පෙර සූදානම (Flipped Learning): පාඩම දෙවන වරට පන්තියේදී අසන්න

අනිත් අයට වඩා ඉතා පහසුවෙන් ඉගෙනීමේදී ඉදිරියෙන් සිටින සිසුන් සතු අපූරු රහසක් තිබේ. එය අදෘශ්‍යමාන පුරුද්දකි: ඔවුන් ඕනෑම විෂය කරුණක් ගුරුවරයා උගන්වන්නට පෙර නිවසේදී දළ වශයෙන් කියවා හඳුනා ගනී. මේ නිසා පන්තිය ඔවුන්ට එම පාඩම ඉගෙන ගන්නා පළමු අවස්ථාව නොව, දෙවන අවස්ථාව බවට පත් වේ. කලින් සූදානම් වූ මොළයකට එකම පාඩමෙන් දෙගුණයක දැනුමක් ලබාගත හැක්කේ ඇයිද යන්නත්, ඕනෑම පාඩමක් විනාඩි විස්සකින් කලින් අධ්‍යයනය කරන්නේ කෙසේද යන්නත් ඉගෙන ගන්න හැටි ඉගෙන ගන්න පොතේ මෙම පරිච්ඡේදයෙන් අපි පැහැදිලි කරමු.

කෙටි පිළිතුර: 'පෙර සූදානම' (Flipped learning) යනු ඕනෑම පාඩමක් ගුරුවරයා පන්තියේදී උගන්වන්නට පෙර නිවසේදී ඒ ගැන අවබෝධයක් ලබා ගැනීමයි. මේ සඳහා අවශ්‍ය වන්නේ විනාඩි විස්සක් පමණි: පෙළපොතේ අදාළ කොටස එක් වරක් කියවන්න, මතකයෙන් කෙටි සටහනක් දාගන්න, ඔබට ඇති වන ප්‍රශ්න ලියාගන්න, ඉන්පසු නතර කරන්න. එවිට පන්තියේ ගත කරන කාලය පාඩමේ මූලික කරුණු අහුලා ගැනීමට නොව, ගැඹුරු කරුණු තේරුම් ගැනීමට සහ ප්‍රශ්න විසඳා ගැනීමට යොදාගත හැකිය. මේ හරහා එකම පාඩමෙන් සාමාන්‍යයට වඩා දෙගුණයක ප්‍රතිඵලයක් ඔබට ලැබේ.

අලුත් පාඩමක් උගන්වන විනාඩි හතළිහක කාලයක් තුළ සිසුන් දෙදෙනෙකු හැසිරෙන ආකාරය දෙස බලන්න.

පළමු ශිෂ්‍යයා පන්තියට එන්නේ පාඩම ගැන කිසිවක් නොදැන ය (cold). එහි එන සෑම අර්ථ දැක්වීමක්ම ඔහුට අලුත් ය. එබැවින් ඔහුගේ සම්පූර්ණ අවධානය යොමු වන්නේ මූලික කරුණු ටික අල්ලා ගැනීමට ය. ගුරුවරයා මකා දැමීමට පෙර කළු ලෑල්ලේ ඇති දේ කොපි කර ගැනීමටත්, කලින් පියවර තේරුම් ගන්නා අතරතුර ඊළඟ පියවරට සවන් දීමටත් ඔහුට මහත් වෙහෙසක් දැරීමට සිදු වේ. පන්තිය අවසානයේ ඔහු ඉතිරි කර ගන්නේ අසම්පූර්ණ සටහන් පෙළක් සහ අවුල් සහගත මනසකි. එදින රාත්‍රියේ ගෙදර වැඩ කිරීමට නම් ඔහුට පාඩම මුල සිටම නැවත ඉගෙන ගැනීමට සිදු වේ.

