සන්ධි වර්ග සහ සැකිලි පේශි චලන යාන්ත්‍රණය

මෙය විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන තැන

වසර 2 · වාරය 1

පුනරාවර්තනය සඳහා ප්‍රධාන කරුණු

සංක්ෂිප්ත, විභාගයට සූදානම් ප්‍රධාන කරුණු සමඟ සන්ධි වර්ග සහ සැකිලි පේශි චලන යාන්ත්‍රණය ඉක්මනින් පුනරාවර්තනය කරන්න

උ/පෙළ ජීව විද්‍යාව ගැන: උසස් පෙළ ජීව විද්‍යාව අණුක මට්ටමේ සිට පරිසර පද්ධති මට්ටම දක්වා ජීවය අධ්‍යයනය කරයි.

• සන්ධි වර්ග 3 කි: තන්තුමය සන්ධි (අචල සන්ධි, උදා: හිස්කබලේ සීවන), කාටිලේජමය සන්ධි (අඩක් චලනය වන, උදා: අන්තර්කශේරුකා මඬල), සහ සයිනෝවියල් සන්ධි (පූර්ණ චලනය වන සන්ධි).
• සයිනෝවියල් සන්ධියක ව්‍යුහය: සන්ධි කාටිලේජය, සයිනෝවියල් තරලය සහිත කුහරය (ඝර්ෂණය අවම කරයි), තන්තුමය සන්ධි කෝෂය, සහ බන්ධනී.
• සයිනෝවියල් සන්ධි උපවර්ග: බෝල සහ කුහර සන්ධි (උරහිස, උකුල), අසව් සන්ධි (වැලමිට, දණහිස), කරකැවුම් සන්ධි (ඇට්ලස්-ඇක්සිස් සන්ධිය), සහ ලිස්සුම් සන්ධි (මැණික්කටු අස්ථි අතර).
• සැකිලි පේශි ක්ෂුද්‍ර ව්‍යුහය: සර්කෝමියරය යනු සංකෝචක ඒකකයයි; එය Z-රේඛා මගින් සීමා වී තුනී සූත්‍රිකා (ඇක්ටින්, ට්‍රොපොමයෝසින්, ට්‍රොපොනින්) සහ ඝන සූත්‍රිකා (මයෝසින්) දරයි.
• සූත්‍රිකා ලිස්සා යාමේ යාන්ත්‍රණය: ස්නායු ආවේගය නිසා සාකොප්ලාස්මීය ජාලයෙන් Ca2+ නිදහස් වේ -> Ca2+ ට්‍රොපොනින් සමග බැඳී ඇක්ටින් අඩවි නිරාවරණය කරයි -> මයෝසින් හිස් ඇක්ටින් සමග හරස් පාලම් සාදා ATP ශක්තියෙන් ඇදගනී (බල පහර) -> සාකොමියරය කෙටි වේ.

Must know

• මරණීය දෘඪතාව (Rigor Mortis): මරණයෙන් පසු ATP නිෂ්පාදනය නතර වීම නිසා මයෝසින් හිස් ඇක්ටින් වලින් වෙන් විය නොහැකිව මාංශ පේශි දැඩි වේ.
• ප්‍රතිවිරෝධී පේශි යුගල: මාංශ පේශිවලට ඇදීම පමණක් කළ හැකි අතර තල්ලු කළ නොහැක; වැලමිට නැමීම සඳහා ද්වීශීර්ෂකය සංකෝචනය වන විට ත්‍රිශීර්ෂකය ලිහිල් වේ.
• චාලක ඒකකය: එක් චාලක නියුරෝනයක් සහ එය මගින් ස්නායුනය වන පේශි තන්තු සමූහය චාලක ඒකකයක් නම් වේ.

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Biology Syllabus & Resource Book, Unit 5

මුලින්ම මේවා ඉගෙන ගන්න

අදාළ මාතෘකා

විෂය නිර්දේශයේ