ස්නායුක සමායෝජනය සහ පද්ධතිමය ක්‍රියාවලිය

මෙය විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන තැන

වසර 2 · වාරය 1

පුනරාවර්තනය සඳහා ප්‍රධාන කරුණු

සංක්ෂිප්ත, විභාගයට සූදානම් ප්‍රධාන කරුණු සමඟ ස්නායුක සමායෝජනය සහ පද්ධතිමය ක්‍රියාවලිය ඉක්මනින් පුනරාවර්තනය කරන්න

උ/පෙළ ජීව විද්‍යාව ගැන: උසස් පෙළ ජීව විද්‍යාව අණුක මට්ටමේ සිට පරිසර පද්ධති මට්ටම දක්වා ජීවය අධ්‍යයනය කරයි.

• සම්බන්ධීකරණය යනු අභ්‍යන්තර හා බාහිර උත්තේජනවලට ප්‍රතිචාර දැක්වීම සඳහා විවිධ දේහ ක්‍රියාකාරකම් ඒකාබද්ධ කිරීමයි; මේ සඳහා ස්නායු පද්ධතිය සහ අන්තරාසර්ග පද්ධතිය දායක වේ.
• ස්නායු පද්ධතියේ මූලික ව්‍යුහාත්මක හා ක්‍රියාකාරී ඒකකය නියුරෝනය (ස්නායු සෛලය) වන අතර එය සෛල දේහය, ශාඛිකා සහ අක්ෂණයෙන් සමන්විත වේ.
• නියුරෝන ක්‍රියාකාරිත්වය අනුව වර්ග 3 කි: සංවේදක (අභිවාහී), අන්තර්සන්ධි (සම්බන්ධක), සහ චාලක (අපවාහී) නියුරෝන.
• ග්ලියල් සෛල නියුරෝනවලට ආධාරක සහ ආරක්ෂාව සපයයි: තාරකා සෛල (රුධිර-මොළ බාධකය), ඔලිගොඩෙන්ඩ්‍රොසයිට (CNS මයලින් කොපුව), ශ්වාන් සෛල (PNS මයලින් කොපුව), සහ ක්ෂුද්‍රග්ලියා.
• ප්‍රත්‍යාවර්ත චාපය යනු අනෛච්ඡික ක්ෂණික ප්‍රතිචාරවල ස්නායුක මාර්ගයයි: ප්‍රතිග්‍රාහකය -> සංවේදක නියුරෝනය -> අන්තර්සන්ධි නියුරෝනය -> චාලක නියුරෝනය -> කාරකය.

Must know

• ස්නායුක එදිරිව අන්තරාසර්ග සම්ප්‍රේෂණය: ස්නායුක සංඥා විද්‍යුත්-රසායනික වේ (මිලිමීටර තත්පර, ක්ෂණික, ස්ථානීය); හෝමෝන සංඥා රුධිරය හරහා සෙමින් ගමන් කරයි (දිගුකාලීන බලපෑම්).
• මයලින් කොපුවේ වැදගත්කම: ශ්වාන් සෛල මගින් සාදන මයලින් කොපුව පරිවාරකයක් ලෙස ක්‍රියා කරමින් පැනුම් සන්නයනය මගින් ආවේග වේගය 120 m/s දක්වා වැඩි කරයි.
• ප්‍රත්‍යාවර්ත වර්ග: ඒකසන්ධික ප්‍රත්‍යාවර්තය (දණහිස් ගැස්ම - අන්තර්සන්ධි නියුරෝන නැත) සහ බහුසන්ධික ප්‍රත්‍යාවර්තය (ඉවත් කර ගැනීමේ ප්‍රත්‍යාවර්තය).

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Biology Syllabus & Resource Book, Unit 5

ඊළඟට යොමු වන්නේ

අදාළ මාතෘකා

විෂය නිර්දේශයේ