ආහාර නරක්වීම සහ ක්ෂුද්‍රජීවී බලපෑම

මෙය විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන තැන

වසර 2 · වාරය 3

පුනරාවර්තනය සඳහා ප්‍රධාන කරුණු

සංක්ෂිප්ත, විභාගයට සූදානම් ප්‍රධාන කරුණු සමඟ ආහාර නරක්වීම සහ ක්ෂුද්‍රජීවී බලපෑම ඉක්මනින් පුනරාවර්තනය කරන්න

උ/පෙළ ජීව විද්‍යාව ගැන: උසස් පෙළ ජීව විද්‍යාව අණුක මට්ටමේ සිට පරිසර පද්ධති මට්ටම දක්වා ජීවය අධ්‍යයනය කරයි.

• ආහාර නරක්වීම යනු ක්ෂුද්‍රජීවී ක්‍රියාකාරිත්වය සහ එන්සයිම නිසා ආහාරයේ පෙනුම, රසය, සුවඳ සහ පෝෂණ ගුණය පිරිහී මිනිස් පරිභෝජනයට නුසුදුසු තත්ත්වයට පත්වීමයි.
• නරක් කරන ක්ෂුද්‍රජීවීන්: පුස් දිලීර (Aspergillus, Rhizopus - පාන් සහ පළතුරු), යීස්ට් (පළතුරු යුෂ පැසවීම), සහ බැක්ටීරියා (මස් නරක් කරන Pseudomonas, කිරි ඇඹුල් කරන ලැක්ටික් බැක්ටීරියා, කල් තබා ගත් ටින් ආහාර නරක් කරන Clostridium).
• ආහාර මගින් බෝවන ආසාදන එදිරිව ආහාර විෂවීම්: ආහාර ආසාදන ඇතිවන්නේ සජීවී ක්ෂුද්‍රජීවීන් ශරීරගත වීමෙනි (සැල්මොනෙල්ලා, ලිස්ටීරියා); ආහාර විෂවීම් ඇතිවන්නේ ආහාර මත ක්ෂුද්‍රජීවීන් නිපදවා ඇති විෂ ද්‍රව්‍ය ශරීරගත වීමෙනි (ස්ටැෆිලොකොකස්, ක්ලොස්ට්‍රිඩියම් බොටියුලිනම්).
• ඇෆ්ලටොක්සින් (දිලීර විෂ): තෙතමනය සහිත රටකජු සහ ඉරිඟු මත වැඩෙන Aspergillus flavus දිලීරය මගින් නිපදවන ප්‍රබල අක්මා පිළිකාකාරක විෂකි.
• HACCP ක්‍රමය: ආහාර නිෂ්පාදනයේදී සහ සැකසීමේදී ඇතිවිය හැකි ක්ෂුද්‍රජීවී අවදානම් කල්තියා හඳුනාගෙන පාලනය කරන ක්‍රමානුකූල ජාත්‍යන්තර තත්ත්ව සහතික පද්ධතියකි.

Must know

• ක්ලොස්ට්‍රිඩියම් බොටියුලිනම් විෂ: නිර්වායු ටින් කළ ආහාර තුළ හටගන්නා අතිශය මාරාන්තික ස්නායු විෂකි; පේශි අංශභාගය ඇති කරයි; ටින් කිරීමේදී 121°C පීඩන තාපයෙන් බීජාණු විනාශ කළ යුතුය.
• ආහාර ගබඩා කිරීමේ අනතුරුදායක කලාපය: 5°C සහ 60°C අතර උෂ්ණත්වයේදී බැක්ටීරියා අධික වේගයෙන් ගුණනය වේ; පිසූ ආහාර 60°C ට වැඩි උෂ්ණත්වයක හෝ 5°C ට අඩු ශීතකරණයක තැබිය යුතුය.
• ස්ටැෆිලොකොකස් විෂෙහි තාප ස්ථායීතාව: මිනිත්තු 30 ක් තැම්බුවද මෙම විෂ විනාශ නොවන බැවින් පිසූ ආහාර නැවත රත් කළද විෂවීම වැළැක්විය නොහැක.

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Biology Syllabus & Resource Book, Unit 9

මුලින්ම මේවා ඉගෙන ගන්න

ඊළඟට යොමු වන්නේ

අදාළ මාතෘකා

විෂය නිර්දේශයේ