ස්නායු ආවේග ජනනය සහ සම්ප්‍රේෂණය

මෙය විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන තැන

වසර 2 · වාරය 1

පුනරාවර්තනය සඳහා ප්‍රධාන කරුණු

සංක්ෂිප්ත, විභාගයට සූදානම් ප්‍රධාන කරුණු සමඟ ස්නායු ආවේග ජනනය සහ සම්ප්‍රේෂණය ඉක්මනින් පුනරාවර්තනය කරන්න

උ/පෙළ ජීව විද්‍යාව ගැන: උසස් පෙළ ජීව විද්‍යාව අණුක මට්ටමේ සිට පරිසර පද්ධති මට්ටම දක්වා ජීවය අධ්‍යයනය කරයි.

• විවේක පටල විභවය (-70 mV): සක්‍රීය Na+/K+ පොම්පය (Na+ 3 ක් පිටතට සහ K+ 2 ක් ඇතුළට) සහ K+ විසරණයට පටලයේ ඇති ඉහළ පාරගම්‍යතාව මගින් පවත්වා ගනී.
• විධ්‍රැවීකරණය සහ ක්‍රියා විභවය: සීමක විභවය (-55 mV) ඉක්මවූ විට වෝල්ටීයතා-දොරටු Na+ මාර්ග විවෘත වේ; Na+ සීඝ්‍රයෙන් ඇතුළු වීමෙන් පටලය +30 mV දක්වා ධන ආරෝපණය වේ.
• ප්‍රතිධ්‍රැවීකරණය: Na+ මාර්ග වැසී වෝල්ටීයතා-දොරටු K+ මාර්ග විවෘත වේ; K+ පිටතට ගලා යාමෙන් නැවත ඍණ ආරෝපණය ඇති වේ (අධිධ්‍රැවීකරණය).
• පැනුම් සන්නයනය: මයලීකෘත අක්ෂණවල රැන්වියර් ගැට අතර ක්‍රියා විභවය පනිමින් ගමන් කිරීම නිසා ශක්තිය ඉතිරි වන අතර සම්ප්‍රේෂණ වේගය විශාල ලෙස වැඩි වේ.
• රසායනික උපාගමික සම්ප්‍රේෂණය: ආවේගය අග්‍රස්ථයට පැමිණීම -> Ca2+ ඇතුළු වීම -> ඇසිටයිල්කොලීන් විසිවීම -> පශ්චඋපාගමික පටලයේ ප්‍රතිග්‍රාහකවලට බැඳීම -> ඇසිටයිල්කොලිනෙස්ටරේස් මගින් බිඳවැටීම.

Must know

• සර්ව හෝ ශූන්‍ය නියමය: උත්තේජනය සීමක විභවය (-55 mV) කරා නොපැමිණියහොත් ක්‍රියා විභවයක් හට නොගනී; සීමාව පසු කළහොත් උපරිම විස්තාරයෙන් යුත් ආවේගයක් හටගනී.
• අප්‍රතිචාරක කාලය: නිරපේක්ෂ අප්‍රතිචාරක කාලය මගින් ස්නායු ආවේගය එක් දිශාවකට පමණක් ගමන් කිරීම සහතික කරයි.
• උද්දීපන එදිරිව නිශේධන උපාගම: EPSP පටලය විධ්‍රැවීකරණය කර ආවේගයක් ඇති කිරීමට නැඹුරු කරයි; IPSP පටලය අධිධ්‍රැවීකරණය කර ආවේග ඇතිවීම වළක්වයි.

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Biology Syllabus & Resource Book, Unit 5

මුලින්ම මේවා ඉගෙන ගන්න

ඊළඟට යොමු වන්නේ

අදාළ මාතෘකා

විෂය නිර්දේශයේ