නොතේරුණත් දිගටම කියවන්න — ඒක වැදගත් වෙන්නේ ඇයි?

කියවන දෙයක් තේරුම් ගන්න බැරි වුණාම බොහෝ ශිෂ්‍යයන් කරන්නේ කියවන එක නතර කරන එකයි. හැමදාම රෑට කරන මේ පුංචි අතහැරීම තමයි ඔයාගේ විභාග ප්‍රතිඵලය තීරණය කරන්නේ. යම් කොටසක් කියවන අතරතුර ඇතිවන ඒ "අපැහැදිලි බව" සාමාන්‍ය දෙයක් බවත්, බොහෝවිට ඊට අදාළ පිළිතුර තියෙන්නේ ඊළඟ පිටුවේ බවත් "ඉගෙන ගන්න හැටි ඉගෙන ගන්න" පොතේ මේ පරිච්ඡේදයෙන් අපි කතා කරනවා.

කෙටි පිළිතුර: යම් කොටසක් (Section) කියවන විට අපැහැදිලි වුණත්, නතර නොවී එම කොටස අවසානය දක්වාම කියවන්න. පෙළපොත් රචනා කර ඇත්තේ බොහෝවිට ඊළඟ පිටුවේ ඇති උදාහරණයක් හෝ රූපසටහනක් මගින් කලින් තිබූ අපැහැදිලි බව මකා දැමීමටයි. කියවා අවසන් වූ පසුත් යමක් තේරෙන්නේ නැතිනම්, එය පැහැදිලි ප්‍රශ්නයක් ලෙස ලියාගෙන පිළිතුරක් සොයා ගන්න; එය හිතේ බරක් ලෙස තබාගන්න එපා.

ඕනෑම විෂයයකදී, ඕනෑම අමාරු පාඩමකදී ඕනෑම ශිෂ්‍යයෙකුට මේ අත්දැකීමට මුහුණ දෙන්න වෙනවා.

ඔයා පාඩම කියවාගෙන යනවා, හැම දෙයක්ම හොඳට තේරෙනවා — හැබැයි එකපාරටම එක ඡේදයක් හමුවෙනවා මොනවා කළත් තේරෙන්නේ නැති. ඔයා ඒක ආයෙත් කියවනවා. තවමත් අපැහැදිලියි. එතකොට හිත ඇතුළෙන් මෙහෙම හඬක් ඇහෙනවා: "මට මේක තේරෙන්නේ නැහැ. මම මේ විෂයට දක්ෂ නැතුව ඇති." ඊටපස්සේ පොත වැහෙනවා. ෆෝන් එක අතට එනවා. එදාට පාඩම් කළා ඇති කියලා ඔයා හිතනවා.

ඇත්තම කියන්න: ඔයාගේ පාඩම් වැඩ කීයක් මේ විදිහට නතර වෙලා තියෙනවාද?

දැන් මේ ප්‍රශ්නය ගැන හිතන්න: ඔයා නතර නොවී... දිගටම කියෙව්වා නම් මොකක් වෙයිද?

පිළිතුර බොහෝවිට තියෙන්නේ ඊළඟ පිටුවේ

පෙළපොත් ලියන අය දන්නවා සමහර කරුණු පළමු වතාවට කියවද්දීම තේරුම් ගන්න අමාරුයි කියලා. ඒ නිසයි හොඳ පෙළපොතක යම් කරුණක් එක පාරක් විතරක් කියන්නේ නැත්තේ. මුලින් ඒක විස්තර කරනවා, ඊටපස්සේ ඒක පෙන්වනවා. අමාරු ඡේදයකට පස්සේ බොහෝවිට විසඳපු උදාහරණයක් තියෙනවා. වියුක්ත නියමයකට පස්සේ රූපසටහනක් තියෙනවා. මුලින් අපැහැදිලි වුණු අර්ථ දැක්වීමක්, පිටු තුනකට පස්සේ ගණනක් හදද්දී ඉබේම තේරුම් යනවා.

සරලවම කිව්වොත්: පෙළපොත විසින්ම එහි ඇති අපැහැදිලි තැන්වලට පිළිතුරු සපයනවා — හැබැයි ඒ පිළිතුර ලැබෙන්නේ අවසානය දක්වා කියවන අයට විතරයි. අමාරු තැනකදී කියවන එක නතර කරන ශිෂ්‍යයා, ඊළඟ පිටුවේ තියෙන පැහැදිලි කිරීම දකින්නේ නැහැ.

