ඒ ලෙවල් වලින් පස්සේ: විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රශ්නයට අවංක පිළිතුරක්

බොහෝ ශ්‍රී ලාංකික පවුල්වලට "විශ්වවිද්‍යාලය" කියන්නේ එකම එක දොරක් විතරයි. ඒ තමයි Z-ස්කෝර් එකෙන් ඇරෙන රජයේ කැම්පස් දොර. ඒක ඇරුණේ නැත්නම් ජීවිතයම අසාර්ථකයි කියලා ගොඩක් අයට හිතෙනවා. "ඉගෙන ගන්න හැටි ඉගෙන ගන්න" පොතේ මේ පරිච්ඡේදයෙන් අපි ඇත්තම සිතියම ඇඳලා බලමු: Z-ස්කෝර් එකෙන් තීරණය වෙන්නේ මොකක්ද? ඒ දොරට එහායින් තියෙන අනෙක් දොරවල් 4 මොනවාද? ප්‍රතිඵල එනකල් බලන් ඉන්න මාස කිහිපය ඔබේ ජීවිතයේ වටිනාම කාලය වෙන්නේ කොහොමද?

කෙටි පිළිතුර: Z-ස්කෝර් එකෙන් ඇරෙන්නේ එකම එක දොරයි. ඒ තමයි විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාවේ (UGC) අත්පොතට අනුව රජයේ විශ්වවිද්‍යාලයකට තේරීම. හැබැයි ඒ ලෙවල් වලින් පස්සේ ඇත්තටම දොරවල් පහක් තියෙනවා: (1) රජයේ විශ්වවිද්‍යාල, (2) බාහිර සහ විවෘත උපාධි, (3) වෘත්තීය සුදුසුකම්, (4) NVQ මට්ටම්, සහ (5) පිළිගත් පෞද්ගලික හෝ විදේශීය උපාධි. ප්‍රතිඵල එන්න කලින් මේ දොරවල් පහ ගැනම හොයලා බලන්න. ප්‍රතිඵල එනකල් නිකරුණේ ඉන්නේ නැතුව ඕනෑම ක්ෂේත්‍රයකට වැදගත් වන කුසලතා හදාගන්න ඒ කාලය පාවිච්චි කරන්න.

උසස් පෙළ විභාගය ඉවර වුණාම ලංකාවේ ශිෂ්‍යයන්ට අමුතු දෙයක් සිද්ධ වෙනවා. ඒ තමයි "බලාගෙන ඉන්න" සිද්ධ වීම. ප්‍රතිඵල එනකල්, ප්‍රතිඵල ආවට පස්සේ නැවත සමීක්ෂණ (re-corrections) එනකල්, UGC අත්පොත එනකල්, කැම්පස් තේරීම් ලැයිස්තු එනකල් මාස ගණනාවක් බලන් ඉන්න වෙනවා. මුළු පවුලේම අනාගතය රැඳිලා තියෙන්නේ "මගේ Z-ස්කෝර් එක රජයේ කැම්පස් එකකට ඇති වෙයිද?" කියන එකම එක ප්‍රශ්නයක් මත විතරයි.

මේ පරිච්ඡේදය ලියන්නේ ඔබේ බලාපොරොත්තු අඩු කරන්න නෙවෙයි. රජයේ විශ්වවිද්‍යාල කියන්නේ ඉතාම වටිනා තැනක්. ඒත් අපේ සිතියම නිවැරදි කරගන්න ඕනේ. මොකද එක දොරක් ගැන විතරක් හිතන පවුල්, ඒ දොර ඇරුණේ නැත්නම් ලොකු කනගාටුවකට පත් වෙනවා. ඒ කනගාටුව නිසා වැරදි තීරණ ගන්නවා. ඇත්තටම දොරවල් පහක් තියෙනවා. අපි ඒ දොරවල් පහ ගැන අවංකව කතා කරමු.

1 වෙනි දොර — Z-ස්කෝර් එක හරහා රජයේ විශ්වවිද්‍යාලය

මේක හැමෝම දන්න දොර. ඔබ විභාගය ලියපු විෂය ධාරාවට අනුව, UGC වාර්ෂික අත්පොතේ තියෙන නීති රීති වලට අනුව තමයි මේ තේරීම වෙන්නේ. (ugc.ac.lk වෙබ් අඩවියෙන් මේක නොමිලේ බාගත කරගන්න පුළුවන්. ඒක කියවන්න කාගෙන්වත් අවසර ඕනේ නැහැ). පසුගිය අවුරුදුවල කටකතා නෙවෙයි, මේ අත්පොතේ තියෙන කරුණු තමයි වැදගත් වෙන්නේ.

