සමස්ථිතිය සහ දේහ අභ්‍යන්තර පරිසරය නියාමනය

මෙය විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන තැන

වසර 2 · වාරය 1

පුනරාවර්තනය සඳහා ප්‍රධාන කරුණු

සංක්ෂිප්ත, විභාගයට සූදානම් ප්‍රධාන කරුණු සමඟ සමස්ථිතිය සහ දේහ අභ්‍යන්තර පරිසරය නියාමනය ඉක්මනින් පුනරාවර්තනය කරන්න

උ/පෙළ ජීව විද්‍යාව ගැන: උසස් පෙළ ජීව විද්‍යාව අණුක මට්ටමේ සිට පරිසර පද්ධති මට්ටම දක්වා ජීවය අධ්‍යයනය කරයි.

• හෝමියස්ටැසිස් (සමස්ථිතිය) යනු බාහිර පරිසරය වෙනස් වුවද අභ්‍යන්තර පරිසරය (අන්තර්සෛලීය තරලය සහ ප්ලාස්මාව) නියත පරාසයක පවත්වා ගැනීමයි.
• සෘණ ප්‍රතිපෝෂණ යාන්ත්‍රණයේ සංරචක: සංවේදකය/ප්‍රතිග්‍රාහකය (නියමිත අගයෙන් බැහැරවීම හඳුනාගනී) -> පාලන මධ්‍යස්ථානය (හයිපොතැලමස) -> කාරකය (නිවැරදි කිරීමේ ප්‍රතිචාර ක්‍රියාත්මක කරයි).
• තාප නියාමනය: ශරීර උෂ්ණත්වය ඉහළ යන විට වාහිනී විස්තාරණය සහ දහඩිය දැමීම මගින් තාපය පිට කරයි; ශරීර උෂ්ණත්වය පහත වැටෙන විට වාහිනී සංකෝචනය සහ වෙව්ලීම මගින් තාපය නිපදවයි.
• ආස්‍රැති නියාමනය: ප්ලාස්මා ආස්‍රැතික පීඩනය වැඩි වූ විට හයිපොතැලමස උත්තේජනය වී ADH මුදාහරියි; ADH මගින් සිරස් එකතු කරන නාලිකා ඔස්සේ ජලය නැවත අවශෝෂණය කර සාන්ද්‍ර මුත්‍ර පිට කරයි.
• රුධිර ග්ලූකෝස් නියාමනය: නිරාහාර සාමාන්‍ය අගය 70-100 mg/dL වේ; ඉන්සියුලින් සහ ග්ලුකොගන් හෝමෝන මගින් රුධිර ග්ලූකෝස් මට්ටම නියත පරාසයක පාලනය කෙරේ.

Must know

• සෘණ එදිරිව ධන ප්‍රතිපෝෂණය: සෘණ ප්‍රතිපෝෂණය වෙනස්වීම ආපසු හරවයි; ධන ප්‍රතිපෝෂණය යම් අවසාන ඉලක්කයක් දක්වා වෙනස්වීම තව තවත් තීව්‍ර කරයි (ප්‍රසව වේදනාවේදී ඔක්සිටොසින්, රුධිර කැටි ගැසීම).
• වකුගඩුවේ ප්‍රතිප්‍රවාහ ගුණකය: හෙන්ලේ පුඩුව මගින් වෘක්ක මජ්ජාවේ අධිආස්‍රැතික අනුක්‍රමණයක් නිර්මාණය කරමින් ADH මගින් ජලය නැවත අවශෝෂණය කිරීමට පහසුකම් සලසයි.
• අන්තස්තාපීන් එදිරිව බහිස්තාපීන්: අන්තස්තාපීන් (ක්ෂීරපායින්, පක්ෂීන්) පරිවෘත්තීය තාපය මගින් නියත උෂ්ණත්වයක් පවත්වා ගනී; බහිස්තාපීන් පරිසරයේ තාපය මත රඳා පවතී.

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Biology Syllabus & Resource Book, Unit 5

මුලින්ම මේවා ඉගෙන ගන්න

ඊළඟට යොමු වන්නේ

අදාළ මාතෘකා

විෂය නිර්දේශයේ