ප්‍රතිශක්තිය සහ මානව ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය

මෙය විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන තැන

වසර 2 · වාරය 1

පුනරාවර්තනය සඳහා ප්‍රධාන කරුණු

සංක්ෂිප්ත, විභාගයට සූදානම් ප්‍රධාන කරුණු සමඟ ප්‍රතිශක්තිය සහ මානව ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ඉක්මනින් පුනරාවර්තනය කරන්න

උ/පෙළ ජීව විද්‍යාව ගැන: උසස් පෙළ ජීව විද්‍යාව අණුක මට්ටමේ සිට පරිසර පද්ධති මට්ටම දක්වා ජීවය අධ්‍යයනය කරයි.

• ප්‍රතිශක්තිය යනු බෝවන රෝගකාරක සහ ආගන්තුක ද්‍රව්‍යවලින් ශරීරය ආරක්ෂා කිරීමයි; එය සහජ (විශේෂිත නොවන) සහ අත්පත් කරගත් (විශේෂිත) ප්‍රතිශක්තිය ලෙස කොටස් දෙකකි.
• සහජ ප්‍රතිශක්තිය: භෞතික/රසායනික බාධක (සම, ශ්ලේෂ්මල, ආමාශයික HCl, කඳුළුවල ලයිසොසයිම්), භක්ෂක සෛල (නියුට්‍රොෆිල, මැක්‍රොෆාජ), ස්වාභාවික මාරක සෛල (NK cells), සහ අනුපූරක ප්‍රෝටීන.
• ප්‍රදාහ ප්‍රතිචාරය: හානි වූ පටකවල කුඹ සෛල මගින් හිස්ටැමින් ශ්‍රාවය කර රුධිර වාහිනී විස්තාරණය සහ පාරගම්‍යතාව වැඩි කරමින් නියුට්‍රොෆිල ආකර්ෂණය කරයි.
• දේහතරලමය (ප්‍රතිදේහ මධ්‍යස්ථ) ප්‍රතිශක්තිය: B ලිම්ෆොසයිට ප්ලාස්මා සෛල (ප්‍රතිදේහ නිපදවයි: IgG, IgA, IgM, IgE, IgD) සහ මතක සෛල බවට විභේදනය වේ.
• සෛලීය මධ්‍යස්ථ ප්‍රතිශක්තිය: තයිමසයේදී පරිණත වන T සෛල; උපකාරක T සෛල ප්‍රතිශක්තිය මෙහෙයවන අතර, විෂදායක T සෛල පර්ෆොරින් හා ග්‍රැන්සයිම් ශ්‍රාවය කර ආසාදිත සෛල විනාශ කරයි.

Must know

• ප්‍රාථමික එදිරිව ද්විතීයික ප්‍රතිශක්තිකරණ ප්‍රතිචාරය: ප්‍රාථමික ප්‍රතිචාරය ප්‍රමාද කාලයක් සහිතව IgM බහුලව ඇති කරයි; ද්විතීයික ප්‍රතිචාරය මතක සෛල මගින් වේගවත්, දැවැන්ත IgG නිෂ්පාදනයක් සිදු කරයි.
• සක්‍රීය එදිරිව අක්‍රීය ප්‍රතිශක්තිය: සක්‍රීය ප්‍රතිශක්තිය දේහය විසින්ම ප්‍රතිදේහ නිපදවයි (එන්නත්, ආසාදන); අක්‍රීය ප්‍රතිශක්තිය පිටතින් සූදානම් කළ ප්‍රතිදේහ ලබා දෙයි (මව්කිරි, ප්‍රතිවිෂ).
• ප්‍රධාන පටක අනුකූලතා සංකීර්ණය (MHC): MHC-I සියලු න්‍යෂ්ටික සෛලවල CD8+ සෛල වෙතද, MHC-II ප්‍රතිදේහජනක ඉදිරිපත් කරන සෛලවල CD4+ සෛල වෙතද සංඥා ඉදිරිපත් කරයි.

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Biology Syllabus & Resource Book, Unit 5

මුලින්ම මේවා ඉගෙන ගන්න

ඊළඟට යොමු වන්නේ

අදාළ මාතෘකා

විෂය නිර්දේශයේ