විභාග ශාලාවේ Wi-Fi නැහැ: "කුලියට ගත් දැනුම" විභාගයේදී අසාර්ථක වන්නේ ඇයි?

ලංකාවේ ජාතික විභාග තවමත් පැවැත්වෙන්නේ අතින් ලියන, කිසිම බාහිර උදව්වක් නැති, 'offline' ක්‍රමයටයි. නමුත් සිසුන්ගේ එදිනෙදා "දැනුම" ලබාගන්නා ආකාරය දැන් AI (කෘත්‍රිම බුද්ධිය) සමඟ දැඩිව බද්ධ වී තිබෙනවා. "ඉගෙන ගන්න හැටි ඉගෙන ගන්න" පොතේ මෙම පරිච්ඡේදය වෙන් වන්නේ ඒ ගැටුම ගැනයි: විභාගයකදී ඇත්තටම පරීක්ෂා කරන්නේ මොනවාද, "කුලියට ගත් දැනුම" යනු කුමක්ද සහ ඔබ යමක් දන්නවාදැයි දැනගැනීමට ඇති එකම ප්‍රශ්නය කුමක්ද යන්න මෙහිදී සාකච්ඡා කෙරේ.

කෙටි පිළිතුර: මෙහි ඇති ප්‍රධානතම අවදානම වන්නේ "කුලියට ගත් දැනුමයි" (rented knowledge). AI ඔබේ ගෙදර වැඩ කර දෙන විට, එහි ප්‍රතිඵලය ඇත්තක් වුවත්, ඒ දැනුම ඉතිරි වන්නේ AI එකේ 'chat log' එකේ පමණයි. ලංකාවේ ජාතික විභාග පවත්වන්නේ අතින් ලියන, තාක්ෂණික උදව් නැති ක්‍රමයකට නිසා, ඔබ ලබාගත් ඒ "කුලියට ගත් දැනුම" විභාග ශාලාවේ දොරටුව අසලදී අවසන් වෙනවා. මෙයින් බේරීමට නම් සෑම රාත්‍රියකම ඔබෙන් මෙසේ අසාගන්න: "හෙට දිනයේදී, කිසිම තාක්ෂණික උදව්වක් නැතිව, කඩදාසියක් මත මෙය නැවත තනියම ලියන්න මට පුළුවන්ද?"

මඳකට සිතන්න, ඉදිරි වසර දෙක අවසානයේ ඔබ ඉන්නා ඒ විභාග ශාලාව ගැන.

පේළියට තැබූ මේස සහ පුටු. ප්‍රශ්න පත්‍රයක්. හිස් පිළිතුරු පත්‍රයක්. පෑනක්. ඔරලෝසුවක්. සහ ඔබ පමණයි. ඔබ සතුව ඇත්තේ ඔබේ ඔළුව ඇතුලේ තියෙන දේ විතරයි. දුරකථන නැහැ. Google සෙවුම් නැහැ. AI චැට් වින්ඩෝ එකක් නැහැ. ඉතිහාසයේ වැඩිපුරම අන්තර්ජාලය හා සම්බන්ධ වුණු පරම්පරාව, ඒ පැය තුන ඇතුළත හිතාමතාම ලෝකයෙන් විසන්ධි වෙනවා.

මේ විභාග ශාලාවේ ස්වරූපය පසුගිය වසර පනහක කාලය තුළ වෙනස් වී නැහැ. නමුත් වෙනස් වී ඇත්තේ සිසුන් ඒ ශාලාවට ළඟා වන ආකාරයයි. අද වන විට ඕනෑම ගෙදර වැඩක්, රචනාවක් හෝ අපහසු ප්‍රශ්නයක් AI ආධාරයෙන් ඉතා ඉක්මනින් නිම කළ හැකියි. විභාග ශාලාව පැරණි විදිහම වුණත්, එතැනට යන පාර සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වෙලා.

