ක්ෂුද්‍රජීවී ගහන පාලනය කිරීමේ ක්‍රමවේද

මෙය විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන තැන

වසර 2 · වාරය 3

පුනරාවර්තනය සඳහා ප්‍රධාන කරුණු

සංක්ෂිප්ත, විභාගයට සූදානම් ප්‍රධාන කරුණු සමඟ ක්ෂුද්‍රජීවී ගහන පාලනය කිරීමේ ක්‍රමවේද ඉක්මනින් පුනරාවර්තනය කරන්න

උ/පෙළ ජීව විද්‍යාව ගැන: උසස් පෙළ ජීව විද්‍යාව අණුක මට්ටමේ සිට පරිසර පද්ධති මට්ටම දක්වා ජීවය අධ්‍යයනය කරයි.

• ක්ෂුද්‍රජීවී පාලනයේ අරමුණ වන්නේ භෞතික හා රසායනික ක්‍රම මගින් රෝග බෝවීම, ආහාර නරක්වීම සහ දූෂණය වීම වැළැක්වීමයි.
• ජන්ධ්‍යාකරණය යනු බැක්ටීරියා අන්තඃබීජාණු (වඩාත්ම ප්‍රතිරෝධී ව්‍යුහයන්) ඇතුළුව සියලුම ජීවී ක්ෂුද්‍රජීවීන් සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කිරීමයි; ඕටෝක්ලේව් (Autoclave) හෝ වියළි තාප උදුන් මගින් සිදු කරයි.
• විෂබීජ නාශනය (Disinfection) අජීවී ද්‍රව්‍ය මත ක්ෂුද්‍රජීවීන් ආරක්ෂිත මට්ටමකට අඩු කරයි; පූතිනාශනය (Antisepsis) ජීවී පටක මත (සම මත) විෂබීජ නැසීමට 70% එතනෝල් හෝ අයඩින් භාවිත කිරීමයි.
• භෞතික පාලන ක්‍රම: පීඩනය යටතේ තෙත් තාපය (ඕටෝක්ලේව්: 121°C, රාත්තල් 15 පීඩනය, මිනිත්තු 15-20), වියළි තාපය (160°C-170°C පැය 2 ක්), පාස්චරීකරණය (72°C තත්පර 15 ක් කිරි විෂබීජහරණයට), පටල පෙරීම (0.22 μm සිදුරු), සහ විකිරණ (UV ආලෝකය, ගැමා කිරණ).
• ප්‍රතිජීවක: බැක්ටීරියා සෛල බිත්ති සංස්ලේෂණය වළක්වන (පෙනිසිලින්), රයිබසෝම ප්‍රෝටීන් සංස්ලේෂණය අවහිර කරන (ටෙට්‍රාසයික්ලින්), සහ DNA සංස්ලේෂණය අවහිර කරන ඖෂධ.

Must know

• ඕටෝක්ලේව් සම්මත මිනුම්: 121°C උෂ්ණත්වය, 15 psi පීඩනය සහ මිනිත්තු 15-20 කාලය බැක්ටීරියා අන්තඃබීජාණු විනාශ කිරීමේ විශ්වීය සම්මතයයි.
• 70% මධ්‍යසාරයේ කාර්යක්ෂමතාව: 100% පිරිසිදු මධ්‍යසාරයට වඩා 70% මධ්‍යසාර ද්‍රාවණය සෛල පටල විනිවිද ගොස් ප්‍රෝටීන විනාශ කිරීමට වඩාත් ඵලදායී වන්නේ ජලය අඩංගු වීම නිසාය.
• ප්‍රතිජීවක ප්‍රතිරෝධීතාව (AMR): ප්‍රතිජීවක වැරදි ලෙස හා අධිකව භාවිත කිරීම නිසා ප්‍රතිරෝධී සුපිරි බැක්ටීරියා (MRSA) බිහිවීම ලොවටම දැඩි තර්ජනයකි.

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Biology Syllabus & Resource Book, Unit 9

මුලින්ම මේවා ඉගෙන ගන්න

ඊළඟට යොමු වන්නේ

අදාළ මාතෘකා

විෂය නිර්දේශයේ