සතුන්ගේ විවිධ ප්‍රජනන ක්‍රම

මෙය විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන තැන

වසර 2 · වාරය 1

පුනරාවර්තනය සඳහා ප්‍රධාන කරුණු

සංක්ෂිප්ත, විභාගයට සූදානම් ප්‍රධාන කරුණු සමඟ සතුන්ගේ විවිධ ප්‍රජනන ක්‍රම ඉක්මනින් පුනරාවර්තනය කරන්න

උ/පෙළ ජීව විද්‍යාව ගැන: උසස් පෙළ ජීව විද්‍යාව අණුක මට්ටමේ සිට පරිසර පද්ධති මට්ටම දක්වා ජීවය අධ්‍යයනය කරයි.

• ප්‍රජනනය යනු නව ජීවීන් බිහි කිරීමේ ජීව විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලියයි; එය අලිංගික සහ ලිංගික ප්‍රජනනය ලෙස ප්‍රධාන ආකාර දෙකකි.
• අලිංගික ප්‍රජනනය: තනි ජනකයෙකුගෙන් අනූනන විභාජනය මගින් ප්‍රවේණිකව සර්වසම ක්ලෝන බිහිවීම; ස්ථායී පරිසරවල වේගවත් ගහන වර්ධනයට වාසිදායක වේ.
• අලිංගික ප්‍රජනන ආකාර: ද්විඛණ්ඩනය (ඇමීබා), අංකුරණය (හයිඩ්‍රා), ඛණ්ඩනය හා පුනරුත්ථාපනය (ප්ලනාරියා), සහ කන්‍යාජනනය (සංසේචනය නොවූ ඩිම්බ වලින් ජීවීන් බිහිවීම, උදා: පිරිමි මීමැස්සන්).
• ලිංගික ප්‍රජනනය: ඌනන විභාජනයෙන් සෑදෙන ඒකගුණ ජන්මාණු (ශුක්‍රාණු හා ඩිම්බ) සංසේචනය වී ප්‍රවේණික විවිධත්වයෙන් යුතු ද්විගුණ යුක්තානුවක් (2n) සෑදීම.
• සංසේචන ක්‍රම: බාහිර සංසේචනය (ජලජ පරිසරවල දේහයෙන් පිටතදී සිදු වේ) සහ අභ්‍යන්තර සංසේචනය (ගැහැනු සත්වයාගේ දේහය තුළදී සිදු වේ).

Must know

• සංසේචනයෙන් පසු විකසන රටා: අණ්ඩජතාව (බිත්තර දැමීම, උදා: පක්ෂීන්); ජලාබුජතාව (වැදෑමහ ආධාරයෙන් මව් ගර්භාෂය තුළ විකසනය වී සජීවී පැටවුන් බිහිවීම, උදා: ක්ෂීරපායින්); අණ්ඩාණ්ඩජතාව (බිත්තර දේහය තුළ තබාගෙන පැටවුන් බිහිවීම, උදා: ඇතැම් මෝරුන්).
• උභයලිංගිකතාව: එක් ජීවියෙකු තුළම පුරුෂ හා ස්ත්‍රී ප්‍රජනක අවයව දෙකම පිහිටීම (ගැඩවිලා, පටිපණුවා).
• පරිණාමීය වාසි: ලිංගික ප්‍රජනනය මගින් නව ප්‍රවේණික සංකලන බිහි කරමින් රෝග හා පාරිසරික විපර්යාස හමුවේ නොනැසී පැවතීමේ හැකියාව ලබා දෙයි.

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Biology Syllabus & Resource Book, Unit 5

මුලින්ම මේවා ඉගෙන ගන්න

ඊළඟට යොමු වන්නේ

අදාළ මාතෘකා

විෂය නිර්දේශයේ