තවත් භාෂාවලින්: English · தமிழ்
06. අනාගත රැකියා ලෝකය, "කවී" ගේ තීරණාත්මක මංසන්ධිය සහ ඉඩසර දෙමාපිය දැක්ම (Future of Work & The Kavi Journey)
ප්‍රකාශිත 2026-09-14
අවසාන පණිවිඩය: "ඔබේ දරුවාට දිය හැකි උතුම්ම දායාදය ටියුෂන් පන්ති දහයක කාඩ්පත් හෝ කටපාඩම් කරගත් කඩදාසි සහතිකයක් නොවේ. එය ස්වාධීනව සිතිය හැකි, නව ලෝකයට බිය නැති, ආත්ම අභිමානයෙන් පිරි නිරෝගී සවිමත් මනසකි."
කවීගේ මංසන්ධිය: සාමාන්‍ය පෙළින් පසු එළඹෙන තීරණය කුමක්ද?
සාමාන්‍ය ශ්‍රී ලාංකික ශිෂ්‍යයෙකු වන "කවී" (Kavi) ගැන මොහොතක් සිතන්න. වයස අවුරුදු දහසයේදී පැවැත්වෙන අ.පො.ස. සාමාන්‍ය පෙළ (O/L) විභාගය වෙනුවෙන් කවී දැඩි ලෙස වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කරයි. එහෙත් විභාගය අවසන් වූ සැණින්, කවීගේ දෙමාපියන් දැඩි කනස්සල්ලකට සහ කාංසාවකට පත්වෙති: "දැන් ඊළඟට මොකද කරන්නේ? A/L සයන්ස් කරන්න දානවද? කොමර්ස් දානවද? නැත්නම් ආර්ට්ස් දානවද?"
සාම්ප්‍රදායිකව අපේ සමාජය දැන සිටියේ එක් මාවතක් පමණි: "A/L කරලා විශ්වවිද්‍යාලෙකට යන්නම ඕනේ; නැත්නම් ජීවිතේම ඉවරයි!"
මෙම විශ්වාසය එකලද මුළුමනින්ම නිවැරදි නොවූ අතර, 2026 වසරේදී එය සහමුලින්ම අසත්‍යයකි. අද වන විට කවී ඉදිරියේ ප්‍රධාන මාවත් තුනක් විවර වී ඇත. මෙම මංසන්ධියේදී දෙමාපියන්ගේ ප්‍රමුඛ වගකීම වන්නේ පළමු මාවත පමණක් පෙරනිමියෙන් තෝරාගන්නවා වෙනුවට, මේ මාවත් තුනම පැහැදිලිව විමසා බැලීමයි.
රූපය: සාමාන්‍ය පෙළ (O/L) ජයගත් "කවී" ගේ තීරණාත්මක මංසන්ධිය — ඉඩසර ඇකඩමිය (Idasara Academy)
මාවත 1: උසස් පෙළ සහ විශ්වවිද්‍යාලය
ගැළපෙන්නේ කාටද: න්‍යායාත්මක ඉගෙනුමට සැබෑ ඇල්මක් දක්වන, වෛද්‍ය, ඉංජිනේරු හෝ නීතිඥ වැනි වෘත්තීය සිහිනයක් දෙමාපියන්ගේ සිතේ පමණක් නොව දරුවාගේ සිත තුළද සැබවින්ම දල්වා ඇති දරුවන්ටය. එම වරහන් තුළ ඇති කරුණ සම්පූර්ණ පරීක්ෂණයයි; ඒ පිළිබඳව ඔබටම අවංක වීම අතිශයින් වටී.
දෙමාපියන් දැනගත යුතු යථාර්ථය: උසස් පෙළ සමත් වන සිසුන් අතුරින් විශ්වවිද්‍යාල වරම් ලබන්නේ සුළු ප්‍රතිශතයක් පමණි. Z-ලකුණු (Z-Score) කඩඉම මගින් රට පුරා සිටින දහස් ගණනක් සිසුන් සීමිත රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාල ආසන කිහිපයක් වෙනුවෙන් පෙළගස්වයි. මෙම සංඛ්‍යාත්මක සීමාව කිසිසේත්ම කිසිදු දරුවෙකුගේ සැබෑ බුද්ධිමය හැකියාව මැනීමක් නොවේ.
