අපකිරණ මිනුම් විස්තර කිරීම

අපකිරණ මිනුම් මඟින් දත්ත අගයන් ඒවායේ මධ්‍යන්‍යය වටා විසිරී හෝ පැතිරී ඇති ප්‍රමාණය මනිනු ලැබේ: (1) පරාසය: උපරිම අගය - අවම අගය; (2) මධ්‍යන්‍ය අපගමනය: (∑ f_i |x_i - x̄|) / N; (3) විචල්‍යතාව: මධ්‍යන්‍යයේ සිට ඇති අපගමනවල වර්ගවල මධ්‍යන්‍යයයි: σ² = [∑ f_i (x_i - x̄)²] / N = [ (∑ f_i x_i²) / N ] - x̄²; (4) සම්මත අපගමනය: විචල්‍යතාවයේ ධන වර්ගමූලය: σ = √විචල්‍යතාව; (5) විචලන සංගුණකය (විවිධ ඒකක සහිත දත්ත සංසන්දනයට): CV = (σ / x̄) × 100%. y = ax + b රේඛීය පරිවර්තනයකදී: ȳ = a x̄ + b වන අතර විචල්‍යතාව(y) = a² විචල්‍යතාව(x) ද σ_y = |a| σ_x ද වේ (නියතයක් එකතු කිරීමෙන් පැතිරීම වෙනස් නොවේ).

පරීක්ෂක ලකුණු කිරීමේ පිරික්සුම් (උ/පෙළ සංයුක්ත ගණිතය II පත්‍රය)

1. විකල්ප විචල්‍යතා සූත්‍රය: σ² = (∑ f_i x_i² / N) - x̄² සූත්‍රය මඟින් f_i x_i² තීරුවක් ඇසුරෙන් විචල්‍යතාව කාර්යක්ෂමව ගණනය කිරීම.
2. රේඛීය පරිවර්තන ගුණාංග: දත්තවලට නියතයක් b එකතු කිරීමෙන් විචල්‍යතාව වෙනස් නොවන බවත් a ගුණයකින් ගුණ කළ විට විචල්‍යතාව a² ගුණයකින් වැඩි වන බවත් දැක්වීම.
3. CV මඟින් ස්ථායීතාව සංසන්දනය: කණ්ඩායම් දෙකක විචලන සංගුණක CV සංසන්දනය කර කුඩාම CV අගය සහිත කණ්ඩායම වඩාත් ස්ථායී/ඒකාකාර බව නිගමනය කිරීම.