුනරාවර්තනය කරන්න

උ/පෙළ රසායන විද්‍යාව ගැන: උසස් පෙළ රසායන විද්‍යාව වර්ෂ දෙකක් හරහා භෞතික, අකාබනික සහ කාබනික රසායනය ආවරණය කරයි.

• s-ගොනුවේ මූලද්‍රව්‍ය (1 සහ 2 කාණ්ඩ) ප්‍රබල ඔක්සිහාරක වේ; කැටායනවල ආරෝපණ ඝනත්වය අඩුවීම නිසා කාණ්ඩය දිගේ පහළට යනවිට 2 කාණ්ඩයේ කාබනේට සහ නයිට්‍රේටවල තාප ස්ථායීතාව වැඩිවේ.
• දැල්වා පරීක්ෂා වර්ණ: Li (තද රතු), Na (දීප්තිමත් කහ), K (ලා දම්/රෝස), Ca (ගඩොල් රතු), Sr (තද රතු), Ba (ඇපල් කොළ).
• p-ගොනුවේ ප්‍රවණතා: ආවර්තයක් ඔස්සේ ලෝහක ගුණය අඩුවන අතර කාණ්ඩයක් දිගේ පහළට ලෝහක ගුණය වැඩිවේ; අක්‍රිය යුගල ආචරණය නිසා බර මූලද්‍රව්‍යවල පහළ ඔක්සිකරණ අංක වඩා ස්ථායී වේ (Tl⁺, Pb²⁺, Bi³⁺).
• 17 කාණ්ඩයේ හැලජන: කාණ්ඩය ඔස්සේ ඔක්සිකාරක බලය අඩුවේ (F₂ > Cl₂ > Br₂ > I₂); හැලයිඩවල ඔක්සිහාරක බලය පහළට වැඩිවේ (I⁻ > Br⁻ > Cl⁻ > F⁻).
• ආන්තරික මූලද්‍රව්‍ය (d-ගොනුව): විචල්‍ය ඔක්සිකරණ අංක, උත්ප්‍රේරක ගුණ, චුම්බක ගුණ සහ වර්ණවත් උපසංයුජ සංකීර්ණ අයන සෑදීමේ ලක්ෂණ පෙන්වයි.

Must know

• උපසංයුජ සංකීර්ණ: ලිගන්ඩ මඟින් ලෝහයේ හිස් මුහුම් කාක්ෂිකවලට එකසර යුගල ලබාදේ (උදා. [Fe(CN)₆]⁴⁻, උපසංයුජ අංකය 6, අෂ්ටතලීය).
• සංකීර්ණ අයනවල වර්ණය හටගැනීම: ලිගන්ඩ ක්ෂේත්‍රය මඟින් d කාක්ෂික විභේදනය වීම සහ d-d ඉලෙක්ට්‍රෝන සංක්‍රාන්ති මඟින් දෘශ්‍ය ආලෝකය අවශෝෂණය වීම.
• විෂමනුපාතීකරණ ප්‍රතික්‍රියාව: එකම මූලද්‍රව්‍යය එකවර ඔක්සිකරණය සහ ඔක්සිහරණය වීම (උදා. Cl₂ + 2OH⁻(සිසිල් තනුක) → Cl⁻ + ClO⁻ + H₂O).

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Chemistry Syllabus (Unit 6) & DoE Examination Guidelines

මුලින්ම මේවා ඉගෙන ගන්න

අදාළ මාතෘකා

විෂය නිර්දේශයේ