ඔබේ විභාගය සඳහා ඕනෑම AI තාක්ෂණයක් (Chatbot) විශ්වාස කිරීමට පෙර ඔබ ඇසිය යුතු ප්‍රශ්න 4

අද පවතින නවීන Chatbots (උදා: ChatGPT) ඇත්තටම දක්ෂයි. ඒවා පුහුණු කර තිබෙන්නේ මුළු ලෝකයේම තොරතුරු පදනම් කරගෙන මිස ඔබේ විභාගයේ ලකුණු දීමේ පටිපාටියට (Marking Scheme) අනුව නෙමෙයි. 'ඉගෙන ගන්න හැටි ඉගෙන ගන්න' පොතේ මෙම පරිච්ඡේදය මගින් ඕනෑම AI මෙවලමක් විභාග සඳහා භාවිතා කිරීමට පෙර ඇසිය යුතු ප්‍රශ්න හතරක් සහ එමගින් මතු විය හැකි අවදානම් දෙකක් ගැන පැහැදිලි කරයි.

කෙටි පිළිතුර: අලුත් දේවල් සොයා බැලීමට සහ උපකාරක ගුරුවරයෙකු ලෙස ප්‍රශ්න ඇසීමට ChatGPT වැනි දෑ නිදහසේ භාවිතා කරන්න. නමුත් ඔබේ විභාග සූදානම සම්පූර්ණයෙන්ම එයට භාර නොදෙන්න. මන්ද, එය පිළිතුරු දෙන්නේ මුළු ලෝකයේම පොදු භාෂාවෙන් මිස ඔබේ විභාගයේ ලකුණු දීමේ පටිපාටියට අනුව නොවේ. එමෙන්ම, ඔබ අතින් ලියන පිළිතුරු පත්‍ර නිවැරදිව ලකුණු කිරීමට එයට නොහැක. ඕනෑම AI මෙවලමක් මෙම ප්‍රශ්න 4න් මැන බලන්න: එය කරුණු සසඳන්නේ මොනවා සමඟද? එහි නිවැරදිභාවය සහතික කරන්නේ කවුද? මගේ අපැහැදිලි තැන්වලට කුමක් සිදු වේද? මගේ අත් අකුරින් ලියූ පිළිතුරු ලකුණු කළ හැකිද?

මුලින්ම අපි අවංක වෙමු. අද තිබෙන ChatGPT සහ අනෙකුත් AI මෙවලම් ඉතා ඉහළ මට්ටමක පවතී. ඔබ ඒවාට "මම ලංකාවේ උසස් පෙළ භෞතික විද්‍යාව හදාරන ශිෂ්‍යයෙක්" යැයි පැවසුවහොත්, එය මතක තබාගෙන ඔබට උදව් කිරීමට ඒවාට පුළුවන. ඔබ දිනපතා මේවා භාවිතා කරන්නේ නම්, ඔබ ඒවා හොඳින් හුරු කරගෙන ඇති බව මම දනිමි.

නමුත් මේ පරිච්ඡේදයෙන් මම ඔබට කියන්නට උත්සාහ කරන්නේ ඉතා වැදගත් දෙයක්: ලංකාවේ ජාතික විභාගයකට සූදානම් වීමේදී, ගලායන ලස්සන පිළිතුරක් ලැබීම සහ ලකුණු ලැබෙන නිවැරදි පිළිතුරක් ලැබීම කියන්නේ දෙකක්. මේ දෙක අතර ඇති වෙනස ඔබ පියවි ඇසට නොපෙනෙන තැන්වල සැඟවී තිබේ. ඒ අවදානම් දෙක පහත පරිදි වේ.

පළමු අවදානම: වැරදි "භාෂා ශෛලිය" (The wrong dialect)

ඔබේ විභාගයට ආවේණික වූ භාෂා ශෛලියක් ඇත. විභාග ලකුණු දීමේ පටිපාටිය (Marking Scheme) මගින් අපේක්ෂා කරන්නේ ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය (NIE) මගින් අනුමත කළ නිශ්චිත පාරිභාෂික වචන, සලකුණු කිරීම් සහ රූප සටහන් වල නම් කිරීම් ය. පොදු AI ආකෘතියක් භෞතික විද්‍යාව ඉගෙන ගෙන තිබෙන්නේ මුළු ලෝකයෙන්මය — ඇමරිකානු පාඨමාලා, බ්‍රිතාන්‍ය A-Level, ඉන්දියානු JEE සහ විශ්වවිද්‍යාල පොත් ඒ අතර වේ. එහි පිළිතුරු මේ සියල්ලේ මිශ්‍රණයකි.