එබැවින් මෙම කරුණ අධෛර්යමත් වීමට හේතුවක් නොව, ප්‍රායෝගික නිගමනයකට එළඹීමට මගපෙන්වීමකි: මෙම මාවත තෝරාගත්තද, AI සාක්ෂරතාව සහ ඉංග්‍රීසි භාෂා හැකියාව සමාන්තරව ගොඩනැගීම අත්‍යවශ්‍ය රක්ෂණයකි. මේ දෙකම ප්‍රගුණ කරන දරුවෙකු, ප්‍රතිඵල පැමිණෙන විට එක්කෝ විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රවේශය දිනාගනී, නැතහොත් ක්ෂණික රැකියා නියුක්ති කුසලතාවක් හිමිකර ගනී — කලකිරීමක් සහ පසුතැවීමක් පමණක් ඉතිරි කරගන්නවා වෙනුවට.
මාවත 2: වෘත්තීය සහ කාර්මික පුහුණුව
ගැළපෙන්නේ කාටද: අතින් යමක් නිර්මාණය කිරීමට, කාර්මික උපකරණ සමග වැඩ කිරීමට සහ ප්‍රායෝගික ක්ෂේත්‍ර කටයුතුවලට සහජ දක්ෂතාවක් ඇති දරුවන්ටය.
දෙමාපියන් දැනගත යුතු යථාර්ථය: "අපි ළමයව ටෙක්නිකල් එකට දැම්මා" යන්න අසාර්ථකත්වයක් පිළිගැනීමක් ලෙස සැලකූ යුගය දැන් අවසන්ය. එයට හේතුව හුදු හැඟීම්බර එකක් නොව, ආර්ථික යථාර්ථයකි. AI යුගයේදී, නවීන තාක්ෂණයෙන් සන්නද්ධ කාර්මික ශිල්පියෙකු — විදුලි කාර්මිකයෙකු, වායුසමීකරණ (AC) ශිල්පියෙකු හෝ CNC යන්ත්‍ර ක්‍රියාකරුවෙකු — බොහෝ කාර්යාල ලිපිකරුවන්ට වඩා ඉහළ ආදායමක් උපයයි. තවද එම රැකියා ස්වයංක්‍රීයකරණයට (automation) ලක්වීම අතිශය දුෂ්කරය. කිසිදු කෘත්‍රිම බුද්ධි යන්ත්‍රයකට ලංකාවේ නිවසක වහලයට නැග වයරින් අලුත්වැඩියා කළ නොහැක.
මෙහිදී සෑම දෙමාපියෙකුම අවධානය යොමු කළ යුතු සැබෑ උත්ප්‍රාසයක් ඇත: ආරක්ෂිත, ගෞරවනීය ගමනාන්තයක් ලෙස බොහෝ කලක් සැලකූ සාම්ප්‍රදායික සුදු කරපටි (white-collar) කාර්යාල රැකියා AI මගින් වඩාත්ම අවදානමට ලක්වන කාණ්ඩය බවට පත්වෙමින් තිබේ. දෙවන පෙළ තේරීමක් ලෙස සැලකූ ප්‍රායෝගික වෘත්තීන් වඩාත්ම ආරක්ෂිත රැකියා අතරට එක්වෙමින් පවතී.
මාවත 3: සෘජු රැකියා නියුක්තිය සහ ඩිජිටල් නිර්මාණකරණය
ගැළපෙන්නේ කාටද: ස්වයං-ඉගෙනුමට, පරිගණක තාක්ෂණයට සහ නිර්මාණාත්මක කාර්යයන්ට ස්වාභාවික ඇල්මක් ඇති දරුවන්ටය.
දෙමාපියන් දැනගත යුතු යථාර්ථය: ඉංග්‍රීසි භාෂාව, AI මෙවලම් සහ එක් නිශ්චිත ඩිජිටල් කුසලතාවක් (නිර්මාණකරණය, අන්තර්ගත සම්පාදනය, දත්ත විශ්ලේෂණය හෝ ඩිජිටල් අලෙවිකරණය) හිමි තරුණයෙකුට, කොළඹට නොගොස් තමන්ගේම ගමේ නිවසේ සිටම ලෝකයේ ඕනෑම රටක සමාගමකට සේවය සපයා ඩොලර්වලින් ආදායම් ඉපැයිය හැකි යුගයක් උදා වී ඇත.