දෙවන ශිෂ්‍යයා දින දෙකකට පෙර පෙළපොතේ අදාළ කොටස කියවා දළ සටහනක් දමාගෙන පැමිණි අයෙකි. ඔහුට එම විනාඩි හතළිහ සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් අත්දැකීමකි. ගුරුවරයා මූලික කරුණු පවසන විට ඔහුට එය දැනෙන්නේ තහවුරු කිරීමක් ලෙසයි ("ඔව්, මම ඒක දන්නවා"). ඔහුගේ නිදහස් වූ අවධානය දැන් යොමු කළ හැක්කේ ජීවමාන ගුරුවරයෙකුගෙන් පමණක් ලබාගත හැකි වටිනා දේටයි: අමාරු ගණිතමය පියවරවල්, විභාග උපක්‍රම සහ ඔහු නිවසේදී සටහන් කරගත් ප්‍රශ්න වලට පිළිතුරු ලබා ගැනීමයි. පන්තිය අවසානයේ ඔහු එම පාඩම ගැන ගැඹුරු අවබෝධයක් ලබා ගන්නා අතර, ගෙදර වැඩ ද මනසින් අඩක් අවසන් කර ඇත.

එකම කාමරය, එකම ගුරුවරයා, එකම විනාඩි හතළිහයි. නමුත් එක් ශිෂ්‍යයෙක් අනෙක් ශිෂ්‍යයාට වඩා දෙගුණයක් ඉගෙන ගත්තේය. ඒ වෙනස සඳහා ඔහු වැය කළේ දින දෙකකට පෙර නිවසේදී ගත කළ විනාඩි විස්සක් පමණි. මේ ක්‍රමයට ලෝකයේ ප්‍රසිද්ධ විශ්වවිද්‍යාලවල කියන්නේ 'Flipped learning' කියායි.

සූදානම් වුණු මොළයකට දෙගුණයක වේගයෙන් ඉගෙන ගත හැක්කේ ඇයි?

කානගී මෙලන් (Carnegie Mellon) වැනි ලොව ප්‍රමුඛ පෙළේ විශ්වවිද්‍යාල පවා ඔවුන්ගේ පාඨමාලා සකස් කරන්නේ මෙම පදනම මතයි. එහි ප්‍රධාන පියවර වන්නේ විෂය කරුණු වලට මුලින්ම නිරාවරණය වීම පන්තියට පෙර සිදු කිරීමයි. එවිට පන්ති කාමරය තුළ එම දැනුම ප්‍රායෝගිකව භාවිතා කිරීමට, ප්‍රශ්න ඇසීමට සහ ගැඹුරට විමසීමට වැඩි කාලයක් ලැබේ.

මෙම ක්‍රමය මෙතරම් සාර්ථක වීමට හේතුව ඔබ මේ පොතේ කලින් පරිච්ඡේදවලත් ඉගෙන ගත් දෙයකි: එනම් අපගේ 'අවධානය' (Attention) පටු බටයක් වැනි වීමයි. මොළයකට එකවර අලුත් අදහස් දහයක් ගුරුවරයා උගන්වන වේගයෙන් ග්‍රහණය කර ගැනීමටත්, ඒ ගැන සිතීමටත්, ප්‍රශ්න මතු කර ගැනීමටත් නොහැකිය. එහිදී 'දැනුම තදබදයක්' (traffic jam) ඇති වේ. පෙර අධ්‍යයනය මගින් මෙම තදබදය ඉවත් කරයි. මූලික කරුණු ඔබ කලින්ම දන්නා විට, ගුරුවරයාගේ ඉගැන්වීම හුදෙක් තොරතුරු ලබා දීමක් නොවී, වැරදි නිවැරදි කරගන්නා, සියුම් කරුණු තේරුම් ගන්නා සහ ප්‍රශ්න වලට පිළිතුරු සොයා ගන්නා වටිනා අවස්ථාවක් බවට පත් වේ.

එමෙන්ම අමාරු පාඩම් ගැන ඇති බිය නැති කිරීමට ද මෙය උපකාරී වේ. සූදානමක් නැති ශිෂ්‍යයාට අමාරු පාඩමකට මුහුණ දීමට සිදු වන්නේ පන්තියේදී ගුරුවරයාගේ වේගයට අනුවයි. එහිදී ඔහු අසරණ වේ. නමුත් සූදානම් වූ ශිෂ්‍යයා තමන්ට නොතේරෙන තැන් නිවසේදී තනිවම හඳුනාගෙන, බිය වෙනුවට ප්‍රශ්න කිහිපයක් අතැතිව පන්තියට පැමිණෙයි. අමාරුකම එක සමාන වුවත්, දෙදෙනා ලබන අත්දැකීම අහසට පොළොව මෙනි.