මෙය වත්මන් ශිෂ්‍ය පරම්පරාව වැටී සිටින ලොකුම උගුලයි. ඒ නිසාම මේ ගැන වෙනම කතා කළ යුතුමයි.

AI මගින් ඔබේ ගෙදර වැඩ කරවා ගැනීමේ වැරැද්ද කුමක්ද?

AI මගින් ඔබේ ගෙදර වැඩක් කර දෙන විට, සැබෑ ප්‍රතිඵලයක් ඔබට ලැබෙනවා: ගෙදර වැඩ අවසන් වෙනවා, අභ්‍යාස පොත පිරෙනවා, ගුරුවරයාගෙන් හරි ලකුණක් ලැබෙනවා. ප්‍රතිඵලයක් පෙනෙන්නට තිබෙන නිසා මෙය "ප්‍රගතියක්" ලෙස ඔබට දැනෙන්නට පුළුවන්.

නමුත් ඒ දැනුම ගබඩා වී ඇත්තේ කොහේදැයි බලන්න. එය තිබෙන්නේ AI එකේ chat log එකේය. එය ඔබේ අභ්‍යාස පොතට පිටපත් කරන අතරතුර ඔබේ දෑස් අතරින් මොහොතකට ගමන් කළා පමණි. එය පිටපත් කිරීමට තරම් වෙලාවක් ඔබේ දෑස් මත රැඳුණත්, ඔබේ මනසේ තැන්පත් වීමට තරම් කාලයක් එහි රැඳුණේ නැත. මෙම පොතේදී අපි එය හඳුන්වන්නේ "කුලියට ගත් දැනුම" (Rented Knowledge) ලෙසයි. අන්තර්ජාලය සම්බන්ධ වී ඇති තාක් කල් එය අපූරුවට වැඩ කරයි. නමුත් එය කිසිම විටක ඔබේ අයිතියක් වුණේ නැහැ.

දැනුම කුලියට ගැනීම හරියට එය තමන්ට අයිති වගේ දැනෙන්න පුළුවන්. උගුල තියෙන්නෙ එතැනයි. ගෙදර වැඩ පොතේ හැටියට ඔබට අනුකලනය (integration) පුළුවන් බව පෙනේවි; රචනා ගොනුව බැලූ විට ඔබට ඉංග්‍රීසි ව්‍යාකරණ හොඳින් පුළුවන් බව පෙනේවි. ඔබ දක්ෂයෙකු බවට සියලු බාහිර සාධක සාක්ෂි දරාවි. නමුත් ඔබ විභාග ශාලාවට යන දිනට, ඒ "කුලී ගිවිසුම" අවසන් වෙනවා. එහිදී පරීක්ෂා කරන්නේ "ඔබේ ගෙදර වැඩ නිවැරදිද?" යන්න නොව, "ඔබට තනියම මෙය නිර්මාණය කළ හැකිද?" යන්නයි.

තවත් වැදගත් දෙයක් තිබෙනවා: විභාගයකදී පරීක්ෂා කරන්නේ ඔබ දන්නා කරුණු පමණක්ම නෙවෙයි. ඔබේ නිර්මාණ හැකියාව (production capacity) එනම් — පීඩනය හමුවේ මතකය අවදි කරගැනීම, වේගයෙන් ලිවීම, පැය තුනක් එක දිගට පැහැදිලිව අකුරු ලිවීම වැනි දේවල් එහිදී පරීක්ෂා කෙරෙනවා. මේවා ප්‍රගුණ කළ හැක්කේ පුහුණුවීමෙන් (repetition) පමණයි. ඔබ AI මගින් ගෙදර වැඩ කරන සෑම අවස්ථාවකම, මේ වටිනා පුහුණුව ඔබට අහිමි වෙනවා. AI පාවිච්චි කර කොපි කරන ශිෂ්‍යයාට රසායන විද්‍යාව පමණක් නොව, විභාගයකට අවශ්‍ය "ලිවීමේ හැකියාව" පවා අහිමි වෙනවා.

