ජෛව විවිධත්වය සහ මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් නිසා ඇතිවන තර්ජන

ජෛව විවිධත්වය යනු පෘථිවියේ ජීවයේ විවිධත්වයයි; එය මට්ටම් 3 කි: ප්‍රවේණික විවිධත්වය (ගහනයක් තුළ ඇලීල විචලනය), විශේෂ විවිධත්වය (ප්‍රජාවක විශේෂ පොහොසත්කම සහ සාපේක්ෂ බහුලතාව), සහ පරිසර පද්ධති විවිධත්වය. ජෛව විවිධත්වයේ සෘජු ආර්ථික වටිනාකම: ආහාර සුරක්ෂිතතාව (වල් ඥාතීන්ගෙන් රෝග ප්‍රතිරෝධී ජාන), ඖෂධ (බෙහෙත් වර්ග වලින් 50% කට වඩා ස්වභාවික සම්භවයක් ඇත), දැව සහ පරිසර සංචාරක කර්මාන්තය. වක්‍ර පාරිසරික සේවාවන්: දේශගුණ නියාමනය, ජල පෝෂක ආරක්ෂාව සහ ජලය පිරිපහදු කිරීම, පාංශු ඛාදනය වැළැක්වීම, පරාගනය සහ පෝෂක චක්‍රීකරණය.

මිනිසා විසින් එල්ල කරන ප්‍රධාන තර්ජන (HIPPO): වාසස්ථාන විනාශය සහ ඛණ්ඩනය, ආක්‍රමණශීලී ආගන්තුක විශේෂ, දූෂණය (කෘමිනාශක, ප්ලාස්ටික්), මිනිස් ජනගහන වර්ධනය, සහ අධිපරිභෝජනය (අධික ධීවර කර්මාන්තය, දඩයම). IUCN රතු දත්ත පොතේ තර්ජිත වර්ගීකරණය: අතිශයින් තර්ජනයට ලක්වූ (CR), තර්ජනයට ලක්වූ (EN), සහ අවදානමට ලක්විය හැකි (VU) යන කාණ්ඩ 'තර්ජනයට ලක්වූ' ලෙස හැඳින්වේ.

පරීක්ෂක ලකුණු කිරීමේ පිරික්සුම් (උ/පෙළ ජීව විද්‍යාව)

1. වාසස්ථාන ඛණ්ඩනය සහ දාර ඵලය: විශාල වනාන්තර කුඩා කොටස්වලට කැඩී යාමෙන් දාර ප්‍රදේශ වැඩි වී ආක්‍රමණශීලී සතුන්ට හා ශාකවලට අවස්ථාව ලැබීම.
2. ශ්‍රී ලංකාවේ ආක්‍රමණශීලී ආගන්තුක විශේෂ (IAS): ජපන් ජබර, සැල්වීනියා, ගඳපාන (Lantana) ශාක සහ මත්ස්‍ය විශේෂ දේශීය විශේෂ අභිබවා පැතිරෙයි.
3. ආවේණිකත්වයේ අවදානම: පටු භූගෝලීය කලාපවලට සීමා වූ ආවේණික විශේෂ වාසස්ථාන අහිමිවීමේදී ඉතා ඉක්මනින් වඳවී යාමේ තර්ජනයට ලක්වේ.