මේ දොර ගැන ඇත්ත කරුණු තුනක් දැනගන්න ඕනේ. පළමුවැන්න: තේරීම වෙන්නේ ලකුණු මත විතරක් නෙවෙයි, කෝටා (quota) ක්‍රමයකට. තේරීම් වලින් කොටසක් සමස්ත ලංකා කුසලතාව මතත්, වැඩි ප්‍රමාණයක් දිස්ත්‍රික් කෝටා පදනමිනුත් සිද්ධ වෙනවා. ඒ නිසා කොළඹ වගේ තරගකාරී දිස්ත්‍රික්කයක ශිෂ්‍යයෙකුට අවශ්‍ය වෙන Z-ස්කෝර් එක තවත් දිස්ත්‍රික්කයකට වඩා වෙනස් වෙන්න පුළුවන්. දෙවැන්න: සුදුසුකම් ලබන ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාවට වඩා කැම්පස් වල තියෙන ඉඩකඩ සීමිතයි. ඒ නිසා හොඳ ප්‍රතිඵලයක් තිබිලත් කැම්පස් එකකට තේරුණේ නැත්නම් ඒක ඔබේ පෞද්ගලික අසාර්ථකත්වයක් නෙවෙයි, ඒක සාමාන්‍ය ගණිතමය ඇත්තක් විතරයි. තෙවැන්න: සමහර පාඨමාලා වලට අමතර පරීක්ෂණ (aptitude tests) තියෙනවා. අත්පොත කලින් කියවන කෙනාට ඒ අවස්ථා මගහැරෙන්නේ නැහැ.

2 සිට 5 දක්වා දොරවල් — සිතියමේ අනෙක් මාවත්

2 වෙනි දොර — බාහිර සහ විවෘත උපාධි. රජයේ විශ්වවිද්‍යාල මගින්ම පවත්වන බාහිර උපාධි (External Degrees) සහ විවෘත විශ්වවිද්‍යාලය (Open University) හරහා ලබාදෙන උපාධි මෙයට අයිතියි. රැකියාවක් කරන ගමන් හෝ වෙනත් දෙයක් කරන ගමන් මේවා හදාරන්න පුළුවන්. මෙතැනදී ස්වයං විනය (self-discipline) ගොඩක් වැදගත්. මේ පොතේ තියෙන ක්‍රමවේද ඉගෙන ගත්ත ශිෂ්‍යයෙක් මෙවැනි පාඨමාලා වලදී අනිත් අයට වඩා ගොඩක් ඉස්සරහින් ඉන්නවා.

3 වෙනි දොර — වෘත්තීය සුදුසුකම් (Professional qualifications). ගණකාධිකරණය (Accountancy), බැංකු ක්ෂේත්‍රය, මාකටින්, IT, හෝ HR වැනි ක්ෂේත්‍රවල තියෙන වෘත්තීය ආයතන වල සුදුසුකම්. මේවායේ විශේෂත්වය වෙන්නේ ඉගෙන ගන්න ගමන්ම රැකියාවක් කරලා පළපුරුද්ද ලබාගන්න පුළුවන් වීමයි. සමහර ක්ෂේත්‍රවල රැකියා සඳහා මේවා සාමාන්‍ය උපාධියකටත් වඩා වටිනවා.

4 වෙනි දොර — වෘත්තීය අධ්‍යාපන මාවත (NVQ). NVQ මට්ටම් 7ක් තියෙනවා. සහතික පත්‍ර මට්ටමේ ඉඳලා ඩිප්ලෝමා හරහා වෘත්තීය තාක්ෂණ විශ්වවිද්‍යාලයේ (UNIVOTEC) උපාධි මට්ටම දක්වා මෙතැනින් යන්න පුළුවන්. ප්‍රායෝගික වැඩ වලට දක්ෂ කෙනෙකුට ඉක්මනින්ම හොඳ ආදායමක් ලැබෙන මාවතක් තමයි මේ.

5 වෙනි දොර — පෞද්ගලික සහ විදේශීය ආයතන. මෙතැනදී තියෙන වැදගත්ම නීතිය තමයි: මුදල් ගෙවන්න කලින් ඒ උපාධියේ පිළිගැනීම තහවුරු කරගන්න. ඔබ යන්න බලාපොරොත්තු වෙන රැකියාවට හෝ වැඩිදුර අධ්‍යාපනයට ඒ සහතිකය පිළිගන්නවාද කියලා හොයලා බලන්න. මේ ක්ෂේත්‍රයේ වංචාකාරයෝ ඉන්න නිසා ගොඩක් ප්‍රවේශම් වෙන්න ඕනේ.