එහිදී ඔබට ලකුණු අහිමි වන ප්‍රධානතම හේතුව "විෂය කරුණ වැරදි වීම" නොවේ. එය බොහෝ විට "විෂය කරුණ නිවැරදි වුවත්, ශෛලිය වැරදි වීමයි" (Right physics, wrong dialect). සමහර විට එය ගණිතමය ගැටලුවක් විසඳන්නේ ලංකාවේ ක්‍රමයට වඩා වෙනස් ක්‍රමයකට විය හැක, නැතහොත් අපේ විෂය නිර්දේශයේ පිළි නොගන්නා වචනයක් භාවිතා කළ හැක. ඔබ සකස් කළ 'Instructions' මගින් මෙය යම් තාක් දුරට අවම කළ හැකි වුවත්, සම්පූර්ණයෙන්ම නැති කළ නොහැක. මන්ද AI ආකෘතිය සතුව ඔබේ ලකුණු දීමේ පටිපාටියේ පිටපතක් නොමැති අතර, ඇත්තේ ඔබ ලබා දුන් විස්තරයක් පමණි.

තවත් කරුණක් නම්, AI විසින් විටින් විට ලබා දෙන වැරදි තොරතුරු (Hallucinations) ය. දැන් ඒවා අවම වුවත්, තවමත් ඒවා හඳුනා ගැනීම අපහසුය. වැරදි පියවරක් වුවත් AI ඉදිරිපත් කරන්නේ ඉතා විශ්වාසදායක හඬකිනි. විභාගයට යන ශිෂ්‍යයෙකුට මෙය ඉතා අවදානම් සහගතය.

දෙවන අවදානම: කිසිදු වෙනසක් සිදු නොකරන පිළිතුරු

දෙවන ගැටලුව පිළිතුරේ ගුණාත්මකභාවය ගැන නොවේ.

අද රාත්‍රියේ ඔබ යම් කරුණක් Chatbot එකකින් අසා දැන ගත් විට, "මට ඒ දේ තේරුණේ නැහැ" යන කරුණට කුමක් සිදු වේද? කිසිවක් සිදු නොවේ. එම සංවාදය එහි ඉතිහාසයේ (Chat history) තිබිය හැක. නමුත් ඔබ ඒ කරුණ තේරුම් නොගත් බව ඔබ ලබන සතියේ කරන පුනරීක්ෂණ වලට බලපාන්නේ නැත. එය ලබන සතියේ නැවත ප්‍රශ්නයක් ලෙස ඔබ ඉදිරියට එන්නේ නැත. ඔබ පිළිතුරක් ලබා ගත්තද, ඔබේ "ඉගෙනීමේ පද්ධතිය" (System) කිසිවක් ඉගෙන ගත්තේ නැත.

මෙය දක්ෂ ශිෂ්‍යයෙකුගේ ක්‍රමවේදය සමඟ සසඳන්න: දක්ෂ ශිෂ්‍යයෙකු තමාට වැරදුණු හෝ අපැහැදිලි වූ සෑම කරුණක්ම සටහන් කරගෙන, වර්ගීකරණය කර, ඒවා නැවත නැවත මතක් කිරීමට කාලසටහනක් සකස් කරයි. සැබෑ අධ්‍යාපනික මෙවලමක් ඔබේ වැරදීම් සහ ප්‍රශ්න ස්වයංක්‍රීයව ඔබේ පුනරීක්ෂණ සැලසුමට එකතු කළ යුතුය. නමුත් සාමාන්‍ය Chatbot එකක් ඒ පද්ධතියෙන් බැහැරව පවතී. එය එම මොහොතට දක්ෂ වුවත්, ඔබේ විභාග ප්‍රතිඵලය හදන "යන්ත්‍රයට" සම්බන්ධ නැත.

කිසිදු Chatbot එකකට කළ නොහැකි කාර්යය කුමක්ද?

