ඝන අපද්‍රව්‍ය ප්‍රතිචක්‍රීකරණය සහ පාරිසරික වැදගත්කම

මෙය විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන තැන

වසර 2 · වාරය 3

පුනරාවර්තනය සඳහා ප්‍රධාන කරුණු

සංක්ෂිප්ත, විභාගයට සූදානම් ප්‍රධාන කරුණු සමඟ ඝන අපද්‍රව්‍ය ප්‍රතිචක්‍රීකරණය සහ පාරිසරික වැදගත්කම ඉක්මනින් පුනරාවර්තනය කරන්න

උ/පෙළ ජීව විද්‍යාව ගැන: උසස් පෙළ ජීව විද්‍යාව අණුක මට්ටමේ සිට පරිසර පද්ධති මට්ටම දක්වා ජීවය අධ්‍යයනය කරයි.

• ඝන අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණය සඳහා 5R මූලධර්මය: ප්‍රතික්ෂේප කිරීම (Refuse), අඩු කිරීම (Reduce), නැවත භාවිතය (Reuse), ප්‍රතිචක්‍රීකරණය (Recycle), සහ බලශක්ති ප්‍රතිසාධනය (Recover).
• කොම්පෝස්ට්කරණය: බැක්ටීරියා, ඇක්ටිනොබැක්ටීරියා සහ දිලීර මගින් කාබනික අපද්‍රව්‍ය වායුගෝලීයව දිරාපත් කර පසට හිතකර පෝෂක බහුල කොම්පෝස්ට් පොහොර බවට පත් කිරීම.
• සනීපාරක්ෂක බිම් පිරවුම් (Sanitary Landfills): විවෘත කසළ ගොඩවල් මෙන් නොව, භූගත ජලයට විෂ කාන්දු වීම වැළැක්වීමට නොපාරගම්‍ය මැටි සහ පොලිතීන් ලයිනර්, කාන්දු පෙරණ පිරිපහදු සහ මීතේන් වායු එකතු කිරීමේ නල පද්ධති සහිතව විද්‍යාත්මකව නිර්මාණය කෙරේ.
• අකාබනික ද්‍රව්‍ය ප්‍රතිචක්‍රීකරණය: ප්ලාස්ටික් (PET, HDPE), වීදුරු, ඇලුමිනියම් සහ ලෝහ නැවත භාවිතය මගින් ස්වභාවික සම්පත් ක්ෂය වීම සහ පරිසර දූෂණය අවම කරයි.
• අක්‍රමවත් කසළ බැහැර කිරීමේ සෞඛ්‍ය අවදානම්: ඩෙංගු වාහක මදුරුවන් බෝවීම, මීයන් මගින් ලෙප්ටොස්පයිරෝසිස් (මී උණ) පැතිරීම, සහ විවෘතව කසළ පිළිස්සීමෙන් පිළිකාකාරක ඩයොක්සින් වායු පිටවීම.

Must know

• කොම්පෝස්ට්කරණයේ තාපකාමී අවධිය: ක්ෂුද්‍රජීවීන්ගේ පරිවෘත්තීය තාපය නිසා උෂ්ණත්වය 55-65°C දක්වා ඉහළ යයි; එමගින් වල් පැලෑටි බීජ සහ රෝගකාරක විනාශ වී පොහොර විෂබීජහරණය වේ.
• කාබන්-නයිට්‍රජන් (C:N) අනුපාතය: සාර්ථක කොම්පෝස්ට් නිෂ්පාදනයට ප්‍රශස්ත C:N අනුපාතය 25:1 ත් 30:1 ත් අතර විය යුතුය.
• කාන්දු පෙරණය (Leachate): කසළ ගොඩවල් හරහා වැසි ජලය කාන්දු වීමේදී විෂ රසායන සහ බැර ලෝහ දියවී සෑදෙන කළු පැහැති විෂ දියරය භූගත ජලයට එක්වීම දැඩි පාරිසරික ගැටලුවකි.

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Biology Syllabus & Resource Book, Unit 9

මුලින්ම මේවා ඉගෙන ගන්න

ඊළඟට යොමු වන්නේ

අදාළ මාතෘකා

විෂය නිර්දේශයේ