ක්ෂුද්‍රජීවීන්ගේ විවිධත්වය සහ ස්වභාවය

මෙය විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන තැන

වසර 1 · වාරය 3

පුනරාවර්තනය සඳහා ප්‍රධාන කරුණු

සංක්ෂිප්ත, විභාගයට සූදානම් ප්‍රධාන කරුණු සමඟ ක්ෂුද්‍රජීවීන්ගේ විවිධත්වය සහ ස්වභාවය ඉක්මනින් පුනරාවර්තනය කරන්න

උ/පෙළ ජීව විද්‍යාව ගැන: උසස් පෙළ ජීව විද්‍යාව අණුක මට්ටමේ සිට පරිසර පද්ධති මට්ටම දක්වා ජීවය අධ්‍යයනය කරයි.

• ක්ෂුද්‍රජීවීන් සෛලීය (බැක්ටීරියා, ආකියා, දිලීර, ප්‍රෝටොසෝවා, ක්ෂුද්‍ර ඇල්ගී) සහ අසෛලීය ව්‍යුහයන්ගෙන් (වෛරස්, වයිරොයිඩ, ප්‍රියොන) සමන්විත වේ.
• බැක්ටීරියා රූපවිද්‍යාව: කොක්සයි (ගෝලාකාර), බැසිලයි (දණ්ඩාකාර), ස්පිරිලම් (සර්පිලාකාර), සහ විබ්‍රියෝ (කොමා හැඩැති); ග්‍රෑම් පැල්ලම් කිරීමෙන් ග්‍රෑම්-ධන (ඝන පෙප්ටිඩොග්ලයිකැන්, දම් පාට) සහ ග්‍රෑම්-සෘණ (තුනී පෙප්ටිඩොග්ලයිකැන් සහ පිටත ලිපොපොලිසැකරයිඩ පටලය, රෝස පාට) ලෙස වෙන් කෙරේ.
• වෛරස් යනු සෛල තුළ අනිවාර්ය පරපෝෂිතයන් වේ: ප්‍රවේණික හරයක් (DNA හෝ RNA) සහ කැප්සිඩය නම් ප්‍රෝටීන ආවරණයකින් සමන්විත වේ.
• දිලීර ලක්ෂණ: සුන්‍යෂ්ටික, කයිටින් සෛල බිත්ති සහිත අවශෝෂක විෂමපෝෂීන් වේ; ඒකසෛලික (යීස්ට්) හෝ සූත්‍රිකාමය (හයිෆා සහිත පුස්) වේ.
• අසෛලීය ආසාදක කාරක: වයිරොයිඩ (ආවරණ රහිත කෙටි තනි දාම RNA මඟින් ශාක රෝග ඇති කරයි) සහ ප්‍රියොන (මොළයේ ස්පොන්ජිමය පරිහානිය ඇති කරන ආසාදක ප්‍රෝටීන).

Must know

• ග්‍රෑම් පැල්ලම් කිරීමේ අනුක්‍රමය: ක්‍රිස්ටල් වයලට් (ප්‍රාථමික සායම) ⟶ අයඩින් (වර්ණබන්ධකය) ⟶ ඇල්කොහොල් (වර්ණහරකය) ⟶ සැෆ්‍රනින් (ප්‍රතිසායම).
• වෛරස් ප්‍රජනන චක්‍ර: ලයිටික් චක්‍රයේදී ධාරක සෛලය විනාශ වී නව වෛරස් පිටවේ; ලයිසොජනික් චක්‍රයේදී වෛරස් DNA ධාරක බැක්ටීරියා වර්ණදේහයට ඒකාබද්ධ වේ (Prophage).
• ප්‍රියොන ප්‍රතිරෝධී බව: ප්‍රියොනවල න්‍යෂ්ටික අම්ල නොමැති බැවින් සහ ස්ථායී ප්‍රෝටීන ව්‍යුහයක් ඇති බැවින් තාපය හා විෂබීජ නාශකවලට අධික ලෙස ප්‍රතිරෝධී වේ.

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Biology Syllabus & Resource Book, Unit 9

මුලින්ම මේවා ඉගෙන ගන්න

ඊළඟට යොමු වන්නේ

අදාළ මාතෘකා

විෂය නිර්දේශයේ