තවද, මෙයින් ගුරුවරයා සහ ඔබ අතර ඇති සම්බන්ධය ද ශක්තිමත් වේ. සූදානම් වී එන සිසුන් අසන්නේ ඉතාමත් වැදගත් සහ ගැඹුරු ප්‍රශ්නයි. එවිට ගුරුවරයා ද වඩාත් උනන්දුවෙන් ඉගැන්වීමට පෙළඹෙයි. කෙටියෙන් කිවහොත්, ඔබ පන්තියෙන් වැඩි යමක් ලබා ගන්නවා පමණක් නොව, ගුරුවරයාගෙන් වඩා හොඳ ඉගැන්වීමක් ලබා ගැනීමට ද අවස්ථාව සලසා ගනියි.

පාඩමක් ගැන විනාඩි 20 කින් කලින් අධ්‍යයනය කරන්නේ කොහොමද?

'පෙර සූදානම' යනු මුළු පාඩමම තනියම ඉගෙන ගැනීම නොවේ. එසේ සිතීම මෙම පුරුද්ද අතරමග නතර වීමට හේතු වේ. පෙර අධ්‍යයනය යනු විනාඩි විස්සක ඉතා සරල පියවර කිහිපයකි:

1. අදාළ කොටස එක් වරක් කියවන්න — මේ සඳහා රජයේ පෙළපොත භාවිතා කරන්න. මෙහිදී ඔබ කරන්නේ මුළු විෂය පථය ගැන දළ සිතියමක් මවා ගැනීම මිස ඒ ගැන පණ්ඩිතයෙකු වීම නොවේ.
2. මතකයෙන් කෙටි සටහනක් දාගන්න — කියවූ දේ මතකයෙන් අර්ධ පිටුවක පමණ කෙටි සටහනක්, රූප සටහනක් හෝ ප්‍රධාන වචන කිහිපයක් ලෙස ලියන්න. එහි අඩුපාඩු තිබිය හැකිය, එය සාමාන්‍ය දෙයකි.
3. ප්‍රශ්න සටහන් කරගන්න — කියවන විට ඔබට නොතේරුණු තැන් ප්‍රශ්න ලෙස සටහන් කරගන්න. හෙට පන්තියේදී ඔබ ප්‍රහාරය දියත් කරන්නේ මේ ප්‍රශ්න හරහා ය.
4. නතර කරන්න — පාඩම සම්පූර්ණයෙන්ම තේරුම් ගැනීමට උත්සාහ කර වෙහෙස නොවන්න. ඒ සඳහා පන්තිය, අභ්‍යාස සහ අපේ ඉගෙනුම් ක්‍රමවේදයේ අනෙක් පියවර තිබේ. පෙර අධ්‍යයනය අවසන් විය යුත්තේ "මම පාඩමේ හැඩය දන්නවා, මට නොතේරෙන තැන් ටිකත් දන්නවා" යන හැඟීම ඇතිවයි.

එපමණයි. කුමන පාඩම්ද තෝරාගත යුත්තේ? ලබන සතියේ පන්තියේදී උගන්වන්නට නියමිත පාඩම් මේ සඳහා තෝරාගන්න. ඔබ විෂය නිර්දේශය (Syllabus) ගැන පරිච්ඡේදයේ ඉගෙන ගත් පරිදි ඔබේ සැලසුම දෙස බැලූ විට ඊළඟට එන පාඩම ඔබ දන්නවා විය යුතුය. සතියකට මෙවැනි විනාඩි 20 ක අවස්ථා දෙකක් හෝ තුනක් ඔබේ දෛනික කාලසටහනට ඇතුළත් කරන්න.

මඳක් සිතන්න: ඔබ සතියකට පාසලේ සහ අමතර පන්තිවල පැය 25 ක් පමණ ගත කරනවා විය හැකිය. නමුත් සතියට පැයක් පමණ පෙර අධ්‍යයනය සඳහා වැය කිරීමෙන් එම පැය 25 ම ඉතාමත් ඵලදායී කාලයක් බවට පත් කරගත හැකිය. මෙතරම් විශාල ලාභයක් ලබන වෙනත් කිසිදු ආයෝජනයක් මේ පොතේ නැත.