මෙම මාවතේ සහතිකය යනු කඩදාසි කැබැල්ලක් නොවේ. එය දරුවා සැබවින්ම ගොඩනගා නිම කළ ප්‍රායෝගික වැඩ එකතුවයි (portfolio of work). එය වයස අවුරුදු දහසයේ සිටම ආරම්භ කළ හැකි, මුදලට මිලදී ගත නොහැකි ප්‍රමිතියකි.
Important
ඉඩසර ඇකඩමිය රැකියා නියුක්තිය (Employability) නිර්වචනය කරන්නේ මෙසේය:
"Employability is the ability to gain, attain, retain, and change and enhance in a job."
— එනම්, රැකියාවක් දිනා ගැනීමට, එහි ස්ථාපිත වීමට, එය රඳවා ගැනීමට, සහ කාලීන අවශ්‍යතා අනුව වෙනස් වෙමින් අඛණ්ඩව වර්ධනය වීමට ඇති හැකියාවයි.
මෙම මංසන්ධියේදී ඔබේ දරුවා කුමන මාවත තෝරාගත්තද, ඔවුනට අවශ්‍ය වන්නේ එක් වරක් ලබාගත් සහතිකයක් නොව, ජීවිත කාලය පුරාම අලුතින් ඉගෙන ගැනීමේ නොනවතින හැකියාවයි — Learn to Learn.
දෙමාපියන් අවබෝධ කරගත යුතු විප්ලවීය සත්‍යය:
"උසස් පෙළ (A/L) නොකිරීම යනු කිසිසේත්ම ජීවිතය අසාර්ථක වීමක් නොවේ!"
අද ලෝකයේ ඉහළම ආදායම් ලබන තරුණ වෘත්තිකයන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් සාම්ප්‍රදායික උපාධිධාරීන් නොවේ. ඔවුන් AI තාක්ෂණය, ප්‍රායෝගික ඩිජිටල් කුසලතා සහ ඉංග්‍රීසි භාෂාව මනාව ප්‍රගුණ කළ දක්ෂ නිර්මාණකරුවන්ය (Product Engineers සහ Digital Creators).
දෙමාපියෙකු ලෙස ඔබේ වගකීම වන්නේ දරුවාගේ සැබෑ හැකියාවන් සහ සැබෑ රුචිකත්වයන් හඳුනාගෙන, ඔවුනට ගැළපෙන මාවත නිදහසේ තෝරාගැනීමට ඉඩදීමයි. මෙම මාවත් තුනම අවසානයේදී ඉල්ලා සිටින්නේ එකම මූලික කුසලතා පදනම බව මතක තබාගන්න; එබැවින් විභාග ප්‍රතිඵල ලැබෙන දිනයේ සිතෙන තරම් මේ තේරීම් බියජනක හෝ තීරණාත්මක නොවේ.
2030 න් ඔබ්බට රැකියා ලෝකය කෙබඳු වේද?
බොහෝ දෙමාපියන් තුළ එක් පොදු බියක් තිබේ: "AI නිසා අනාගතයේ මගේ දරුවාට රැකියා අහිමි වේද?"
ඊට අවංක පිළිතුර නම්, රැකියා අතුරුදහන් වනවාට වඩා රැකියා වෙනස් වන බවයි. යන්ත්‍රය විසින් භාරගනු ලබන්නේ කාර්යයන් (tasks) මිස තනතුරු (posts) නොවේ. එහෙත් AI භාවිත කරන පුද්ගලයා, AI භාවිත නොකරන පුද්ගලයාව පහසුවෙන්ම අභිබවා යනු ඇත. දෙමාපියන්ගේ සම්පූර්ණ අවධානය යොමුවිය යුත්තේ එම යථාර්ථය වෙතයි.