රාත්‍රී ගිණුම් පොත

ඔබේ අධ්‍යයන වසර ගිණුම් පොතක් ලෙස සිතන්න. සෑම රාත්‍රියකම ඔබ එහි යම් සටහනක් තබනවා.

ගෙදර වැඩ ප්‍රශ්නයක් තමන්ගේම පෑනෙන්, වෙහෙස වී, වැරදී වැරදී උත්සාහ කර විසඳූ විට, එය "හිමිකාරීත්වය" (Owned) තීරුවට එකතු වෙනවා. එතැනදී දැනුම වගේම පුහුණුවත් ඔබට ලැබෙනවා. නමුත් එම ප්‍රශ්නයම AI එකෙන් කරගත් විට එය එකතු වන්නේ "කුලියට ගත්" (Rented) තීරුවටයි. එහි ප්‍රතිඵලයක් පෙනෙන්නට තිබුණත්, ඔබේ දැනුම් තැන්පතුව බිංදුවයි. වසර අවසානයේ ශිෂ්‍යයන් දෙදෙනෙකුටම එක හා සමාන 'හරි' ලකුණු වැටුණු අභ්‍යාස පොත් තිබිය හැකියි. නමුත් විභාග ශාලාවේදී ප්‍රශ්න පත්‍රය විසින් ඔවුන් දෙදෙනා සතු සැබෑ "ශේෂය" හෙළි කරනු ඇත.

"ගෙදර වැඩ ඉවර නම් ඒකෙන් මොකක්ද තියෙන ප්‍රශ්නය?" කියන ප්‍රශ්නයට අවංක පිළිතුර මෙයයි: ගෙදර වැඩ යනු හුදෙක් නිම කළ යුතු දෙයක් නොව, එදින රාත්‍රියේ ඔබ ලැබූ පුහුණුවේ වාර්තාවයි.

මෙහිදී මා AI භාවිතයට විරුද්ධ වනවා නොවේ. මෙයට පෙර පරිච්ඡේදයේදී අප පැහැදිලි කළ පරිදි, AI ඔබේ ගුරුවරයෙකු (tutor) ලෙස භාවිතා කර ඔබේ සැකයන් දුරු කරගන්නේ නම්, එය "හිමිකාරීත්වය" තීරුවට එකතු වේ. නමුත් AI එක හරියට මැෂින් එකක් වගේ පාවිච්චි කරලා උත්තර විතරක් ලබාගන්නවා නම්, එය දැනුම කුලියට ගැනීමකි. මෙවලම එකම වුවත්, ඔබ එය භාවිතා කරන ආකාරය අනුව ප්‍රතිඵලය වෙනස් වේ.

ඔබ සතු දැනුම කුමක්දැයි හඳුනා ගන්නේ කෙසේද?

ඔබේ දැනුමේ ශේෂය දැන ගැනීමට විභාගය එනතෙක් සිටිය යුතු නැහැ. ඕනෑම රාත්‍රියක ඔබට මෙම ප්‍රශ්නය ඔබෙන්ම ඇසිය හැකියි:

"හෙට දිනයේදී, කිසිම උදව්වක් නැතිව, කඩදාසියක් මත මෙය නැවත තනියම නිර්මාණය කරන්න මට පුළුවන්ද?"

"මම ඒක ඉවර කළාද?" කියන එක නෙවෙයි ප්‍රශ්නය. "මම කියවන කොට ඒක තේරුණාද?" කියන එකත් නෙවෙයි ප්‍රශ්නය. කඩදාසියක තනියම ලියන්න පුළුවන්ද? යන්නයි වැදගත්. පිළිතුර "ඔව්" නම්, ඔබට ඒ දැනුම අයිතියි. සැකයක් ඇත්නම්, හිස් කඩදාසියක් ගෙන විනාඩි පහක් වැය කර එය පරීක්ෂා කර බලන්න.