ඒ නිසා අමාරු කරුණු කියවද්දී පළමු නීතිය හරිම සරලයි: ඒ කොටස (Section) කියවා අවසන් කරන්න. මුළු පරිච්ඡේදයම නෙවෙයි, ඔයා කියවන ඒ අදාළ කොටස පමණක් අවසානය තෙක් කියවන්න. ඔයාව නතර කරපු ඡේදය පසු කරගෙන, උදාහරණ සහ සාරාංශය දක්වාම යන්න. ඊටපස්සේ ආයෙත් හැරිලා බලන්න. බොහෝවිට අර තිබුණු අපැහැදිලි බව ඉබේම නැතිවෙලා ගිහින් තියෙනවා ඔයාට පෙනේවි.

නොතේරීම කියන්නේ ඔයා දුර්වලයි කියන එක නෙවෙයි

දිගටම කියවිය යුතු තවත් ගැඹුරු හේතුවක් තියෙනවා. ඒ තමයි "නොතේරීම" කියන දේ අපි තේරුම් ගන්නා විදිහ.

ගොඩක් ශිෂ්‍යයන් හිතන්නේ යමක් තේරෙන්නේ නැති වුණාම තමන් ඒ විෂයට දුර්වලයි කියලා. නමුත් ඉගෙනීමේ විද්‍යාව (Learning Science) පෙන්වා දෙන්නේ වෙනස්ම කතාවක්. දශක ගණනාවක පර්යේෂණවලට අනුව "අවශ්‍යම බාධාවන්" (Desirable difficulties) කියන්නේ ඉගෙනීමේ වැදගත් කොටසක්. යමක් තේරුම් ගැනීමට ගන්නා උත්සාහය පරාජයක් නෙවෙයි; ඇත්තටම අපිට යමක් තදින්ම මතක හිටින්නේ ඒ වෙනුවෙන් මොළයට වෙහෙසක් දෙන්න වුණාමයි. හරිම ලෙහෙසියෙන් තේරෙන දේවල් ඉක්මනින්ම අමතක වෙලා යනවා.

වෙනත් විදිහකින් කිව්වොත්, නොතේරීම කියන්නේ ඉගෙනීමට ඇති තාප්පයක් නෙවෙයි. ඒක ඉගෙනීමට ඇතුළු වෙන්න තියෙන දොරටුවයි. ඔයා ගරු කරන හැම විද්‍යාඥයෙක්ම, දොස්තරවරයෙක්ම හෝ ඉංජිනේරුවෙක්ම තමන්ගේ ජීවිතේ දහස් ගණන් පැය ගණනක් ගත කරලා තියෙන්නේ දේවල් තේරෙන්නේ නැතිවයි — හැබැයි ඔවුන් නතර නොවී දිගටම කියෙව්වා. ඔවුන් සහ පොත වහලා දාන ශිෂ්‍යයා අතර වෙනස දක්ෂතාවය නෙවෙයි. ඒ තමයි යමක් අපැහැදිලි වුණු මොහොතේ ඔවුන් ගත්ත තීරණය.

තව දෙයක්, අමාරු තැනකදී නතර වීම පුරුද්දක් කරගත්තොත් ඒක ඔයාට ලොකු පාඩුවක් වෙනවා. අමාරු ඡේදයක් හමුවුණාම පස්සට යන ශිෂ්‍යයෙක් තමන්ගේ මොළයට පුරුදු කරන්නේ "අමාරු නම් අතහරින්න" කියලයි. විභාගය කිට්ටු වෙද්දී ඔවුන්ගේ විෂය නිර්දේශයේ තියෙන්නේ භාගෙට කියවපු පාඩම් විතරයි. බොහෝවිට විභාගයට ලකුණු ලැබෙන වැදගත්ම කොටස් තියෙන්නේ අන්න ඒ අමාරු තැන්වලයි.

කියවා අවසන් වූ පසුවත් නොතේරේ නම් කුමක් කළ යුතුද?

දිගටම කියවන්න — ඒක හරි. හැබැයි ඔයා ඒ කොටස කියවලා ඉවරයි, ඒත් තවමත් යම් තැනක් තේරෙන්නේ නැහැ. එතකොට මොකද කරන්නේ?

එතකොට දෙවැනි පියවරට යන්න: නොතේරෙන හැඟීම ප්‍රශ්නයක් බවට පත් කරන්න.

