රතු පෑන් විගණනය: ඔබේ සටහන්වල ඇති 'විශ්වාසනීය වැරදි' අල්ලාගන්නා ආකාරය

මතකයෙන් ලියන කෙටි සටහන් තරම් වටිනා ඉගෙනුම් මෙවලමක් තවත් නැත. නමුත් ඒවායේ අපට නොදැනෙන වැරදි තිබිය හැකිය. 'ඉගෙන ගන්න හැටි ඉගෙන ගන්න' පොතේ මෙම පරිච්ඡේදයෙන්, ඔබ ලියූ සටහන් නිවැරදි මූලාශ්‍රයක් සමඟ සසඳා රතු පෑනෙන් නිවැරදි කරන ආකාරය උගන්වයි. එවිට ඔබේ වැරදි විභාගය දක්වා නොගොස්, පාඩම් කරන මේසය මතදීම අවසන් වනු ඇත.

කෙටි පිළිතුර: ඔබ කෙටි සටහනක් ලියා අවසන් වූ වහාම, එය පෙළ පොත (Textbook) සමඟ කරුණෙන් කරුණ සසඳන්න. සමීකරණ, වචන සහ රූප සටහන්වල නම් (Labels) සියල්ල පරීක්ෂා කර, ඕනෑම අතපසුවීමක් රතු පෑනෙන් එම පිටුවේම සටහන් කරන්න. මතකය යනු සත්‍යය මෙන්ම වැරදි ද ඉතා 'විශ්වාසයෙන්' ලියන දෙයකි. එබැවින්, "මම දන්නවා" යන හැඟීමට වඩා "මම පරීක්ෂා කළා" යන සහතිකය වටී.

මෙම පොත මඟින් ඇති කළ එක්තරා "අන්තරායක්" දැන් අපට විසඳීමට සිදු වී තිබේ.

කලින් පරිච්ඡේදවලදී මම ඔබව දිරිමත් කළේ (ඔබ එකඟ වුණා කියා මම හිතනවා) කෙටි සටහන් මතකයෙන්, ඔබේම වචනයෙන් ලියන්න කියායි. එය ඉතා විශිෂ්ටයි. එමඟින් ඔබේ ඉගෙනීම අන් කිසිම ක්‍රමයකට වඩා ශක්තිමත් වෙනවා. නමුත් එහි එක් සැඟවුණු දෝෂයක් තිබේ: අපේ මතකය නිවැරදි කරුණු ලියන ඒ විශ්වාසවන්ත අත් අකුරින්ම වැරදි කරුණුත් ලියනවා.

සමීකරණයක තිබිය යුතු එක් කොන්දේසියක් අතපසු වීම, නිර්වචනයක තිබිය යුතු නිශ්චිත වචනයක් වෙනුවට ඊට සමාන වෙනත් වචනයක් යෙදීම, රූප සටහනක එක් කොටසක් නම් කිරීමට අමතක වීම වැනි දේ සිදු විය හැකියි. ඔබ ලබන මාසයේ එම සටහනෙන්ම නැවත පාඩම් කරන විට, ඔබ ඔබේම වැඩක් කෙරෙහි තබන විශ්වාසය නිසාම, අර වැරදි කරුණුත් සත්‍යය ලෙසම මතකයේ තැන්පත් කර ගනීවි.

මේ තත්ත්වයට අපිට කියන්න පුළුවන් "විශ්වාසනීය වැරදි" (Confidently wrong) කියලා. සාමාන්‍ය නොදන්නාකම අපිට දැනෙනවා; එතැන හිඩැසක් ඇති බව අපිට තේරෙනවා. නමුත් මේ විශ්වාසවන්ත වැරදි විභාග ප්‍රශ්න පත්‍රය ලකුණු කරන තුරුම අපට දැනෙන්නේ "නිවැරදි දෙයක්" ලෙසමයි. විභාගයකින් පසු ලැබුණු ලකුණු ගැන "මට ඒක ගැන හොඳටම විශ්වාසයි..." කියමින් තර්ක කළ ඕනෑම කෙනෙකුගෙන් විමසා බලන්න.

ප්‍රශ්නය වන්නේ ඔබට "විශ්වාසද?" යන්න නොවේ. ප්‍රශ්නය වන්නේ ඔබ එය "පරීක්ෂා කළාද?" යන්නයි.

