ප්‍රතිලෝම සමානුපාත

ප්‍රතිලෝම සමානුපාතය යනු එක් විචල්‍යයක් වැඩි වන විට අනෙක් විචල්‍යය සමානුපාතිකව අඩුවන සම්බන්ධතාවයි: ගුණිතය නියතයකි (x × y = k). ගණිතමය සමීකරණය: y ∝ (1 / x) හෙවත් y = (k / x) (මෙහි k යනු විචලන නියතයයි). මිනිස් දින සහ වැඩ ප්‍රමාණය: මුළු වැඩ ප්‍රමාණය = (සේවක සංඛ්‍යාව) × (දින/පැය ගණන) = නියත මිනිස් දින ප්‍රමාණය.

අවස්ථා දෙකක වැඩ සංසන්දනය: W₁ × D₁ = W₂ × D₂ (සියලු සේවකයන්ගේ කාර්යක්ෂමතාව සමාන යැයි උපකල්පනය කෙරේ). ප්‍රස්ථාරික නිරූපණය: x ට එදිරිව y ප්‍රස්ථාරය ඍජුකෝණාස්‍ර බහුවලයක් (rectangular hyperbola) ආකාර ගනී.

පරීක්ෂක ලකුණු කිරීමේ පිරික්සුම් (සා/පෙළ ගණිතය)

1. නේර හා ප්‍රතිලෝම සමානුපාත පැටලීම: නේර සමානුපාතයේදී y/x = නියතයකි (හරස් ගුණ කිරීම); ප්‍රතිලෝම සමානුපාතයේදී x × y = නියතයකි (පේළි ගුණ කිරීම).
2. 'අමතර සේවකයන්' සෙවීමේ ගැටලුව: මිනිසුන් 6 කට දින 10 ක් ගතවේ නම් මුළු වැඩ = මිනිස් දින 60 කි; දින 4 කින් නිම කිරීමට සේවකයන් 60 / 4 = 15 ක් අවශ්‍ය වේ; අමතරව යෙදවිය යුතු සේවකයන් = 15 - 6 = 9 කි.
3. ඒකක සමානතාව: ගුණ කිරීමට පෙර කාල ඒකක (පැය, දින) එකම ආකාරයට පවතින බව තහවුරු කරගන්න.