මෙම ප්‍රශ්නය නිතර අසන සිසුන් පවසන්නේ, එමගින් ඔවුන්ගේ වැඩ කරන විලාසය වෙනස් වන බවයි. AI එකෙන් කොපි කිරීම තමන්ගේ අනාගතයට තබා ගන්නා "නයක්" වැනි බව ඔවුන්ට වැටහෙන්නට පටන් ගනී.

අද රාත්‍රියේම කළ හැකි දේ

1. මෑතකදී ඔබ AI ආධාරයෙන් කළ වැඩක් තෝරාගන්න (අවංකවම සිතන්න).
2. "හිමිකාරීත්ව පරීක්ෂණය" (Ownership test) කරන්න: හිස් කඩදාසියක් ගන්න, සියල්ල විසන්ධි කරන්න, එම විසඳුම හෝ කරුණ තනියම ලියා දක්වන්න.
3. ඔබට තනියම ලියාගත නොහැකි ඕනෑම දෙයක්, අද රාත්‍රියේම ඔබේ පෑනෙන් ලියා පුහුණු වන්න. උත්සාහ කරන්න, වැරදෙන තැන් බලන්න, නැවත උත්සාහ කරන්න. එවිට ඔබට දැනෙන වෙනස අත්විඳින්න. ඒ වෙනස තමයි සැබෑ ඉගෙනීම.

කෙටියෙන්

• ජාතික විභාග ශාලාව සැලසුම් කර ඇත්තේ 'offline' පරිසරයක් ලෙසයි: එහි ඇත්තේ පැය තුනක අසහාය, අතින් ලියන නිර්මාණාත්මක පරීක්ෂණයකි.
• AI මගින් නිම කරන වැඩ නිසා "කුලියට ගත් දැනුම" නිර්මාණය වේ: එහි ප්‍රතිඵලය chat log එකේ පවතින අතර විභාග ශාලාවේ දොර අසලදී එය අහෝසි වේ.
• විභාගයකදී කරුණු වලට අමතරව නිෂ්පාදන ධාරිතාව (production capacity) පරීක්ෂා කරයි: පීඩනය යටතේ මතකය අවදි කිරීම සහ වේගයෙන් ලිවීම ප්‍රගුණ කළ හැක්කේ තනියම පුහුණු වීමෙන් පමණි.
• සෑම රාත්‍රියකම ඔබ කරන්නේ ගිණුම් තැබීමකි: පෑනෙන් කරන වැඩ -> හිමිකාරීත්වය; AI මගින් උත්තර පමණක් ලබා ගැනීම -> කුලිය.
• හිමිකාරීත්ව පරීක්ෂණය: හෙට දිනයේ, සියල්ල විසන්ධි කර, කඩදාසියක මෙය තනියම ලිවීමට මට හැකිද?

ඉඩසර ඇකඩමිය සමඟ තවත් පියවරක්

විභාගයකදී අතින් ලිවීම සහ නිවැරදි ලකුණු දීමේ පටිපාටියට අනුකූල වීම ඉතා වැදගත්. ඉඩසර ඇකඩමියේ (Idasara Academy) ඇති ප්‍රශ්න පත්‍ර ඇගයීමේ (Exam Paper Marking) සේවාව හරියටම මේ සඳහායි. එහිදී ඔබ කරන්නේ තනියම, අතින් ප්‍රශ්න පත්‍රයට පිළිතුරු ලියා, එහි ඡායාරූපයක් අපට එවීමයි. කිසිම AI එකකට ඔබේ අත් අකුරින් ලියූ පිටු තුනක ගණිත ගැටලුවක් ඔබේ මනසින් කළාදැයි පරීක්ෂා කළ නොහැක. නමුත් අපගේ ගුරුවරුන් එය පරීක්ෂා කර ඔබට නිසි මඟ පෙන්වීම ලබා දෙයි. මෙය විභාග ශාලාවේදී ඔබට ලැබෙන සැබෑ අභ්‍යාසයයි.