විගණනය (The Audit)

මෙය කෙටි සටහනක් ලියා අවසන් වූ වහාම විනාඩි පහක් හෝ දහයක් වැය කර කළ යුතු චාරිත්‍රයකි. මේ සඳහා ඔබ අතින් ලියූ කෙටි සටහන, විශ්වාසවන්ත මූලාශ්‍රයක් (ඔබ දැන් කියවූ පෙළ පොත හෝ සහතික කළ කෙටි සටහන් පෙළක්) සහ සාමාන්‍යයෙන් සටහන් ලියන පෑනට වඩා වෙනස් පැහැයකින් යුත් පෑනක් (රතු පෑනක්) අවශ්‍ය වේ.

1. කරුණෙන් කරුණ සසඳන්න - "නිකමට බලාගෙන" යන්න එපා. සටහන උඩින් පල්ලෙන් බැලීම (Looking-over) කියන්නේ පාට කරනවා (Highlighting) වගේම අපව රවටන දෙයක්. එකින් එක පරීක්ෂා කරන්න: මේ සමීකරණය පෙළ පොතේ තියෙන එකමද? මේ නිර්වචනයේ වචන ඒ විදිහටම තියෙනවද? රූප සටහනේ නම් කිරීම් නිවැරදිද?

2. වැරදි හැංගෙන තැන් 4 ක් සොයන්න. සාමාන්‍යයෙන් වැරදි බහුලව සිදුවන්නේ මේ තැන්වලයි: - ඒකක සහ කොන්දේසි (Units and conditions): සමීකරණය නිවැරදියි, නමුත් "මෙය වලංගු වන්නේ..." යන කොන්දේසිය හෝ ඒකකය අමතක වී තිබිය හැකියි. - නිශ්චිත වචන (Precise wording): ඔබ අදහස ගත්තත්, විභාගයේදී ලකුණු දෙන 'Keywords' හෙවත් මූලික වචන මඟහැරී තිබිය හැකියි. - රූප සටහන් නම් කිරීම: රූපයේ හැඩය මතක තිබුණත්, එක කොටසක නමක් අමතක වී තිබිය හැකියි. - සම්පූර්ණයෙන්ම මඟහැරුණු කරුණු: කරුණු හතරක් තිබිය යුතු තැනක මතකයට ආවේ තුනක් පමණක් විය හැකියි. මතකයට අමතක වූ දේ මතකය විසින්ම ඔබට පවසන්නේ නැත. ඒ නිසා පෙළ පොතේ ඇති ලැයිස්තුව සමඟම සසඳන්න.

3. රතු පෑනෙන්ම සටහන මත නිවැරදි කරන්න - අලුතින් ලියන්න එපා. වැරැද්ද සිදු වූ තැනම එය නිවැරදි කරන්න. මඟහැරුණු ඒකකය ඇතුළත් කරන්න, වැරදි වචනය කපා නිවැරදි වචනය ලියන්න. අලුත්ම පිටුවක ලස්සනට ආයෙත් ලිවීමෙන් ඔබ කරන්නේ ඔබේ වැරදි පිළිබඳ සාක්ෂි විනාශ කිරීමයි. නමුත් රතු පෑනෙන් නිවැරදි කළ පිටුව ඔබේ ලොකුම සම්පතයි.

රතු පෑන යනු හුදු සැරසිල්ලක් නොව, යන්ත්‍රයකි

සති කිහිපයකට පසු ඔබ මෙම පිටුව නැවත බලන විට, රතු පාටින් කළ නිවැරදි කිරීම් ඔබේ අවධානය යොමු කළ යුතු තැන ඉක්මනින් පෙන්වා දෙයි. කළු හෝ නිල් පාටින් ඇත්තේ ඔබේ මතකය දැනටමත් නිවැරදිව ගබඩා කරගෙන ඇති දේයි. රතු පාටින් ඇත්තේ "මේ පාඩමේදී ඔබේ මතකය වැරදුණු නිශ්චිත තැන්" පිළිබඳ වාර්තාවයි. ඔබේ පුනරීක්ෂණ කාලය කෙලින්ම ගලා යා යුත්තේ ඒ තැන්වලටයි.

මේ ගැන සිතන්න. මේ අතේ තියෙන්නේ නිකම්ම සටහනක් නෙවෙයි; මේක ඔබේ වැරදි පෙන්වන සිතියමක්. කිසිම පොත් කඩයකින් හෝ ටියුෂන් පන්තියකින් මෙවැනි සිතියමක් මිලදී ගන්න බැහැ. මොකද මේ සිතියම අඳින්නේ ඔබ ගැනයි. සිසුන් දෙදෙනෙකුට එකම විෂය කරුණු තිබුණත්, ඔවුන්ගේ රතු පෑන් සටහන් වෙනස් විය හැකියි. එක් අයෙකුට ඒකක මඟහැරෙන විට තවෙකෙකුට මූලික වචන වැරදිය හැකියි. ඒ නිසා රතු පෑන් විගණනය හරහා ඔබ පුහුණු වන්නේ ඔබේම දුර්වලතා හඳුනාගෙන ඒවා නිවැරදි කරගැනීමටයි.