තවත් ඉතා වැදගත් දෙයක් තිබේ: ඔබේ විභාගය පවත්වන්නේ අතින් ලිවීමෙනි. කිසිදු සාමාන්‍ය Chatbot එකකට ඔබ අතින් ලියන ලද පිළිතුරු පත්‍රයක් නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටියට අනුව නිවැරදිව පරීක්ෂා කළ නොහැක. ඔබ පිළිතුරක් ටයිප් කර එහි අදහස විමසිය හැකි වුවත්, ඔබේ Combined Maths පියවර තුනක ඡායාරූපයක් ලබා දී, එයට පියවර ලකුණු (Method marks) සහ නිවැරදි වචන සඳහා ලකුණු ලබා ගත නොහැක. නමුත් ඔබේ ලකුණු තීරණය වන්නේ මෙන්න මේ ක්‍රියාවලිය මතයි.

ඕනෑම AI අධ්‍යාපන මෙවලමක් මැන බැලිය යුත්තේ කෙසේද?

ඕනෑම මෙවලමක් භාවිතා කිරීමට පෙර මෙම ප්‍රශ්න 4 අසන්න:

1. එය කරුණු සසඳන්නේ මොනවා සමඟද? මෙම මෙවලම පිළිතුරු ලබා දෙන්නේ ජාතික විෂය නිර්දේශය සහ නිල පොත්පත් මත පදනම්වද? නැතිනම් ලෝකයේ පොදු දැනුමෙන්ද?
2. වගකීම සහතික කරන්නේ කවුද? විෂය නිර්දේශයට අනුකූල වීම එම පද්ධතියේම කොටසක්ද? නැතිනම් එය ඔබ ලබා දෙන උපදෙස් (Custom instructions) මත පමණක් රඳා පවතීද?
3. මගේ අපැහැදිලි තැන්වලට කුමක් සිදු වේද? එම වැරදීම් ස්වයංක්‍රීයව මගේ පුනරීක්ෂණ කාලසටහනට එකතු වේද? නැතිනම් එය Chat history එකේ වැළලී යයිද?
4. මගේ අත් අකුරින් ලියූ පිළිතුරු ලකුණු කළ හැකිද? විභාගයේදී ලකුණු ලැබෙන සැබෑ ක්‍රමයටම මගේ පිළිතුරු පත්‍ර පරීක්ෂා කළ හැකිද?

අපි ඉඩසර ඇකඩමිය නිර්මාණය කළේ මෙන්න මේ ප්‍රශ්න හතරට පිළිතුරු දීමටයි. අපගේ Ask AI විශේෂාංගය පිළිතුරු ලබා දෙන්නේ NIE විෂය නිර්දේශය සහ නිල පෙළපොත් පදනම් කරගෙනයි. ඔබ අසන සෑම ප්‍රශ්නයක්ම ඔබේ "වැරදුණු තැන් බැංකුවට" (Mistake Bank) සහ පුනරීක්ෂණ කාලසටහනට එකතු වේ. එමෙන්ම අපේ Exam Paper Marking සේවාව මගින් ඔබ අතින් ලියූ පිළිතුරු පත්‍ර ඡායාරූප ගත කළ විට, ඒවා නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටියට අනුව ලකුණු කර ලබා දෙයි. මෙහිදී අපගේ රීතිය වන්නේ: නිල පෙළපොත සැමවිටම AI වලට වඩා ඉහළින් පවතින බවයි.

ඔබේ සාමාන්‍ය Chatbot එක එයට ගැලපෙන වැඩ සඳහා භාවිතා කරන්න. නමුත් විභාගයට ලකුණු ලබා ගැනීමට නම්, ඔබේ විෂය නිර්දේශයට වගකියන පද්ධතියක් භාවිතා කරන්න.

අද රාත්‍රියේම කළ හැකි දේ

1. ඔබ දැනට භාවිතා කරන AI එකෙන් පරීක්ෂණයක් කරන්න: ඔබේ පෙළපොතේ ඇති නිශ්චිත නිර්වචනයක් (Definition) AI එකෙන් අසා, එය පෙළපොත සමඟ වචනයෙන් වචනය සසඳන්න. එහිදී ඔබට වැදගත් පුරුද්දක් ඉගෙන ගත හැකිය: විශ්වාස කිරීමට පෙර සසඳා බැලීම (Verification before trust).
2. අවංකව සිතන්න: ඔබ අවසන් වරට අතින් ලියූ පිළිතුරක් ලකුණු කළේ කවුද? "කිසිවෙක් නැත" හෝ "මමමයි" නම්, ඔබේ සූදානම තුළ අඩුවක් පවතී. එය පිරවීමට ක්‍රමයක් සොයන්න.
3. මේ පරීක්ෂණ දෙකේ ප්‍රතිඵල ඔබේ සටහන් පොතේ කොනක ලියා තබන්න.

