අන්තරාසර්ග පාලනය සහ මානව අන්තරාසර්ග පද්ධතිය

අන්තරාසර්ග පද්ධතිය නාල රහිත ග්‍රන්ථිවලින් සමන්විත වන අතර ඒවා රුධිරයට හෝමෝන ශ්‍රාවය කර ඉලක්ක සෛලවල ප්‍රතිග්‍රාහක සමග බන්ධනය වී ක්‍රියා කරයි. හෝමෝන වර්ග 2 කි: ජලයේ ද්‍රාව්‍ය ප්‍රෝටීන හෝමෝන (ඉන්සියුලින්, ග්ලුකොගන්; සෛල පටල ප්‍රතිග්‍රාහක සමග බැඳී cAMP මගින් ක්‍රියා කරයි) සහ ලිපිඩ ද්‍රාව්‍ය ස්ටෙරොයිඩ හෝමෝන (කෝටිසෝල්, ටෙස්ටොස්ටෙරෝන්; සෛල ප්ලාස්ම/න්‍යෂ්ටික ප්‍රතිග්‍රාහක සමග බැඳී ජාන ප්‍රකාශනය වෙනස් කරයි). හයිපොතැලමස සහ පිටියුටරි අක්ෂය: හයිපොතැලමස මගින් පූර්ව පිටියුටරිය පාලනය කරන හෝමෝන (GnRH, TRH, CRH) ශ්‍රාවය කරයි; අපර පිටියුටරිය ඔක්සිටොසින් සහ ADH ගබඩා කර රුධිරයට මුදාහරියි.

තයිරොයිඩ් සහ පැරතයිරොයිඩ්: තයිරොක්සින් (T4/T3) මූලික පරිවෘත්තීය වේගය පාලනය කරයි; කැල්සිටොනින් රුධිර Ca2+ මට්ටම අඩු කරන අතර, පැරතෝර්මෝනය (PTH) රුධිර Ca2+ මට්ටම වැඩි කරයි. අධිවෘක්ක ග්‍රන්ථි: බාහිකයෙන් කෝටිසෝල් සහ ඇල්ඩොස්ටෙරෝන් ශ්‍රාවය වන අතර, මජ්ජාවෙන් ඇඩ්‍රිනලින් හා නොර්ඇඩ්‍රිනලින් ශ්‍රාවය වේ.

පරීක්ෂක ලකුණු කිරීමේ පිරික්සුම් (උ/පෙළ ජීව විද්‍යාව)

1. සෘණ ප්‍රතිපෝෂණ ලූප: ඉලක්ක හෝමෝන මට්ටම (T3/T4) වැඩි වූ විට හයිපොතැලමස සහ පිටියුටරිය නිශේධනය වී එම හෝමෝන ශ්‍රාවය වීම පාලනය වේ.
2. කැල්සියම් හෝමියස්ටැසිස්: කැල්සිටොනින් රුධිර කැල්සියම් අඩු කර අස්ථිවල තැන්පත් කරයි; PTH අස්ථි බිඳහෙළමින් සහ වකුගඩුවලින් නැවත අවශෝෂණය කරමින් රුධිර කැල්සියම් මට්ටම ඉහළ නංවයි.
3. ලැන්ගර්හැන්ස් දූපත්: බීටා සෛල මගින් ඉන්සියුලින් (ග්ලයිකෝජන් තැන්පත් කර රුධිර ග්ලූකෝස් අඩු කරයි) සහ ඇල්ෆා සෛල මගින් ග්ලුකොගන් (රුධිර ග්ලූකෝස් වැඩි කරයි) ශ්‍රාවය කරයි.