ප්‍රජනක සෞඛ්‍යය සහ ලිංගාශ්‍රිත රෝග

මෙය විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන තැන

වසර 2 · වාරය 1

පුනරාවර්තනය සඳහා ප්‍රධාන කරුණු

සංක්ෂිප්ත, විභාගයට සූදානම් ප්‍රධාන කරුණු සමඟ ප්‍රජනක සෞඛ්‍යය සහ ලිංගාශ්‍රිත රෝග ඉක්මනින් පුනරාවර්තනය කරන්න

උ/පෙළ ජීව විද්‍යාව ගැන: උසස් පෙළ ජීව විද්‍යාව අණුක මට්ටමේ සිට පරිසර පද්ධති මට්ටම දක්වා ජීවය අධ්‍යයනය කරයි.

• ප්‍රජනක සෞඛ්‍යය යනු හුදෙක් රෝග හෝ බෙලහීනතාවක් නොමැතිකම පමණක් නොව, ප්‍රජනක පද්ධතියට අදාළ ශාරීරික, මානසික සහ සමාජයීය යහපැවැත්මයි.
• ලිංගිකව සම්ප්‍රේෂණය වන ආසාදන (STIs): ලිංගික සංසර්ගය මගින් ප්‍රධාන වශයෙන් බෝවන බැක්ටීරියා, වෛරස්, දිලීර හෝ ප්‍රොටොසෝවා ආසාදන වේ.
• බැක්ටීරියා STIs: උපදංශය (සිෆිලිස් - Treponema pallidum මගින් ඇතිවේ), ප්‍රමේහය (ගොනෝරියා - Neisseria gonorrhoeae මගින් ඇතිවේ; සැරව පිටවීම, වඳභාවය), සහ ක්ලැමීඩියා.
• වෛරස් STIs: HIV/AIDS (CD4+ T සෛල විනාශ කර ප්‍රතිශක්තිය බිඳහෙළයි), HPV (ගැබ්ගෙල පිළිකා ඇති කළ හැක; එන්නත් මගින් වළක්වා ගත හැක), සහ හර්පීස් (HSV-2).
• උපත් පාලන ක්‍රම: ස්වභාවික ක්‍රම, බාධක ක්‍රම (කොන්ඩම් - STIs වලින් ආරක්ෂා කරයි), හෝමෝන ක්‍රම (උපත් පාලන පෙති - ඩිම්බ මෝචනය වළක්වයි), ගර්භාෂගත උපකරණ (IUD - ලූපය), සහ ස්ථිර ශල්‍යකර්ම (වාසෙක්තොමිය, ටියුබෙක්තොමිය).

Must know

• කොන්ඩම් භාවිතයේ ද්විත්ව ආරක්ෂාව: අනවශ්‍ය ගැබ්ගැනීම් මෙන්ම HIV ඇතුළු ලිංගාශ්‍රිත රෝග (STIs) වැළැක්වීම සඳහා ක්‍රියාත්මක වන එකම ක්‍රමය කොන්ඩම් භාවිතයයි.
• හෝමෝන පෙතිවල ක්‍රියාකාරිත්වය: FSH සහ LH හෝමෝන නිශේධනය කරමින් ඩිම්බ මෝචනය වැළැක්වීම සහ ගැබ්ගෙල ශ්ලේෂ්මල ඝන කර ශුක්‍රාණු ඇතුළුවීම අවහිර කිරීම.
• වාසෙක්තොමිය එදිරිව ටියුබෙක්තොමිය: වාසෙක්තොමියේදී ශුක්‍ර ප්‍රණාලය ගැටගසයි (ශුක්‍ර තරලය පිටවුවද ශුක්‍රාණු නැත); ටියුබෙක්තොමියේදී පැලෝපීය නාල ගැටගසනු ලැබේ.

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Biology Syllabus & Resource Book, Unit 5

මුලින්ම මේවා ඉගෙන ගන්න

ඊළඟට යොමු වන්නේ

අදාළ මාතෘකා

විෂය නිර්දේශයේ