කෙටියෙන්

• නවීන Chatbots දක්ෂ වුවත්, විභාග අවදානම ඇත්තේ වැරදි ශෛලිය තුළයි. කරුණු නිවැරදි වුවත් විභාග ක්‍රමයට නොගැලපීම නිසා ලකුණු අහිමි විය හැක.
• වැරදි තොරතුරු ඉතා විශ්වාසදායක ලෙස ඉදිරිපත් විය හැකි නිසා, ඒ ගැන අවධානයෙන් සිටින්න.
• සාමාන්‍ය Chatbot එකකින් ලැබෙන පිළිතුර ඔබේ ඉගෙනීමේ පද්ධතියට සම්බන්ධ නොවේ. වැරදුණු දේ නැවත පුහුණු වීමට ක්‍රමයක් එහි නැත.
• කිසිදු Chatbot එකකට කළ නොහැකි කාර්යය වන්නේ අතින් ලියූ පිළිතුරු පත්‍ර නිල පටිපාටියට ලකුණු කිරීමයි.
• ප්‍රශ්න 4 සිහි තබා ගන්න: සසඳන්නේ මොනවා සමඟද? වගකීම කාගේද? වැරදීම් වලට මොකද වෙන්නේ? අත් අකුරු ලකුණු කළ හැකිද? හැමවිටම පෙළපොතට මුල් තැන දෙන්න.

නොමිලේ ආරම්භ කරන්න — ගිණුමක් සාදන්න →

නිතර අසන ප්‍රශ්න

මම AI එකට මගේ Syllabus එක දීලයි තියෙන්නේ. ඒක මදිද? එය හොඳ පියවරක්. නමුත් එහිදීත් පද්ධතිය ලකුණු දීමේ පටිපාටිය සමඟ සජීවීව සසඳන්නේ නැත. එමෙන්ම ඔබ අසන ප්‍රශ්න ඔබේ ඉදිරි පුනරීක්ෂණ සැලසුමට සම්බන්ධ වන්නේ ද නැත.

"වැරදි ශෛලිය" (Wrong dialect) හඳුනා ගන්නේ කොහොමද? පෙළපොතේ නැති අමුතු වචන හෝ සංකේත භාවිතා කිරීම, පියවරවල් මඟ හැරීම හෝ නිර්වචන වෙනත් වචන වලින් ඉදිරිපත් කිරීම මෙහි ලක්ෂණ වේ. සැමවිටම පෙළපොත සමඟ සසඳන්න.

එතකොට ChatGPT පාවිච්චි කරන එක ශිෂ්‍යයන්ට නරකද? නැත. අලුත් අදහස් දැන ගැනීමට, භාෂාව පුහුණු වීමට සහ කරුණු පැහැදිලි කර ගැනීමට එය ඉතා හොඳයි. නමුත් විභාගයට සූදානම් වීමේදී (Syllabus-accurate prep) එය ප්‍රවේශමෙන් භාවිතා කළ යුතුය.

මගේ දරුවා ගෙදර වැඩ වලට Chatbot එකක් පාවිච්චි කරනවා. මම ඒ ගැන බය විය යුතුද? (දෙමාපියන් සඳහා) කරුණු දෙකක් බලන්න: ඔහු එය භාවිතා කරන්නේ "ගුරුවරයෙක්" (Tutor mode) ලෙසද නැතිනම් "පිළිතුරු ලබා දෙන යන්ත්‍රයක්" (Vending machine) ලෙසද? පිළිතුරු කොපි කරනවා පමණක් නම්, ඉන් ඉගෙනීමක් සිදු නොවේ. AI පිළිතුරු සැමවිටම පෙළපොත සමඟ සසඳන්නට දරුවා උනන්දු කරන්න.

තවදුරටත් කියවීමට

විෂය නිර්දේශයට අනුකූල වීම සහ වැරදුණු තැන් කළමනාකරණය ගැන වැඩි විස්තර ඉඩසර ක්‍රමවේදය (Idasara Method) තුළින් කියවිය හැක: Part 1 — The Human Foundation & Active Recall සහ Part 2 — The Plan.

මූලාශ්‍ර

• UNESCO — Artificial intelligence in education: a human-centred approach
• ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය (NIE), ශ්‍රී ලංකාව — nie.ac.lk
• ඉඩසර ක්‍රමවේදය (The Idasara Method): Part 1 සහ Part 2