"මට මේ විදුලිය පාඩම තේරෙන්නේ නැහැ" කියන්නේ ලොකු බරක් දැනෙන හැඟීමක්. ඒකෙන් කරන්න පුළුවන් දෙයක් නැහැ. හැබැයි "ප්‍රතිරෝධකයක් සමාන්තරගතව සම්බන්ධ කළාම මුළු ප්‍රතිරෝධය අඩු වෙන්නේ ඇයි?" කියන්නේ ප්‍රශ්නයක්. ඒකට ගුරුවරයෙක්ගෙන්, යාළුවෙක්ගෙන් හෝ ටියුටර් කෙනෙක්ගෙන් විනාඩි පහකින් පිළිතුරක් ගන්න පුළුවන්.

ඒ නිසා ඔයාගේ පොතේ පැත්තකින් ඉඩක් තියාගන්න. යම් කොටසක් කියවා අවසන් වූ පසුවත් යමක් තේරෙන්නේ නැතිනම්, ඒක ඉතාමත් පැහැදිලි ප්‍රශ්නයක් විදිහට ලියාගන්න. ඊටපස්සේ ඊළඟ කොටස කියවන්න. එතකොට ඔයාට දැනෙන අර "මට මගහැරුණා" කියන බය නැතිවෙලා "මට විසඳගන්න ප්‍රශ්න දෙකක් තියෙනවා" කියන සන්සුන් හැඟීම ඇති වෙනවා. ඔයා දැන් ප්‍රශ්න ගැන බය වෙන්නේ නැහැ, ඒවාට පිළිතුරු හොයන්න පටන් ගන්නවා. (මේ විදිහට ප්‍රශ්න ලියාගන්න එක ගැන "ප්‍රශ්න ලොගය" කියන පරිච්ඡේදයේ අපි වැඩිදුරටත් කතා කරනවා.)

අද රාත්‍රියේම කළ හැකි දේ

1. ඔයා මෑතකදී කියවන්න අමාරුයි කියලා නතර කරපු පාඩමක් ගන්න. ඔයාව නතර කරපු අර අමාරු ඡේදය හොයාගන්න.
2. ඒ ඡේදයේ ඉඳන් ඒ කොටස (Section) අවසානය වෙනකම්ම කියවන්න — අතරමග නතර වෙන්නවත්, ආයෙ ආයෙ කියවන්නවත් එපා. උදාහරණ ගැන අවධානය දෙන්න.
3. අවසානයට ගියාම, ආයෙත් අර අමාරු ඡේදය දෙස බලන්න. දැන් ඒක තේරෙනවා නම්, ඒක තේරුම් ගන්න උදව් වුණේ මොකක්ද කියලා පොඩ්ඩක් හිතන්න.
4. තවමත් තේරෙන්නේ නැතිනම්, ඒ ගැන පැහැදිලි ප්‍රශ්නයක් පොතේ පැත්තකින් ලියන්න. ප්‍රශ්නයක් ලියාගත්තා කියන්නේ ඔයා ඉගෙනීමේ ඉදිරියට ගියා කියන එකයි.

කෙටියෙන්

• කොටසක් කියවන අතරතුර අපැහැදිලි බවක් දැනීම ඉතාමත් සාමාන්‍ය දෙයක්. පෙළපොත්වල අමාරු ඡේද පැහැදිලි කරන්නේ ඊළඟට එන උදාහරණ සහ රූපසටහන් මගිනුයි.
• පළමු නීතිය: යමක් තේරෙන්නේ නැහැ කියලා තීරණය කරන්න කලින් ඒ කොටස කියවා අවසන් කරන්න.
• මුලින් අමාරුවෙන් සහ වෙහෙස මහන්සියෙන් ඉගෙන ගන්නා දේවල්, ලෙහෙසියෙන් ඉගෙන ගන්නා දේවලට වඩා හොඳින් මතක හිටිනවා.
• කියවා අවසන් වූ පසුවත් පවතින නොතේරෙන දේවල්, පැහැදිලි ප්‍රශ්නයක් ලෙස ලියාගන්න.
• අමාරු තැන්වලදී නතර වීම පුරුද්දක් කරගතහොත්, විෂය නිර්දේශයම භාගෙට කියවූ එකක් බවට පත්වනු ඇත.

