ආහාර සංරක්ෂණය සහ පසු අස්වනු හානි අවම කිරීම

මෙය විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන තැන

වසර 2 · වාරය 3

පුනරාවර්තනය සඳහා ප්‍රධාන කරුණු

සංක්ෂිප්ත, විභාගයට සූදානම් ප්‍රධාන කරුණු සමඟ ආහාර සංරක්ෂණය සහ පසු අස්වනු හානි අවම කිරීම ඉක්මනින් පුනරාවර්තනය කරන්න

උ/පෙළ ජීව විද්‍යාව ගැන: උසස් පෙළ ජීව විද්‍යාව අණුක මට්ටමේ සිට පරිසර පද්ධති මට්ටම දක්වා ජීවය අධ්‍යයනය කරයි.

• පසුඅස්වනු හානිය යනු අස්වැන්න නෙළීමේ සිට පාරිභෝගිකයා අතට පත්වන තෙක් ආහාර ද්‍රව්‍යවල සිදුවන ප්‍රමාණාත්මක හා ගුණාත්මක හානියයි (ශ්‍රී ලංකාවේ මෙය 30-40% දක්වා ඉහළ අගයක් ගනී).
• පසුඅස්වනු හානියට හේතු: ප්‍රවාහනයේදී සිදුවන යාන්ත්‍රික තැළීම්, අධික ශ්වසනය සහ එතිලීන් මගින් වේගයෙන් ඉදීම, සහ ක්ෂුද්‍රජීවී ආසාදන.
• ආහාර කල් තබා ගැනීමේ මූලධර්ම: ක්ෂුද්‍රජීවී වර්ධනය නිශේධනය කිරීම, ආහාරයේ ස්වාභාවික එන්සයිම අක්‍රීය කිරීම, සහ රසායනික ඔක්සිකරණය වැළැක්වීම.
• උෂ්ණත්වය මගින් කල් තබා ගැනීම: අඩු උෂ්ණත්වය (ශීතකරණය 1-4°C මගින් ක්ෂුද්‍රජීවී ක්‍රියා මන්දගාමී කරයි; අධිශීතකරණය -18°C මගින් ජලය අයිස් බවට පත් කර සෛල ක්‍රියා නවතයි) සහ ඉහළ උෂ්ණත්වය (පාස්චරීකරණය, ටින් කිරීම).
• ජල ක්‍රියාකාරිත්වය අඩු කිරීම සහ රසායනික කල්තබාගැනීමේ ද්‍රව්‍ය: විජලනය (වියළීම), ආස්‍රැතික විජලනය (මාළු ලුණු දැමීම, පළතුරු සීනි දැමීම), සහ රසායනික ද්‍රව්‍ය (සෝඩියම් බෙන්සොඒට්, සල්ෆර් ඩයොක්සයිඩ්, පොටෑසියම් මෙටාබයිසල්ෆයිට්).

Must know

• ජල ක්‍රියාකාරිත්වය (aw): ආහාරයේ ඇති නිදහස් ජල ප්‍රමාණය මනිනු ලබයි; aw අගය 0.91 ට අඩු වූ විට බැක්ටීරියාද, 0.80 ට අඩු වූ විට පුස් දිලීරද වර්ධනය විය නොහැක.
• පාලිත වායුගෝලීය ගබඩා (CAS): ඔක්සිජන් මට්ටම අඩු කර (1-3%) කාබන් ඩයොක්සයිඩ් මට්ටම වැඩි කර (2-5%) ගබඩා කිරීමෙන් පලතුරුවල ශ්වසනය අඩාල කර මාස ගණනක් නැවුම්ව තබාගත හැක.
• ප්ලාස්ටික් කූඩ භාවිතයේ වැදගත්කම: එළවළු ප්‍රවාහනයේදී ගෝනි වෙනුවට දැඩි ප්ලාස්ටික් කූඩ භාවිත කිරීමෙන් තැලීම් හා පොඩිවීම් නිසා සිදුවන 70% කට වැඩි පසුඅස්වනු හානිය වළක්වා ගත හැක.

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Biology Syllabus & Resource Book, Unit 10

මුලින්ම මේවා ඉගෙන ගන්න

ඊළඟට යොමු වන්නේ

අදාළ මාතෘකා

විෂය නිර්දේශයේ