නොමිලේ ආරම්භ කරන්න — ගිණුමක් සාදන්න →

නිතර අසන ප්‍රශ්න

විභාග සඳහාත් ඉදිරියේදී AI පාවිච්චි කරන්න දෙයි නේද? සමහර විට අනාගතයේදී එසේ විය හැකියි. නමුත් ඔබේ සාමාන්‍ය පෙළ (O/L) සහ උසස් පෙළ (A/L) විභාග පවත්වන දිනයන් සහ ක්‍රමය දැනටමත් තීරණය කර අවසන්. ඒවා පෑනෙන් ලියන විභාගයි. දැනට පවතින ක්‍රමයට හොඳින් සූදානම් වන්න. (තනියම යමක් නිර්මාණය කිරීමේ හැකියාව ඕනෑම AI තාක්ෂණය සහිත රැකියා ස්ථානයකදී වුවත් ඔබට ඉහළ වටිනාකමක් ලබා දෙනු ඇත).

මම හැමදේටම AI පාවිච්චි කරනවා, මගේ ඉස්කෝලේ ලකුණුත් හොඳයි. ඒ කියන්නේ ඒක සාර්ථකයි නේද? පාසල් වාර විභාග වලදී ගෙදර වැඩ සම්පූර්ණ කිරීම මත ලකුණු ලැබෙන නිසා මෙය සාර්ථක යැයි ඔබට සිතෙන්නට පුළුවන්. නමුත් ජාතික විභාගයේදී මනින්නේ ඔබේ සැබෑ හිමිකාරීත්වය පමණි. මේ දෙක අතර වෙනස ප්‍රතිඵල ලේඛනය එනතුරු නොපෙනී තිබිය හැකියි. "හිමිකාරීත්ව පරීක්ෂණය" මගින් ඔබට එය අදම නොමිලේ බලාගත හැකියි.

මම කරපු වැඩක් හරිද කියලා AI එකෙන් බලන එකත් දැනුම කුලියට ගැනීමක්ද? නැහැ — එය AI භාවිතා කළ හැකි හොඳම ක්‍රමයයි. මුලින් ඔබ තනියම උත්සාහ කර, පසුව එහි හරි වැරදි බැලීමට AI භාවිතා කිරීමෙන් ඔබේ දැනුම තවදුරටත් තහවුරු වේ. එවිට නිර්මාණය ඔබේය, ප්‍රතිපෝෂණය (feedback) ඔවුන්ගේය.

විභාගය කිට්ටුයි, මම කාලයක් තිස්සේ කොපි කළා නම් දැන් මොකද කරන්නේ? වැඩිපුර ලකුණු ලැබෙන තැන් වලින් පටන් ගන්න: පසුගිය විභාග ප්‍රශ්න පත්‍ර (Past papers) ගෙන, කාලය මැන, කිසිම උදව්වක් නැතිව පෑනෙන් ලියන්න. මුලදී මෙය ඉතා අපහසු වනු ඇත. එයින් අදහස් වන්නේ ඔබ මෙතෙක් කල් ගත් "ණය" දැන් ගෙවීමට සිදුවී ඇති බවයි. අද සිට ඔබ තනියම කරන සෑම පුහුණුවක්ම ඔබේ සැබෑ දැනුම් තැන්පතුවට එකතු වේ.

තවදුරටත් කියවීමට

අතින් ලියන පුහුණුව සහ ප්‍රශ්න පත්‍ර ඇගයීම වැදගත් වන්නේ ඇයිද යන්න ගැන "ඉඩසර ක්‍රමය" (Idasara Method) තුළ වැඩිදුරටත් විස්තර කර ඇත: Part 3 — The Grade Progression Ladder & Paper Marking.

මූලාශ්‍ර

• UNESCO — Artificial intelligence in education: a human-centred approach
• Dunlosky, J. et al. (2013). Improving Students' Learning With Effective Learning Techniques — Association for Psychological Science (ඵලදායී පුහුණු පරීක්ෂණ සහ නිෂ්පාදන හැකියාව පිළිබඳව)
• ඉඩසර ක්‍රමය: Part 3 — The Grade Progression Ladder & Paper Marking