තවත් වැදගත් දෙයක් තිබේ. මෙම ක්‍රමය මාසයක් පමණ කරන විට, ඔබ කෙටි සටහන් ලියන ආකාරය ඉබේම වෙනස් වේ. සමීකරණයක් ලියන විට, "මෙතනට කොන්දේසියකුත් තිබුණා නේද?" කියා ඔබට මතක් වේවි. තමන්ගේ වැරදි තමන්ටම අසු වන විට, මතකය වඩාත් අවදි වේ.

ඔබේ සටහන් පරීක්ෂා කළ යුත්තේ කුමක් සමඟද?

ඔබේ විගණනය සාර්ථක වීමට නම් ඔබ සසඳන මූලාශ්‍රය නිවැරදි විය යුතුයි. එය ඔබේ මතකයට වඩා බලවත් මෙන්ම විෂය නිර්දේශයට ගැලපෙන එකක් විය යුතුයි:

පළමු තේරීම: රජයේ පෙළ පොත හෝ සම්පත් පොත (Resource book) - විභාග ප්‍රශ්න පත්‍රය සකසන්නේ මේවා පදනම් කරගෙන බැවින් මෙය හොඳම මූලාශ්‍රයයි.
විෂය නිර්දේශයට අනුව සකස් කළ ඩිජිටල් සටහන්: අපේ රටේ විෂය නිර්දේශයට සහ ශ්‍රේණියට ගැලපෙන පරිදි සකස් කළ විශ්වාසවන්ත ඩිජිටල් සටහන් භාවිතා කළ හැකියි.
අවසාන තේරීම: දක්ෂ මිතුරෙකුගේ නිවැරදි සටහනක්. නමුත් එහිදී මතකය මතකය සමඟ සැසඳීමක් සිදුවන නිසා, යම් සැකයක් ඇති වූ විට පෙළ පොත බලන්න. කිසිවිටෙකත් අන්තර්ජාලයෙන් හමුවන විදෙස් රටක සටහන් භාවිතා කරන්න එපා.

අද රාත්‍රියේම කළ හැකි දේ (හෝ අද රෑම කරන්න)

ඔබ මෑතකදී ලියූ කෙටි සටහනක් ගන්න. එය දින කිහිපයකට කලින් ලියූ එකක් නම් වඩා හොඳයි.
පෙළ පොත සමඟ එය විගණනය කරන්න: කරුණෙන් කරුණ සසඳන්න, අර හැංගෙන තැන් 4 සොයන්න, රතු පෑනෙන් නිවැරදි කරන්න.
ඔබේ සටහනේ ඇති රතු පෑන් සලකුණු ගණන් කරන්න. වැරදි දෙකක් හෝ තුනක් තිබීම ඉතා සාමාන්‍ය සහ හොඳ ලක්ෂණයකි. කිසිම වැරැද්දක් නැත්නම්, බොහෝ විට ඔබ එය පරීක්ෂා කර ඇත්තේ උඩින් පල්ලෙන් විය හැකියි.
වැරැද්දක් අසු වූ විට ඔබට දැනෙන හැඟීම ගැන අවධානය යොමු කරන්න. "මම මේක ගැන සුවර් එකෙන් හිටියේ" යනුවෙන් සිතෙන ඒ පොඩි ගැස්ම (Jolt) අගය කරන්න. ඒ හැම ගැස්මක්ම විභාගයේදී ලැබෙන ලකුණක් බව මතක තබා ගන්න.

කෙටියෙන්

මතකයෙන් ලියන සටහන් හොඳම මෙවලම වුවත්, ඒවායේ විශ්වාසනීය වැරදි තිබිය හැකියි.
විගණනය: සටහන ලියූ වහාම කරුණෙන් කරුණ සසඳන්න; රතු පෑනෙන් එම පිටුවේම නිවැරදි කරන්න.
වැරදි බොහෝ විට හැංගෙන්නේ: ඒකක/කොන්දේසි, මූලික වචන (Keywords), රූප සටහන් නම් කිරීම් සහ මඟහැරුණු කරුණු අතරයි.
රතු පෑන ඔබේ අවධානය යොමු කළ යුතු තැන් පෙන්වන සිතියමකි.
සසඳන මූලාශ්‍රය විෂය නිර්දේශයට ගැලපිය යුතුයි: මුලින්ම පෙළ පොතට මුල් තැන දෙන්න.