| AI වෙත පැවරෙන කාර්යයන් | මිනිසා සතුව සුරැකෙන කාර්යයන් |
|---|---|
| දත්ත ඇතුළත් කිරීම සහ පිටපත් කිරීම | ගැටලුව හඳුනාගැනීම සහ විසඳුම සැලසුම් කිරීම |
| දෛනික ගිණුම් තැබීම සහ වාර්තා ලිවීම | ගනුදෙනුකරුවන් සමග විශ්වාසය ගොඩනැගීම |
| සරල කේත (code syntax) ටයිප් කිරීම | කණ්ඩායමක් මෙහෙයවීම සහ තීරණ සඳහා වගකීම දැරීම |
| සරල පරිවර්තන සහ සාරාංශ සැකසීම | සංස්කෘතිය, මානව හැඟීම් සහ සන්දර්භය තේරුම් ගැනීම |
වගුවේ දකුණු පස ඇති තීරුව දෙස මදක් විමසිල්ලෙන් බලන්න; එහි ඇති කිසිදු ගුණාංගයක් සාම්ප්‍රදායික පාසල් වාර්තා කාඩ්පතක සටහන් නොවන බව ඔබට පෙනෙනු ඇත. අප වහා ක්‍රියාත්මක විය යුත්තේ එම හිඩැස පියවීම සඳහාය. පාසලෙන් ඒ සියල්ල ආවරණය වන තුරු බලා නොසිට, නිවසේදීම පහත ප්‍රධාන හැකියාවන් තුන දරුවා තුළ ප්‍රගුණ කළ යුත්තේ එබැවිනි:
ගැටලුවල මූලය දැකීමේ හැකියාව (Seeing to the root of problems). බිය නොවී අභියෝගයකට මුහුණදීම, එහි සැබෑ හේතුව ගැඹුරින් විශ්ලේෂණය කිරීම සහ ඒ සඳහා නැවුම් විසඳුම් නිර්මාණය කිරීම. 03 වන පරිච්ඡේදයේ අප සාකච්ඡා කළ සොක්‍රටීස් ක්‍රමයේ ප්‍රශ්න ඇසීම මගින් දරුවා තුළ ගොඩනගන්නේ මෙම සිතීමේ ශක්තියයි — එක් "ඇයි" ප්‍රශ්නයකින් තවත් ප්‍රශ්නයකට මගපාදමින්.
පැහැදිලි අදහස් ප්‍රකාශනය (Articulation and communication). තමන්ගේ මනසෙහි ඇති අදහස තවත් පුද්ගලයෙකුට — හෝ කෘත්‍රිම බුද්ධියකට — උපරිම පැහැදිලි බවකින් සහ තර්කානුකූලව පහදා දීමේ හැකියාවයි. තාක්ෂණයෙන් කොපමණ ඵල නෙළාගත හැකිද යන්න තීරණය වන්නේ මෙම හැකියාව මතය. ඉඩසර ඉංග්‍රීසි ඉගෙනුම් ඉණිමඟ (Idasara English Learn Ladder) නිර්මාණය කර ඇත්තේ මෙම භාෂාමය සහ ප්‍රකාශන ශක්තිය දරුවා තුළ ක්‍රමානුකූලව ගොඩනැගීම සඳහාය.
මානව සංවේදනය සහ සදාචාරාත්මක අඛණ්ඩතාව (Empathy and integrity). අන් අයගේ වේදනාව හඳුනාගැනීම, සාධාරණත්වය, අවංකභාවය සහ සදාචාරාත්මක නායකත්වයයි. කිසිදු යන්ත්‍රයකට මේ සඳහා ප්‍රවේශයක් නැත; කිසිදු සාම්ප්‍රදායික විභාගයකින් මෙය මනින්නේද නැත. එහෙත් එයින් එහි වටිනාකම කිසිසේත්ම අඩු නොවේ — එය හුදෙක් බාහිර ලෝකයට නොපෙනෙන ගැඹුරු මානව ශක්තියකි.
ඉඩසර ඇකඩමිය දෙමාපියන් ළඟින්ම සිටින්නේ කෙසේද?
ඔබේ දරුවාගේ අනාගත ගමනට සවියක් වීම සඳහා ඉඩසර ඇකඩමිය (Idasara Academy) විසින් පහත පහසුකම් නොමිලේ හෝ ඉතා සහනදායී දායකත්ව යටතේ සලසා ඇත:
🌐 නිල වෙබ් අඩවිය — https://academy.idasara.org/ — පාසල් විෂය නිර්දේශයට අනුකූල විද්‍යුත් පොත්, මාර්ගෝපදේශ සහ නොමිලේ අධ්‍යාපනික සම්පත්.
