මානව ස්නායු පද්ධතියේ දළ ව්‍යුහය සහ කෘත්‍ය

මෙය විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන තැන

වසර 2 · වාරය 1

පුනරාවර්තනය සඳහා ප්‍රධාන කරුණු

සංක්ෂිප්ත, විභාගයට සූදානම් ප්‍රධාන කරුණු සමඟ මානව ස්නායු පද්ධතියේ දළ ව්‍යුහය සහ කෘත්‍ය ඉක්මනින් පුනරාවර්තනය කරන්න

උ/පෙළ ජීව විද්‍යාව ගැන: උසස් පෙළ ජීව විද්‍යාව අණුක මට්ටමේ සිට පරිසර පද්ධති මට්ටම දක්වා ජීවය අධ්‍යයනය කරයි.

• මානව ස්නායු පද්ධතිය ප්‍රධාන කොටස් 2 කින් යුක්ත වේ: මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතිය (CNS: මොළය සහ සුෂුම්නාව) සහ පර්යන්ත ස්නායු පද්ධතිය (PNS: කපාල ස්නායු යුගල 12 සහ සුෂුම්නා ස්නායු යුගල 31).
• මොළය ප්‍රධාන කොටස් 3 කි: පෙරමොළය (මස්තිෂ්කය, තැලමස, හයිපොතැලමස), මැදමොළය, සහ පසුමොළය (අනුමස්තිෂ්කය, වරෝලි සේතුව, සුෂුම්නා ශීර්ෂකය); මොළ කඳ මැදමොළය, වරෝලි සේතුව සහ සුෂුම්නා ශීර්ෂකයෙන් සමන්විත වේ.
• මස්තිෂ්කය සිහිබුද්ධිය, බුද්ධිය, මතකය සහ ඓච්ඡික චලන පාලනය කරයි; මස්තිෂ්ක අර්ධගෝල දෙක කැලෝස දේහය මගින් සම්බන්ධ වේ.
• අනුමස්තිෂ්කය ඓච්ඡික පේශි ක්‍රියාකාරිත්වය, ඉරියව් සහ සමතුලිතතාව පාලනය කරයි; සුෂුම්නා ශීර්ෂකය ශ්වසනය සහ හෘද ස්පන්දන වේගය පාලනය කරන ජීවන කේන්ද්‍රස්ථානයයි.
• ස්වයංසාධක ස්නායු පද්ධතිය (ANS): සානුකම්පික පද්ධතිය ('සටන හෝ පලායාම') සහ ප්‍රත්‍යසානුකම්පික පද්ධතිය ('විවේකය සහ ජීර්ණය') ලෙස එකිනෙකට ප්‍රතිවිරුද්ධ කොටස් දෙකකින් ක්‍රියා කරයි.

Must know

• CNS ආරක්ෂක ස්ථර: මෙනින්ජි පටල 3 (දෘඪස්තරය, ජාලස්තරය, මෘදුස්තරය) සහ කම්පන අවශෝෂකයක් ලෙස ක්‍රියා කරන මස්තිෂ්ක-සුෂුම්නා තරලය (CSF).
• සුෂුම්නාවේ හරස්කඩ: සමනල හැඩැති ඇතුළත අළු පැහැ පදාර්ථය (සෛල දේහ, පෘෂ්ඨීය/උදරීය අං) සහ පිටත සුදු පැහැ පදාර්ථය (මයලීකෘත ස්නායු මාර්ග).
• හයිපොතැලමස: දේහ උෂ්ණත්වය, පිපාසය, කුසගින්න නියාමනය කරන සහ පිටියුටරිය සමග සම්බන්ධ වන ප්‍රධාන හෝමියස්ටැසිස් කේන්ද්‍රස්ථානයයි.

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Biology Syllabus & Resource Book, Unit 5

මුලින්ම මේවා ඉගෙන ගන්න

ඊළඟට යොමු වන්නේ

අදාළ මාතෘකා

විෂය නිර්දේශයේ