තාප සහ තාප ශක්තිය — සා/පෙළ විද්‍යාව

තාපය යනු උෂ්ණත්ව වෙනසක් හේතුවෙන් සම්ප්‍රේෂණය වන ශක්ති ස්වරූපයකි. උෂ්ණත්වය මගින් ද්‍රව්‍යයක අංශුවල සාමාන්‍ය චාලක ශක්තිය මනිනු ලැබේ — උෂ්ණත්වය වැඩි නම් අංශු වේගයෙන් චලනය වේ. තාප ශක්තියේ SI ඒකකය ජූලය (J) ය; උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් (°C) හෝ කෙල්වින් (K) වලින් මනිනු ලැබේ, එහිදී K = °C + 273.\n\nතාප සම්ප්‍රේෂණය ක්‍රම තුනකින් සිදු වේ: සන්නයනය (අංශුවෙන් අංශුවට කම්පනය, ප්‍රධාන වශයෙන් ඝන ද්‍රව්‍යවල — ලෝහ හොඳින් සන්නයනය කරයි), සංවහනය (තරලය ඒකරාශිව චලනය වීම — රත් වූ තරලය ඉහළට, සිසිල් තරලය පහළට ගොස් සංවහන ධාරා සාදයි), සහ විකිරණය (විද්‍යුත් චුම්බක තරංග — අධෝරක්ත — මාධ්‍යයක් අවශ්‍ය නොවේ; අඳුරු මැට් පෘෂ්ඨ වඩාත් හොඳින් විමෝචනය හා අවශෝෂණය කරයි; දිලිසෙන පෘෂ්ඨ පරාවර්තනය කරයි).\n\nවිශිෂ්ට තාප ධාරිතාව (c) යනු ද්‍රව්‍යයක 1 kg ක් 1 °C කින් ඉහළ නැංවීමට අවශ්‍ය ශක්තියයි: Q = mcΔT. ජලයේ ඉහළ විශිෂ්ට තාප ධාරිතාව (4200 J/kg°C) එය සිසිලන පද්ධති සඳහා සුදුසු කරයි සහ වෙරළබඩ දේශගුණය පැහැදිලි කරයි. ගුප්ත තාපය යනු උෂ්ණත්ව වෙනසක් නොමැතිව අවස්ථා වෙනස්වීමකදී අවශෝෂණය වන හෝ නිකුත් වන ශක්තියයි.