මේ හැම දොරක්ම එක සමාන නැහැ. වියදම, කාලය සහ ලැබෙන දේ වෙනස්. හැබැයි මතක තබාගන්න, ප්‍රශ්නය "කැම්පස්ද නැත්නම් අසාර්ථකත්වයද?" කියන එක නෙවෙයි. ප්‍රශ්නය තමයි "ඔබේ අනාගත ඉලක්කයට යන්න ගැලපෙනම දොර මොකක්ද?" කියන එක.

ප්‍රතිඵල එනකල් ඉන්න කාලය (ලංකාවේ සිසුන් වැඩියෙන්ම අපතේ යවන කාලය)

විභාගය ඉවර වෙලා ප්‍රතිඵල එනකල් තියෙන මාස කිහිපය ගොඩක් අය කරන්නේ නිකරුණේ කාලය කකා ඉන්න එකයි. මේ කාලය ඔබේ ජීවිතයේ ඔබට ලැබෙන නිදහස්ම කාලයයි. ඒ නිසා ඒ කාලය සැලසුම් සහගතව පාවිච්චි කරන්න:

1. වෘත්තීය කුසලතා හදාගන්න: ඉංග්‍රීසි භාෂාව (විශේෂයෙන් කතා කිරීම), ඩිජිටල් කුසලතා (IT), හෝ NVQ සහතිකයක් වැනි ඕනෑම දොරකින් ඇතුළු වුණත් වටිනාකමක් ලැබෙන දේවල් ඉගෙන ගන්න.
2. දොරවල් ගැන හොයන්න: UGC අත්පොත කියවන්න. තමන් යන්න කැමති ක්ෂේත්‍රවල ඉන්න අයගෙන් විස්තර අහන්න.
3. මුදලක් උපයන්න: ඔබට අවශ්‍ය නම් හෝ පවුලට උදව්වක් වෙන්න ඕනේ නම් රැකියාවක් කරන්න. හැබැයි ඒ රැකියාව ඔබේ අධ්‍යාපන සැලසුමට බාධාවක් කරගන්න එපා.
4. ඉගෙනීමේ පුරුද්ද පවත්වාගන්න: දවසට එක පැයක් හරි අලුත් දෙයක් ඉගෙන ගන්න. නැත්නම් මොළය "මලකඩ" කන්න පුළුවන්.

හොඳින් පාවිච්චි කරන මාස හයක් ඔබේ මුළු අනාගතයම වෙනස් කරන්න පුළුවන්.

අද රාත්‍රියේම කළ හැකි දේ (හෝ අද රෑම කරන්න)

1. ඔබේ අවස්ථාවට අනුව "දොරවල් පහේ සිතියම" ඇඳගන්න. ඔබේ ප්‍රතිඵල සහ හැකියාවන් අනුව එක් එක් දොර යටතේ ඔබට තියෙන අවස්ථා ලියන්න. UGC අත්පොත බලලා 1 වෙනි දොර ගැන නිවැරදි තොරතුරු දැනගන්න.
2. ප්‍රතිඵල එනකල් කාලය ගත කරන හැටි සැලසුම් කරන්න. ඉගෙන ගන්න අලුත් කුසලතාවක් සහ දොරවල් ගැන තොරතුරු සොයන්න කාලය වෙන් කරන්න.
3. පවුලේ අය එක්ක මේ සිතියම ගැන කතා කරන්න. ප්‍රතිඵල ආවට පස්සේ කලබල වෙන්නේ නැතුව, ඕනෑම ප්‍රතිඵලයකට අපේ සැලසුම මොකක්ද කියලා කලින්ම තීරණය කරලා තියන්න.

කෙටියෙන්

• Z-ස්කෝර් එකෙන් ඇරෙන්නේ එකම එක දොරයි. ඒක තීරණය වෙන්නේ කුසලතාව සහ දිස්ත්‍රික් කෝටා මතයි.
• කැම්පස් තේරීම කියන්නේ ගණිතමය සීමාවක් මිසක් ඔබේ අසාර්ථකත්වයක් නෙවෙයි.
• ඇත්තම සිතියමේ දොරවල් 5ක් තියෙනවා: රජයේ කැම්පස් · බාහිර/විවෘත උපාධි · වෘත්තීය සුදුසුකම් · NVQ මාවත · පිළිගත් පෞද්ගලික/විදේශීය.
• ඕනෑම පාඨමාලාවකට මුදල් ගෙවන්න කලින් එහි පිළිගැනීම තහවුරු කරගන්න.
• ප්‍රතිඵල එනකල් ඉන්න කාලය කුසලතා දියුණු කරගන්න සහ තොරතුරු සොයන්න පාවිච්චි කරන්න.