ඉඩසර ඇකඩමිය සමඟ තවත් පියවරක්

විගණනයක් කිරීමට නම් ඔබට විශ්වාසවන්ත මූලාශ්‍රයක් අවශ්‍ය වේ. ඉඩසර ඇකඩමිය (Idasara Academy) ලබා දෙන කෙටි සටහන් (Short Notes) සකස් කර ඇත්තේ විෂය නිර්දේශයට සහ රජයේ පෙළ පොත්වල වචන මාලාවට අනුකූලවයි. ඔබට ඔබේ අතින් ලියූ සටහන සහ ඉඩසර සටහන එක ළඟ තබාගෙන ඉතා පහසුවෙන් මේ විගණනය කළ හැකියි. ඔබේ සටහන ඔබම ලියන අතරතුර, එය නිවැරදි මට්ටමේ පවතින බව සහතික කර ගැනීමට ඉඩසර ඔබට උපකාරී වේ.

නොමිලේ ආරම්භ කරන්න — ගිණුමක් සාදන්න →

නිතර අසන ප්‍රශ්න

සටහන ලියූ විගණනය වහාම කිරීමෙන් මතකය පරීක්ෂා කිරීමේ අරමුණ ඉටු වෙනවාද? ඔව්. පොත වසා ඔබ සටහන ලියූ විට මතකය පරීක්ෂා කිරීම දැනටමත් අවසන්. විගණනය යනු ප්‍රතිපෝෂණ (Feedback) ලබා ගන්නා පියවරයි. තමා ලියූ දේ නිවැරදි මූලාශ්‍රය සමඟ සැසඳීමෙන් පමණයි එම ඉගෙනුම් ක්‍රියාවලිය සම්පූර්ණ වන්නේ. පරීක්ෂා නොකළහොත් ඔබ වැරදි දේ මතක තබා ගැනීමට පුහුණු වේවි.

මගේ සටහන පුරාම රතු පාටයි, මට ලැජ්ජයි. මම ඒක ආයෙත් ලියන්නද? සටහන රතු පාට වීමෙන් අදහස් වන්නේ ඔබ සාර්ථකව වැරදි අල්ලාගෙන ඇති බවයි. එය පරාජයක් නොව ජයග්‍රහණයකි. එම පිටුවම තබා ගන්න. සති කිහිපයකින් ඔබේ සටහන්වල රතු පාට අඩුවන අයුරු ඔබටම පෙනේවි. එය ඔබ ලබන ප්‍රගතියේ මිනුමයි.

පෙළ පොත වෙනුවට ඉඩසර ඇකඩමියේ සටහන් භාවිතා කළ හැකිද? ඔව්. විෂය නිර්දේශයට අනුකූලව සකස් කළ සටහන් භාවිතා කිරීම පහසුයි. නමුත් වැඩිදුර කියවීමට සහ යමක් ගැඹුරින් තේරුම් ගැනීමට පෙළ පොත නිතරම ළඟ තබා ගන්න.

විභාග පරිච්ඡේදවල කියන 'වැරදි බැංකුව' (Mistake Bank) සහ මේ ක්‍රමය අතර වෙනස කුමක්ද? දෙකම එකම දර්ශනයක් වුවත් මට්ටම් දෙකකි. රතු පෑන් විගණනය කරන්නේ ඔබේ සටහන්වල ඇති වැරදි පාඩම් කරන මොහොතේදීම අල්ලා ගැනීමයි. වැරදි බැංකුව යනු ප්‍රශ්න පත්‍ර සහ ක්විස් (Quizzes) වලදී කරන වැරදි කළමනාකරණය කරන පද්ධතියයි. මේ දෙකම එකතු වූ විට ඔබ ඉගෙන ගන්නා දේ මෙන්ම ඔබ විභාගයේදී ලියන දේත් නිවැරදි වේ.

තවදුරටත් කියවීමට

ස්වයං-සංසන්දන ක්‍රමවේදය (Self-comparison protocol) සහ රතු පෑනෙන් නිවැරදි කිරීමේ වැදගත්කම ගැන ඉඩසර ක්‍රමය (Idasara Method) තුළ වැඩිදුරටත් ලියා ඇත: Part 1 — The Human Foundation & Active Recall.

මූලාශ්‍ර

The Learning Scientists: Learn How to Study Using… Retrieval Practice (මතකයෙන් ලබාගත් කරුණු මූලාශ්‍රය සමඟ සැසඳීම)
Dunlosky, J. et al. (2013). Improving Students' Learning With Effective Learning Techniques — Association for Psychological Science
ඉඩසර ක්‍රමය: Part 1 — The Human Foundation & Active Recall