පන්තියෙන් පසුව පාඩම සම්පූර්ණ කිරීම

පෙර සූදානමේ අවසාන කොටස පන්තියෙන් පසු එළඹේ. පන්තිය අවසන් වූ දින සවස් වරුවේ විනාඩි දහයක් වැය කර ඔබ කලින් සාදාගත් කෙටි සටහන දෙස නැවත බලන්න. පන්තියේදී ඉගෙන ගත් අලුත් කරුණු, නිවැරදි කරගත් තැන් සහ විභාගයට වැදගත් කරුණු රතු පෑනකින් එහි එකතු කරන්න. දැන් බලන්න: ඔබට දැන් තිබෙන්නේ අවස්ථා දෙකකදී (නිවසේදී සහ පන්තියේදී) මතකයට නංවා ගනිමින් සකස් කළ ඉතා වටිනා සටහනකි. අමතර කාලයක් වැය නොකරම ඔබ මේ හරහා 'මතකය අලුත් කිරීමේ' (Spaced Repetition) පියවර ද සම්පූර්ණ කර ඇත.

අද රාත්‍රියේම කළ හැකි දේ (හෝ අද රෑම කරන්න)

1. ලබන සතියේ පන්තිවලදී උගන්වන පාඩම් මොනවාදැයි සොයා බලන්න. ඔබේ අමාරුම විෂයෙන් එක පාඩමක් තෝරාගන්න.
2. අද රාත්‍රියේ ඒ සඳහා විනාඩි විස්සක් වෙන් කරන්න: එක පාරක් කියවන්න, මතකයෙන් කෙටි සටහනක් දාගන්න, ප්‍රශ්න ලියාගන්න, නතර කරන්න.
3. ලබන සතියේ පන්තියෙන් පසු, විනාඩි දහයක් වැය කර රතු පෑනෙන් එම සටහන අලුත් කරන්න. එවිට පාඩම ඔබට කෙතරම් හොඳින් වැටහුණාදැයි ඔබම වටහා ගනු ඇත.

කෙටියෙන්

• පෙර සූදානම (Flipped learning): පාඩම මුලින්ම නිවසේදී කියවීම නිසා පන්තිය දෙවන වරට පාඩම අසන අවස්ථාවක් බවට පත්වේ. එය ගැඹුරු අවබෝධයට සහ ප්‍රශ්න විසඳා ගැනීමට උපකාරී වේ.
• සූදානමක් නැති මොළයක් පන්තියේදී වචන කොපි කිරීමට වෙහෙසෙන අතර, සූදානම් වූ මොළයක් ගුරුවරයාගේ සියුම් පැහැදිලි කිරීම් වලට සවන් දෙයි.
• පෙර අධ්‍යයනය යනු විනාඩි විස්සක සරල ක්‍රියාවකි: එක් වරක් කියවීම → මතකයෙන් සටහන → ප්‍රශ්න ලියා ගැනීම → නතර කිරීම.
• පන්තියට පසු සවස් වරුවේ විනාඩි දහයක් වැය කර සටහන අලුත් කිරීමෙන් පාඩම තහවුරු වේ.
• සතියකට පෙර අධ්‍යයනය සඳහා වැය කරන එක පැයකින්, පන්තිවල ගත කරන පැය විස්සකට වඩා වැඩි වටිනාකමක් ලබාගත හැකිය.

ඉඩසර ඇකඩමිය සමඟ තවත් පියවරක්

පෙර සූදානම සාර්ථක වීමට නම් ඉදිරියට එන පාඩම් මොනවාදැයි දැනගත යුතු අතර මූලික කරුණු පහසුවෙන් වටහා ගත යුතුය. මේ සඳහා ඉඩසර ඇකඩමියේ පහසුකම් රාශියක් ඇත. අපගේ Curriculum Browser එක මගින් විෂය නිර්දේශයේ මීළඟට ඇති පාඩම් මොනවාදැයි ඔබට පෙන්වයි. නොමිලේ ලැබෙන කෙටි සටහන් මගින් — අවශ්‍ය නම් විෂයකට එක් වරක් මිලදී ගත හැකි Lesson Notes පැකේජ මගින්ද — පාඩමේ මූලික කරුණු ඉක්මනින් අවබෝධ කරගත හැකිය. අපගේ AI Study Coach (දිනකට පණිවිඩ 5ක් දක්වා නොමිලේ අත්හදා බැලිය හැක; ගෙවන සාමාජිකත්වවලදී සීමාවක් නැත) මගින් ඔබට නිවසේදී මතු වන ගැටලු එසැණින් නිරාකරණය කරගත හැකි බැවින්, පන්තියට යන විට ඔබ ඉහළ සූදානමකින් පසුවනු ඇත. උසස් මට්ටමකට යාමට බලාපොරොත්තු වන සිසුන්ට Look Ahead විශේෂාංගය හරහා ඊළඟ වසරේ පාඩම් පවා කලින් අධ්‍යයනය කළ හැකිය.