ඉඩසර ඇකඩමිය සමඟ තවත් පියවරක්

මේ දොරවල් පහ අතරින් නිවැරදි මාවත තෝරාගන්න ඉඩසර ඇකඩමිය ඔබට උදව් කරනවා. අපේ University Prep Hub හරහා රජයේ විශ්වවිද්‍යාල වල පාඨමාලා සහ ඒවාට අයදුම් කරන හැටි දැනගන්න පුළුවන්. Degree Explorer හරහා අනෙක් දොරවල් හතරේ තියෙන අවස්ථා එකිනෙකට සසඳා බලන්න පුළුවන්. කටකතා මත යැපෙන්නේ නැතුව ඇත්තම තොරතුරු එකම තැනකින් ලබාගන්න ඉඩසර අවකාශය සලසා දෙනවා.

නොමිලේ ආරම්භ කරන්න — ගිණුමක් සාදන්න →

නිතර අසන ප්‍රශ්න

මගේ Z-ස්කෝර් එක මට ඕන උපාධියට වඩා පොඩ්ඩක් අඩුයි. ආයෙත් විභාගය කරන්නද නැත්නම් වෙන දොරකට යන්නද? මෙතැනදී බලන්න ඕනේ කරුණු දෙකයි. එක: ඔබට වැරදුණු තැන නිවැරදි කරගෙන ලකුණු වැඩි කරගන්න පුළුවන් කියලා විශ්වාසද? දෙක: ඔබේ ඉලක්කයට යන්න ඒ උපාධියම ඕනේද? නැත්නම් වෙනත් දොරකින් (උදා: බාහිර උපාධි හෝ වෘත්තීය සුදුසුකම්) ඒ ඉලක්කයටම යන්න පුළුවන්ද? කඩදාසියක මේ දෙක සසඳලා බලන්න.

බාහිර උපාධි සහ NVQ වලට රැකියා ලෝකයේ ඇත්තටම පිළිගැනීමක් තියෙනවාද? ඔව්, අනිවාර්යයෙන්ම. දැන් කාලේ ගොඩක් ආයතන බලන්නේ ඔබේ සහතිකයට වඩා ඔබට තියෙන දක්ෂතාවය (capability) ගැනයි. වැදගත් වෙන්නේ ඔබ තෝරාගන්නා ආයතනය පිළිගත් එකක් වීම සහ ඔබ ඔබේ කුසලතා දියුණු කරගැනීමයි.

දැන්ම පෞද්ගලික උපාධියකට මුදල් ගෙවනවාද නැත්නම් තව අවුරුද්දක් බලන් ඉන්නවාද? පවුලේ ආර්ථික තත්ත්වය සහ කාලය ගැන හිතන්න. ප්‍රතිඵල ආපු සතියේම කලබල වෙලා තීරණ ගන්න එපා. ඕනෑම හොඳ ආයතනයක් තව මාසයකින් වුණත් තියෙනවා. කලබල වෙලා ගන්න තීරණ වලට වඩා සන්සුන්ව හිතලා ගන්න තීරණ සාර්ථකයි.

මේ බලාගෙන ඉන්න කාලය මට ගොඩක් පීඩනයක් දැනෙනවා. ඒක සාමාන්‍ය දෙයක්. ඒ පීඩනය අඩු කරගන්න තියෙන හොඳම ක්‍රමය තමයි සැලසුමක් තිබීම. හැම ප්‍රතිඵලයකටම ඔබේ ලඟ සැලසුමක් (Plan A, Plan B) තියෙනවා නම් බය වෙන්න දෙයක් නැහැ. නිකරුණේ ඉන්න එක පීඩනය වැඩි කරනවා, ඒ නිසා වැඩක නිරත වෙන්න.

තවදුරටත් කියවීමට

ඉලක්කයේ ඉඳන් ආපස්සට සැලසුම් කරන හැටි: වෘත්තිය තෝරාගෙන ආපස්සට එන්න. NVQ මාවත ගැන විස්තර: NVQ පාර. වියදම් කළමනාකරණය: ශිෂ්‍යත්ව සහ ප්‍රතිපාදන.

මූලාශ්‍ර

• StudentLanka — Guide to NVQ in Sri Lanka
• TVEC — tvec.gov.lk (වෘත්තීය අධ්‍යාපන කොමිෂන් සභාව)
• ඉඩසර ක්‍රමවේදය: Part 4 — කාල කළමනාකරණය සහ ඉගෙනුම් ක්‍රම