ඉඩසර ඇකඩමිය සමඟ තවත් පියවරක්

ඔයා ලියාගන්න ප්‍රශ්නයකට ඉක්මන් සහ නිවැරදි පිළිතුරක් ලැබෙන එක හරිම වටිනවා. ඉඩසර ඇකඩමියේ AI Study Coach (Ask AI) පහසුකම නිර්මාණය කරලා තියෙන්නේ ඔයා පාඩම් කරද්දී එන මෙවැනි ප්‍රශ්නවලට උදව් කරන්නයි. එය ලංකාවේ විෂය නිර්දේශයට අනුව සැකසී ඇති නිසා, ඔයාට ලැබෙන්නේ විභාගයට ගැළපෙන පිළිතුරුයි. දිනකට පණිවිඩ 5ක් දක්වා නොමිලේ අත්හදා බලන්න පුළුවන්; ගෙවන සාමාජිකත්වවලදී සීමාවක් නැහැ. ඒ වගේම, අපේ නොමිලේ ලබාදෙන Prompt Packs පාවිච්චි කරලා ඕනෑම විෂයයකට අදාළව ප්‍රශ්න අහන විදිහ ඉගෙන ගන්න පුළුවන්. මතක තබාගන්න: පිළිතුර ලැබුණු පසු එය ඔයාගේම වචනයෙන් ප්‍රශ්නය අසල ලියාගන්න.

නොමිලේ ආරම්භ කරන්න — ගිණුමක් සාදන්න →

නිතර අසන ප්‍රශ්න

මට තේරෙන්නේ නැති වචන දිගටම කියවන එක කාලය අපතේ යැවීමක් නෙවෙයිද? නැහැ. ඔයාට හැඟෙනවාට වඩා දෙයක් ඔයාගේ මොළයට තේරෙනවා. බොහෝවිට අඩු වෙලා තියෙන්නේ එක පුංචි පුරුකක් විතරයි, ඒක ඊළඟ උදාහරණයෙන් ලැබෙන්න පුළුවන්. දිගටම කියවන්න යන්නේ තව විනාඩි පහක් විතරයි, හැබැයි නතර වුණොත් ඔයාට මුළු පාඩමම අතහැරෙනවා.

මුළු කොටසම කියවලා ඉවර වෙලත් මට කිසිම දෙයක් තේරුණේ නැත්නම්? එහෙම වෙන්නේ බොහෝවිට ඔයාට කලින් පාඩමක මූලික කරුණක් මගහැරිලා තියෙන නිසයි. ඒ ප්‍රශ්නය ලියාගෙන, කලින් පාඩමට ගිහින් ආයෙත් බලන්න. ඒක පස්සට යෑමක් නෙවෙයි, තමන්ගේ අඩුව හඳුනාගෙන ඒක පුරවා ගැනීමක්.

අමාරු ඡේදය තේරෙනකම්ම ආයෙ ආයෙ කියවන එක හොඳ නැද්ද? වැඩිම වුණොත් දෙපාරක් කියවන්න — ඊටපස්සේ ඉස්සරහට යන්න. එකම තැන කැරකෙන එකෙන් වෙන්නේ කලකිරීමක් ඇති වෙන එක විතරයි. ඔයාට ඕන කරන පැහැදිලි කිරීම තියෙන්නේ ඒ ඡේදය ඇතුළේ නෙවෙයි, ඊට ඉදිරියෙන් වෙන්න පුළුවන්.

මේක සාහිත්‍යය හෝ ඉතිහාසය වගේ විෂයයන්ටත් අදාළද? අනිවාර්යයෙන්ම. අමාරු කවියක් හෝ සංකීර්ණ ඉතිහාස සිදුවීම් මාලාවක් වුණත් පැහැදිලි වෙන්නේ ඒ ගැන කෙරෙන සාකච්ඡාව සහ ඉදිරියට කියවීම මගිනුයි.

තවදුරටත් කියවීමට

මෙම කියවීමේ විනය සහ ප්‍රශ්න ලොගය පවත්වා ගැනීම "ඉඩසර ක්‍රමය" (Idasara Method) හි ප්‍රධාන පියවරවල් දෙකක්. ඒ ගැන සම්පූර්ණ විස්තරය මෙතැනින් කියවන්න: Part 1 — The Human Foundation & Active Recall.

මූලාශ්‍ර

• UCLA Bjork Learning and Forgetting Lab — research overview on desirable difficulties
• The Learning Scientists: Learn How to Study Using… Retrieval Practice
• The Idasara Method: Part 1 — The Human Foundation & Active Recall