🤖 Ask AI — විෂය නිර්දේශයට සීමා වූ, දරුවාට සෘජු පිළිතුරු ලබා නොදී ස්වාධීනව සිතන්නට මගපෙන්වන 24/7 පෞද්ගලික ටියුටර්වරයා (දිනකට නොමිලේ ප්‍රශ්න 5 ක්). දරුවා අසලින් වාඩි වී මෙය ඵලදායීව භාවිත කරන්නේ කෙසේදැයි 03 වන පරිච්ඡේදයෙන් විස්තර කෙරේ.
📝 Snap & Score — දරුවා අතින් ලියූ පිළිතුරු පත්‍ර ඡායාරූපගත කර එවූ විට, ක්‍රමවේද ලකුණු (method marks) සහ නිවැරදි පිළිතුරු ලකුණු (accuracy marks) වෙන් වෙන්ව දක්වමින් නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටියට අනුව තත්පර 60 ක් ඇතුළත ලකුණු ලබාදෙන බුද්ධිමත් පද්ධතිය.
📊 සතිපතා විෂය ප්‍රගති සිතියම (Mastery Heat-Map) — සෑම ඉරිදාවකම ඔබේ දුරකථනයට ලැබෙන වාර්තාව මගින් විභාගයට බොහෝ කලකට පෙර දරුවාගේ දුර්වලතා හඳුනාගැනීමේ හැකියාව. ඒ සමග ගතකරන විනාඩි දහය දෙමාපියෙකුට කළ හැකි ඉහළම ප්‍රතිලාභ සහිත ආයෝජනයයි.
🪜 ඉංග්‍රීසි ඉගෙනුම් ඉණිමඟ (The English Learn Ladder) — සිංහල මාධ්‍යයෙන් ඉගෙනුම ලබන දරුවන්ට ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ කථන හා ලේඛන ඉංග්‍රීසි කුසලතාව කරා ළඟාවීමට පියවරෙන් පියවර මගපෙන්වන මාර්ගය. ඉහත සඳහන් කළ තෙවන මාවතේදී දේශීය වැටුපක් සහ ගෝලීය ඩොලර් ආදායමක් අතර වෙනස තීරණය කරන්නේ මෙම හැකියාවයි.
රූපය 6.1: ඉඩසර ඇකඩමියේ නොමිලේ දෙමාපිය සම්පත් සහ ඩිජිටල් ඉගෙනුම් ද්වාරය වෙත පිවිසීම සඳහා QR කේතය (academy.idasara.org)
අවසන් පණිවිඩය: දරුවාගේ ජීවිතයේ පහන දල්වන්න
ආදරණීය මව්වරුනි, පියවරුනි,
ඔබේ දරුවා යනු වෙනත් අයෙකු සමග සංසන්දනය කර තරග කරවිය යුතු රේස් අශ්වයෙකු නොවේ. සෑම දරුවෙකු තුළම කිසිදා මැනිය නොහැකි සහජ බුද්ධියක් සහ නිර්මාණශීලී ගිනි පුපුරක් සැඟවී තිබේ.
- ටියුෂන් පන්ති දහයකට දරුවාව තල්ලු කර ඒ වටිනා ගිනි පුපුර නිවා දමන්න එපා.
- ඔවුනට තමන්ගේම කාලය — More ME Hours — ලබාදෙන්න.
- ඔවුන් නගන ප්‍රශ්නවලට සාවධානව සවන් දෙන්න.
- කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) නමැති නව තාක්ෂණය ඔවුන්ගේ ස්වාධීන චින්තනය ශක්තිමත් කරන පියාපත් කරගන්න.
ප්‍රඥාවෙන් සහ ආදරයෙන් ඔබ මගපෙන්වන ඒ දරුවා, කිසිදු සැකයකින් තොරව, ශ්‍රී ලංකාවත් සමස්ත ලෝකයත් ආලෝකමත් කරන අසිරිමත් මිනිසෙකු වනු ඇත.