නොමිලේ ආරම්භ කරන්න — ගිණුමක් සාදන්න →

නිතර අසන ප්‍රශ්න

පාඩම කලින් බලාගෙන යෑම ගුරුවරයාට කරන අගෞරවයක් නෙවෙයිද? (ගුරුවරයා හිතයිද මම එයාට වඩා දන්නවා කියලා?) ඇත්ත වශයෙන්ම ගුරුවරුන් වඩාත්ම කැමති සූදානම් වී එන සිසුන්ටයි. එවැනි සිසුන් පන්තියේදී ඉතා උනන්දුවෙන් සවන් දෙන අතර හොඳ ප්‍රශ්න අසයි. ලෝකයේ ප්‍රසිද්ධ විශ්වවිද්‍යාල පවා සිසුන්ට පවසන්නේ පන්තියට එන්නට පෙර පාඩම කියවා එන ලෙසයි. පන්තියට මුකුත්ම නොදැන යාම ගුරුවරයාගේ කාලය අපතේ යැවීමකි.

මම කලින් බැලූ පාඩම නෙවෙයි පන්තියේදී ඉගැන්නුවොත් මොකද වෙන්නේ? එහි කිසිදු ගැටලුවක් නැත. ඔබ කවදා හෝ ඉගෙන ගත යුතු පාඩමක් කලින්ම අධ්‍යයනය කර තබා ගත්තා පමණි. පෙර සූදානමේදී කිසිදු මහන්සියක් අපතේ යන්නේ නැත.

මට ගෙදර වැඩ කරන්නවත් වෙලාවක් නැහැ. මේ විනාඩි 20 කොහෙන්ද හොයාගන්නේ? ඇත්තටම මේ විනාඩි 20 ලැබෙන්නේ ගෙදර වැඩ කරන කාලය ඉතිරි වීමෙනි. පාඩම පන්තියේදී හොඳින් වැටහෙන නිසා ගෙදර වැඩ කිරීමට යන කාලය විශාල ලෙස අඩු වේ. මුලින්ම එක විෂයකින් පටන් ගන්න, එවිට ඉතිරි වන කාලය අනෙක් විෂයන්ට යොදාගත හැකිය.

අමතර පන්ති (Tuition) වලටත් මේක හරියනවද? අනිවාර්යයෙන්ම. අමතර පන්ති බොහෝ විට ඉතා වේගයෙන් උගන්වයි. එබැවින් විනාඩි 30 ක පෙර අධ්‍යයනයක් කිරීම පන්තියේ වේගයට මුහුණ දීමට ඔබට විශාල ශක්තියක් වේ. විශේෂයෙන්ම ප්‍රශ්න පත්‍ර පන්ති වලට පෙර විෂය කරුණු බලාගෙන යෑම ඉතා වැදගත් වේ.

තවදුරටත් කියවීමට

පෙර සූදානම (Flipped Classroom) සහ ගුරුවරයාගේ දැනුම උපරිම ලෙස ලබාගන්නා ආකාරය ගැන ඉඩසර ක්‍රමවේදයේ (Idasara Method) දෙවන කොටසේ වැඩිදුර විස්තර කර ඇත: Part 2 — The Plan.

මූලාශ්‍ර

• Carnegie Mellon University, Eberly Center — Flipping the Class (පන්තියට පෙර මුලින්ම කරුණු හඳුනා ගැනීම)
• The Learning Scientists: Learn How to Study Using… Spaced Practice (කාල පරාසයන් සහිතව පාඩම දෙස බැලීමේ වැදගත්කම)
• The Idasara Method: Part 2 — The Plan